79 - İzin İstemek

═══════════════════════════════════════════════ BİRİNCİ HADİS: MESCİDDE KÜÇÜK ABDEST BOZAN BEDEVİ ═══════════════════════════════════════════════

HADİS METNİ: Ebu Hureyre (r.a.)'den rivayete göre: "Bir bedevi gelip mescidde küçük abdest bozdu. İnsanlar üzerine atılmak üzere ona doğru kalktılar. Ama Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onlara: 'Ona ilişmeyiniz, onun sidiği üzerine de bir kova su dökünüz. Şüphesiz sizler kolaylaştırıcılar olarak gönderildiniz, zorlaştırıcılar olarak gönderilmediniz' buyurdu.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

FETHU'L-BARİ AÇIKLAMASI:

🔹 1. "KOLAYLAŞTIRINIz" EMRİNİN ANLAMI: • Bu, kolaylaştırma emridir. • Bundan maksat kimi zaman teskin etmek, kimi zaman da kolaylık yolunu seçmektir. • Nefret ettirip uzaklaştırmak → Çoğunlukla zorlukla karşılaşan kişi hakkında söz konusu olur. Bu da teskinin zıttıdır. • Müjdelemek → Çoğunlukla sükunet hâlinde olan için söz konusudur. Bu da nefret ettirmenin zıttıdır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 2. TABERİ'NİN AÇIKLAMASI — KOLAYLAŞTIRMANıN KAPSAMI: Taberî der ki: Kolaylaştırma emri özellikle şu durumlarda geçerlidir:

a) Ağır gelen nafileler hakkında: → Bu nafileler kişiye usanç verip büsbütün terk edilmelerine sebep olmasın.

b) Ruhsat verilen hususlarda: → Gücü yetmeyen kimsenin farz namazı oturarak kılması, → Yolcunun Ramazanda oruç açması gibi durumlarda kişi amelini beğenerek ecrinin boşa gitmesine ve bunun kendisi için meşakkat oluşturmasına yol açmasın.

c) İki zarardan birinin kaçınılmaz olduğu durumlarda: → Başkaları buna şunu eklemiştir: İki zarardan birisi mutlaka kaçınılmazsa, daha hafif olan işlenmelidir. → Mescidde küçük abdest bozan bedevi olayı bu son durumun örneğidir: ✦ Bedevinin fiilini yarıda kesmek → daha büyük bir pisliğe yol açabilirdi. ✦ Tamamlanmasına izin verip üzerine su dökmek → daha az zararlı olandı.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 3. BAB BAŞLIĞINDA ZİKREDİLEN DİĞER HADİSLER:

▪ Üçüncü Hadis (Hz. Aişe'nin rivayeti): "Rasulullah (s.a.v.) iki işten birini seçmek hususunda serbest bırakılırsa..." → Açıklaması "Nebi (s.a.v.)'in nitelikleri ve sıfatları" bölümünde geçmiştir.

▪ Dördüncü Hadis (Ebu Berze'nin rivayeti): "Aramızda kendine has görüşü olan bir adam vardı." → Bu kişinin adı tespit edilememiştir. → Namaz bölümünün son taraflarında (1211. hadiste) şu lafızla geçmiştir: "Haricilerden bir adam şöyle demeye koyuldu..." → "Görüş"ten maksat: Haricilerin bozuk görüşüdür.

▪ Beşinci Hadis (Ebu Hureyre'nin rivayeti): → Mescidde küçük abdestini bozan bedevi Arabın olayıdır. → Daha önce "Rıfk" başlığında da zikredilmiş, şerhinin Taharet bölümünde geçtiği belirtilmiştir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 4. GENEL SONUÇ: • İbadet ve diğer işlerde aşırıya kaçmak ve itidal sınırını aşmak yerilmiş bir davranıştır. • Övülen şey: Devamlı yapılabilecek, kişiyi kendini beğenmişlikten ve diğer helak edici hâllerden uzak tutan orta yoldur.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 📌 ÖZET: Rasulullah (s.a.v.) bu olayda birkaç temel ilkeyi bir arada uygulamıştır: ✔ Cahil olanı azarlamak yerine eğitmek. ✔ Daha büyük bir zararı önlemek için daha küçük bir zarara katlanmak. ✔ Topluma kolaylaştırıcı olmayı, zorlaştırıcı olmaktan üstün tutmak. ✔ İtidal ve denge, İslam'ın temel ahlaki ilkesidir.

═══════════════════════════════════════════════ İKİNCİ HADİS: HZ. ADEM'İN YARATILIŞI VE SELAMIN BAŞLANGICI ═══════════════════════════════════════════════

HADİS METNİ: Ebu Hureyre (r.a.)'den rivayete göre, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Allah, Adem'i kendi suretinde altmış zira' boyunda yarattı. Onu yaratınca: 'Git de oturmakta olan şu melekler topluluğuna selam ver; sana ne şekilde cevap vereceklerini dinle. Çünkü onların sana verecekleri cevap hem senin selamın, hem zürriyetinin selamı olacaktır' buyurdu. Adem gidip 'es-Selamu aleykum' deyince, onlar da 'es-Selamu aleyke ve rahmetullah' deyip ona fazladan 've rahmetullah'ı eklediler. İşte cennete girecek olan herkes Adem'in sureti üzere girecektir. Ama ondan sonra şimdiye kadar hilkat hep eksilip durmaktadır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

FETHU'L-BARİ AÇIKLAMASI:

🔹 1. BAB BAŞLIĞININ ANLAMI — İSTİ'ZAN VE SELAMIN BAŞLANGICI: • İsti'zan: Kendisinden izin istenilen kimsenin sahip olduğu bir yere girmek için izin istemek demektir. • Bed': Başlangıç demektir — burada selamın ilk ortaya çıkışı anlamındadır. • İzin istemekle birlikte selam başlığının kullanılmasının hikmeti: Selam vermeyen kimseden emin olunamayacağına işaret etmektir.

▪ Destekleyen Rivayet (Ebu Davud ve İbn Ebi Şeybe — ceyyid sened): Rib'î b. Hiraş'tan: "Bir adam Nebi (s.a.v.) evdeyken içeri girmek için izin istedi ve 'İçeri gireyim mi?' dedi. Allah Rasulü hizmetçisine: 'Bunun yanına çık, git ve ona öğret' buyurdu. Hizmetçi de ona: 'es-Selamu aleykum, gireyim mi de' dedi." → Dârekutnî hadisin sahih olduğunu söylemiştir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 2. "ALLAH ADEM'İ KENDİ SURETİNDE YARATTI" İFADESİNDEKİ ZAMİR KİME AİTTİR?

Âlimler "kendi" zamirinin kime ait olduğu konusunda farklı görüşler ileri sürmüşlerdir:

▪ 1. Görüş — Zamir Adem'e aittir: → Allah, Adem'i cennetten indirilip ölene kadar sahip olduğu ve devam ettiği sureti üzere yaratmıştır. → Bu görüşün amacı iki yanılgıyı önlemektir: a) Adem'in cennette farklı bir surette olduğunu zannetmek. b) Adem'in, neslinin bir hâlden başka bir hâle geçtiği gibi değişmediğini zannetmek.

▪ 2. Görüş — Dehrîlerin (materyalistlerin) görüşünü reddetmek için: → Dehrîler: "Bir insan ancak nutfeden olur; nutfe de ancak insandan olur; bunun başlangıcı yoktur" derler. → Adem'in ta başından bu surette yaratılmış olduğu beyan edilerek bu görüş reddedilmiştir.

▪ 3. Görüş — Tabiatçıların görüşünü reddetmek için: → İnsanın tabiatın bir ürünü ve tesadüfün eseri olduğunu iddia edenlerin görüşü reddedilmiştir.

▪ 4. Görüş — Kaderiyecilerin görüşünü reddetmek için: → "İnsan kendi fiilini kendisi yaratır" iddiasında bulunanların görüşü reddedilmiştir.

▪ 5. Görüş — Hadisin bir arka planı vardır: → Bir kimse kölesini döverken Nebi (s.a.v.) ona: "Şüphesiz Allah Adem'i de onun sureti üzerine yaratmıştır" buyurarak dövmeyi yasaklamıştır. → Bu rivayetin açıklaması Itk (köle azadı) bölümünde geçmiştir.

▪ 6. Görüş — Zamir Allah'a aittir: → Bazı rivayetlerde "Rahmanın sureti üzere" ifadesi geçmektedir. → Buradaki "suret"ten maksat: Nitelik ve sıfatlar demektir. → Yani Allah, Adem'i ilim, hayat, semi' (işitme), basar (görme) ve benzeri sıfatlara (kısmen) sahip olarak yaratmıştır. → Önemli not: Her ne kadar yüce Allah'ın sıfatlarına hiçbir şey benzemese de..

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 3. SELAM VERMENİN HÜKMÜ:

▪ Selam Vermenin Şer'î Durumu: • İbn Abdilberr: İlk olarak selam vermenin sünnet olduğunda icmâ bulunmaktadır. • Kadı Abdulvehhab (İyâd'ın nakliyle): İlk olarak selam vermenin sünnet ya da farz-ı kifaye olduğu konusunda görüş ayrılığı yoktur. → Bir topluluktan bir kişi selam verirse hepsi için yeterlidir. • İyâd'ın açıklaması: Sünnet olduğuna dair icmânın yanı sıra farz-ı kifaye denmesinin anlamı; sünnetleri yaşatmanın ve diriltmenin farz-ı kifaye oluşudur.

▪ Selamın Kimler İçin Meşru Olduğu: • "Yahudilerin selam ve amin demek dolayısıyla sizi kıskandıkları kadar hiçbir şey için kıskanmış değildirler." (Buharî el-Edebu'l-Müfred, İbn Mace, İbn Huzeyme — Aişe'den merfû) → Bu hadis, selamın diğer ümmetler arasında yalnızca bu ümmete meşru kılındığına delildir.

• Taberânî ve Beyhakî (Ebu Umame'den merfû): "Allah selamı bizim ümmetimiz için bir selamlaşma, zimmimiz altındaki ehl-i zimmet için bir eman kılmıştır."

• Cahiliye döneminde Araplar "Hayıte mesaen / Hayıte sabahen (iyi akşamlar / iyi sabahlar)" derlerdi. Yüce Allah bunu selam ile değiştirdi. (İbn Ebi Hatim — Mukatil b. Hayyân'dan)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 4. ADEM'İN SELAMI NASIL ÖĞRENDİĞİ MESELESİ:

▪ İbn Battal'ın görüşü: İki ihtimal vardır: a) Allah bunu açık ifadelerle öğretmiş olabilir. b) Adem bunu "Selam ver" emrinden çıkarmış olabilir.

▪ İbn Hacer'in tercihi: Allah'ın bunu Adem'e ilham yoluyla bildirmiş olması ihtimali de vardır. → Destekleyen hadis (İbn Hibbân — Ebu Hureyre'den merfû): "Allah Adem'i yarattığında aksırdı. Allah da ona 'elhamdülillah' demesini ilham etti." Aynı şekilde selam verme şeklini de ilham yoluyla öğretmiş olabilir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔹 5. SELAMLAMA ŞEKİLLERİ VE HÜKÜMLERI:

▪ "es-Selamu aleykum" mu, "Selamun aleykum" mu? • Her ikisi de yeterlidir. • Delil (Kur'an): "Sabrettiğiniz şeylere karşılık selamun aleykum derler." (Ra'd 23); "De ki: Selamun aleykum." (En'am 54); "Âlemler arasında Nuh'a selam olsun." (Saffât 79) • Bununla birlikte "es-selamu" şeklinde elif-lam ile söylemek daha uygundur. Zira bu: hem işin önemini ifade eder, hem de çokluğu (marifelik) anlatır.

▪ "Aleyke's-selam" demek mekruhtur: • İyâd: İlk selam verirken "aleyke's-selam" demek mekruhtur. • Delil (Ebu Davud ve Tirmizî — Ebu Curey'den sahih sened): "Rasulullah (s.a.v.)'in huzuruna varıp 'Aleyke's-selamu yâ Rasûlallah' dedim. Allah Rasulü: 'Aleyke's-selam deme! Çünkü aleyke's-selam ölülere verilen selam şeklidir' buyurdu."

▪ Selamı fazlalık ekleyerek almak: • Meleklerin "ve rahmetullah" eklemesi → selamı daha fazlasıyla almanın meşru olduğuna delildir. • Kur'an'ın hükmü: "Bir selamla selamlandığınızda siz de ondan daha güzeli ile selamı alın. Yahut aynısıyla karşılık verin." (Nisâ 86) • Bu tür fazlalıklı selam almak ittifakla müstehaptır.

▪ "ve berekatuh" eklenmesi meselesi: • Selam veren "ve rahmetullah" derse → alana "ve berekatuh" eklemek müstehaptır. • Selam veren "ve berekatuh"u da eklerse → daha fazlasını eklemek caiz midir?

• Mâlik (el-Muvatta — İbn Abbas'tan): "Selam son olarak bereket ile bitirilir" → fazla eklenmez.
• İbn Ömer: Bunun caiz olduğuna dair rivayet vardır.
• Delil (Buharî el-Edebu'l-Müfred — İbn Ömer'in azatlısı Sâlim'den): "İbn Ömer'e 'es-Selamu aleykum' dedim → O 've rahmetullahi' ekledi. Sonra 've berekatuh' ekledim → O 've tayyibu salavatuh' ekledi."
• İbn Rüşd (İbn Dakiki'l-'İd'den naklen): Nisâ 86. ayetten hareketle, selam veren "ve berekatuh"e kadar söylerse, alırken fazlasını eklemek caizdir.

▪ Selamı almanın hükmü: • İlim adamları ittifakla: Selamı almak farz-ı kifayedir. • Ebu Yusuf (farklı görüş): Topluluktaki her kişinin teker teker selamı alması icap eder.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

📌 GENEL DEĞERLENDİRME:

✔ Selam, İslam'a özgü bir şiar olup Müslümanlar arasında eman, muhabbet ve birlik ifadesidir. ✔ Selamın kökeni Hz. Adem'e dayanmakta; meleklerin verdiği cevap tüm Müslümanların selamlaşma biçiminin esasını oluşturmaktadır. ✔ Selamı ilk vermek sünnet/farz-ı kifaye; almak ise farz-ı kifayedir. ✔ "es-Selamu aleykum" lafzı topluluğa hitap içindir; "aleyke's-selam" şeklinde başlamak mekruhtur. ✔ Selamı daha güzel bir lafızla almak müstehap; "ve berekatuh"tan sonrası için âlimlerin görüşleri farklılık göstermektedir. ✔ Adem'in yaratılışındaki "suret" meselesi, Allah'ın sıfatlarının tenzihini zedelemeksizin insanın şerefini ve yaratılışının özelliğini ortaya koymaktadır.

(Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır.)

Ebu Said el-Hudri'den, dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem bir gün paylaştırılması gereken bir malı paylaştırırken -Temim oğullarından bir adam olan- Zulhuvaysira: Ey Allah'ın Rasulü, adaletli ol, dedi. Allah Rasulü: Veyl sana! Eğer ben yapmazsam, kim adalet yapar, buyurdu. Hemen Ömer: Bana izin ver de boynunu uçurayım, dedi. Allah Rasulü: Hayır, şüphesiz bunun öyle arkadaşları vardır ki, sizden herhangi biriniz kendi namazını onların namazı yanında, kendi orucunu onların orucu yanında küçük görür. Ama bunlar okun hedefi delip çıkması gibi dinden çıkarlar. Okun temrene bakılır, onda hiçbir şey bulunmaz; okun kirişine bakılır, onda da hiçbir şey bulunmaz; okun sapına bakılır, onda da hiçbir şey bulunmaz; okun tüylerine bakılır, onlarda da hiçbir şey bulunmaz. Ok, avın işkembe pisliğini ve kanını bile geçip gitmiştir. Bunlar, insanların ayrılığa düştükleri bir zamanda çıkacaklar. Bunların belirtisi ise ellerinden birisi kadının memesine -yahut gidip gelip sallanan bir et parçasına- benzeyen bir adamdır, buyurdu." Ebu Said el-Hudri dedi ki: "Ben bunu Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den duyduğuma şehadet ederim. Yine şehadet ederim ki, Ali onlarla savaşırken onunla birlikte idim. Öldürülenler arasında bu şahıs araştırıldı, bulunup getirildiğinde Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in niteliğini verdiği şekilde olduğu görüldü."

Ebu Said el-Hudrî (r.a.)'dan rivayete göre; "Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: 'Yollarda oturmaktan sakınınız.' Ashab: 'Ey Allah'ın Rasulü, bizim için oralarda oturmaktan başka çare yok. Biz oralarda oturup konuşuyoruz' dediler. Bu sefer Allah Rasulü: 'Madem sizin için oralarda oturmanın kaçınılmaz olduğunu söylüyorsunuz, o halde yolun hakkını veriniz' buyurdu. Ashab: 'Yolun hakkı nedir, ey Allah'ın Rasulü?' deyince, o: 'Gözü harama bakmaktan sakınmak, yolda rahatsızlık verecek şeyleri kaldırmak, verilen selamı almak, marufu emredip münkerden alıkoymaktır' buyurdu."

Abdullah (Ibn Mas'ud) reported: "When we used to pray with the Prophet, peace and blessings be upon him, we would say: 'As-salamu 'alallahi qabla 'ibadihi, as-salamu 'ala Jibril, as-salamu 'ala Mika'il, as-salamu 'ala fulanin wa fulan (Peace be upon Allah before His servants, peace be upon Jibril, peace be upon Mika'il, peace be upon so-and-so and so-and-so).' When the Prophet, peace and blessings be upon him, finished the prayer, he turned to face us and said: 'Verily, as-salam is Allah. Therefore, when any one of you sits in the prayer, let him say: At-tahiyyatu lillahi wa's-salawatu wa't-tayyibatu, as-salamu 'alayka ayyuha'n-nabiyyu wa rahmatullahi wa barakatuh, as-salamu 'alayna wa 'ala 'ibadillahi's-salihin (All greetings, prayers, and good words are for Allah alone. Peace be upon you, O Prophet, and the mercy of Allah and His blessings. Peace be upon us and upon the righteous servants of Allah). For when a person says these words, he has conveyed peace upon every righteous servant in the heavens and on the earth. Then let him say: Ashhadu an la ilaha illallah wa ashhadu anna Muhammadan 'abduhu wa rasuluh (I bear witness that there is no god but Allah, and I bear witness that Muhammad is His servant and Messenger). After that, he may choose whatever words of good he wishes to say.'

Fath al-Bari Commentary:

"As-Salam is one of the names of Allah, the Exalted.

As-Salam means the One who is free from all deficiencies and imperfections. It has also been explained as: the One who grants safety and well-being to His servants, and the One who greets His true friends with peace.

There is scholarly disagreement regarding the meaning of as-Salam. According to what 'Iyad has transmitted, when used as one of the names of Allah, it means: "May the protection and guardianship of Allah be upon you" — similar to saying "Allah is with you" or "Allah accompanies you." According to another view, it means: "Verily, Allah sees all that you do." Another interpretation is that Allah's name is invoked over deeds, in the hope that those deeds contain the meanings of various goodnesses and that the circumstances which would corrupt them do not arise. Yet another explanation is that it carries a meaning similar to Allah's saying: "Peace be upon you from a Lord, Most Merciful" (Ya-Sin: 58), or His saying: "Peace upon you from the companions of the right hand" (Al-Waqi'ah: 91). It is as though the Muslim, by greeting another, is informing that person that he is safe from him and that no harm is to be feared from his side.

Ibn Daqiq al-'Id also states in his work Sharh al-Ilmam: The word salam is used to convey several meanings, such as: well-being (salamah), the act of greeting, and being one of the names of Allah, the Exalted. It may sometimes be used solely in the sense of greeting, sometimes purely in the sense of wishing well-being, and sometimes in a way that encompasses both meanings — as in Allah's saying: "Do not say to one who greets you with peace: 'You are not a believer'" (An-Nisa: 94), which carries the possibility of both meanings. Also referenced are Allah's sayings: "...and they will have whatever they wish, and from a Most Merciful Lord there will be said: Peace" (Ya-Sin: 57–58), and: "When you are greeted with a greeting, respond with one better than it or return it equally" (An-Nisa: 86).

The reason this verse is cited under this chapter heading is to indicate — as evidenced by the hadiths referenced in the first chapter heading — that the general command to greet must be fulfilled using the specific wording of "as-salam." Scholars are in agreement on this point, with the exception of what Ibn al-Tin transmitted from Ibn Huwayz Mindad, who narrated from Malik that the word "tahiyyah (greeting)" in the verse refers to a gift (hadiyyah).

Scholars are likewise in agreement that a person who greets with the word "as-salam" may only have his greeting returned using the same word "as-salam." Responding with "good morning," "happy morning," or similar phrases is not sufficient as a return of greeting.

There is, however, scholarly disagreement regarding whether it is obligatory to return the greeting of someone who uses a word other than "as-salam" when greeting.

The minimum that makes it obligatory to return a greeting is that the one who greets makes his voice heard by the one being greeted — only then does the greeting become deserving of a response. Returning a greeting by gesture alone is not sufficient. In fact, a directive has been transmitted prohibiting this, as found in the marfu' hadith narrated by al-Nasa'i with a sound chain of transmission from Jabir: "Do not greet in the manner of the Jews, for their greeting is done with the head, the hands, and gestures.

Al-Nawawi says: This view is not contradicted by the hadith narrated by Asma bint Yazid: "The Prophet, peace and blessings be upon him, was passing through the mosque while a group of women were seated there. He gestured with his hand as a greeting." This hadith is interpreted to mean that the Prophet combined the verbal greeting with the gesture simultaneously. Indeed, Abu Dawud has also narrated the same hadith from Asma bint Yazid with the wording: "He greeted us." — End of al-Nawawi's commentary. —

The prohibition of greeting by gesture alone is specific to those who are actually and legally capable of greeting verbally. Otherwise, for those who are unable to respond verbally — such as a person who is praying, someone who is far away, or a mute — returning a greeting by gesture is permissible. Similarly, greeting a deaf person by gesture is also permissible in the same manner.

If a greeting is given using a non-Arabic expression, does it deserve a response? Scholars hold three views on this matter. The third view is that it is obligatory to return the greeting of a person who is capable of greeting properly in Arabic.

It is also obligatory to respond to a greeting sent in a letter or conveyed through a messenger.

If a young child greets an adult who has reached the age of puberty, it is incumbent upon the adult to return the greeting.

If a young child is among a group of people who receive a greeting and the child responds to the greeting, then according to one scholarly opinion, the child's response is sufficient on behalf of all of them.

Ebu Hureyre'den rivayete göre; "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Küçük büyüğe, yürüyen oturana, az sayıdakiler çok sayıda olanlara selam verir. " Hadis 6232, 6233 ve 6234 numara ile geçiyor. Fethu'l-Bari Açıklaması: "Az sayıda olanların çok sayıdakilere selam vermesi." Bu ikiye ve daha fazlasına nispetle biri, üçe ve daha fazlasına nispetle ikiyi ve bundan yukarıdaki sayıları kapsayan nisbi (göreceli) bir durumdur. el-Maverdi dedi ki: Bir kişi bir meclise girse, eğer hepsini kapsayacak tek bir selam kadar az iseler ve o da bir selam verse yeterlidir. Eğer artırarak bazılarına özellikle selam verecek olursa, bunda bir sakınca yoktur. Onlardan birisinin de selamı alması yeterlidir. Daha fazla sayıda kimselerin selamı almalarında da bir sakınca yoktur

Ebu Hureyre'den dedi ki: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Binekli yürüyene, yürüyen oturana, az sayıda olanlar çok sayıda olanlara selam verirler, diye buyurdu

Ebu Hureyre r.a.'dan rivayete göre; "Rasuluilah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Binekli yürüyene, yürüyen oturana, az sayıdaki kimseler çok olanlara selam verirler

(Ebu Hureyre'den dedi ki: "Rasuluilah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Küçük büyüğe, yürüyen oturaI)a, az sayıdaki kimse de çok sayıdaki kimselere selam verir." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Yürüyen oturana" el-Edebu'l-Müfred'de ve sahih olduğunu belirterek Tirmizi'de,Nesai'de, İbn Hibban'ın Sahih'inde hadis: "Ata binmiş olan yürüyene, yürüyen oturana selam verir" lafzı ile zikredilmiştir. Eğer ayakta duran kimse hareketsiz duran diye yorumlanırsa, oturan, duran, yaslanmış yahut yatmış bulunan ifadesinden daha genelolur. Şayet bu şekil binene göre düşünülecek olursa, şekillerde de farklılık çokluk sözkonusu olur. Geriye nass ile belirtilmemiş tek bir şekil kalır. O da: İkisi de binek üzerinde bulunması yahut yürümesi halidir. e1Mazerı bu hususu söz konusu ederek şunları söylemektedir: Dinde daha alt mertebede bulunan bir kimse, -fazileti sebebiyle- daha üst mertebede olana selam verir. Çünkü din itibariyle fazilet ve üstünlük, şer'an teşvik edilmiş bir şeydir. "Sayıca az olanlar, çok olanlara selam verirler." Buna dair açıklama daha önce geçmiş bulunmaktadır, ama durum aksi olup çok sayıda bir kalabalık, az sayıda bir kalabalığın yanından geçerse, aynı şekilde yaşça küçük olan büyük olanın yanından geçerse selamlaşmanın nasılolacağı hususunda açık bir ifade görmedim. Nevevı geçip gitmeyi nazar-ı itibara alarak şunları söylemektedir: Gelen ister küçük ister büyük, ister az ister çok olsun önce o selam verir. elMühelleb'in: Yürüyen kimse hüküm itibariyle dışarıdan içeri giren kimse gibidir, sözü de buna uygundur

The StructuredOutput tool has already been used to provide the translation. No further action is required.

Abdullah İbn Amr'dan rivayete göre; "Bir adam Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e: "İslamın hangisi daha hayırlıdır, diye sordu. Allah Rasulü: Yemek yedirmen, tanıdığın ve tanımadığın herkese selam vermendir, buyurdu

Ebu Eyyub r.a.'dan rivayete göre; "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Bir Müslümanın kardeşinden üç günden fazla küs durarak, karşılaştıklarında birinin yüzünü bir tarafa, diğerinin yüzünü öbür tarafa çevirmesi helal değildir. O ikisinden hayırlı olanları önce selam verenleridir." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Tanıdığına tanımadığına selam vermek." Yani Müslümanın tanıdığı kimseye de, tanımadığı kimseye de selam vermesi. Bu da tanımadıklarını dışarıda tutarak yalnızca tanıdıklarına özellikle selam vermemesi gerektiği anlamına gelir. Başlığın baş tarafı, Buharilnin el-Edebu'I-Müfred'de sahih bir senedie İbn Mesud'dan rivayet ettiği bir hadisin lafzıdır. Buna göre: "Bir adamın yanından geçti. Adam ona es-selamu aleyke ey Ebu Abdurrahman (ibn-i Mes'ud) dedi. O da adamın selamını aldıktan sonra: Gerçek şu ki, insanlar üzerinden öyle bir zaman gelecek ki o zamanda selam sadece tanınan kimselere verilecektir, dedi." (Hadisi Abdullah İbn Amr'dan rivayet eden) "Ebu'l-Hayr ... " Bu hadise dair açıklamalar İman bölümünün baş taraflarında geçmiş bulunmaktadır. Nevevı der ki: Hadisteki: "Tanıdığın ve tanımadığın herkese selam verme ndir" buyruğunun anlamı: Karşılaştığın herkese selam vererek özellikle tanıdığın kimselere selam vermekle yetinmemektir. İşte bu, amelin Allah için ihlasla yapılmasını sağlar ve alçak gönüllü olup, bu ümmetin şiarı olan selamı yaygınlaştırmayı gerçekleştirir. Derim ki: Bu hadisten çıkartılan daha başka sonuçlar da vardır: Müslüman tanımadığı kimselere selam vermeyi terk edecek olursa daha sonra onun tanıdığı kimselerden olduğunun ortaya çıkması ihtimali vardır ve bu, o tanıdığının kendisinden uzaklaşmasına da sebep olabilir. (Nevevı) dedi ki: Ancak bu genellik Müslüman için özeldir. Kafire öncelikle selam vermez. İkinci hadis, Ebu Eyyub'un: "Müslümanın kardeşine ... küs durması helal değildir" hadisidir. Bu hadise dair açıklamalar daha önce yeteri kadarıyla Edeb bölümünde (6073 nolu hadiste) geçmiş bulunmaktadır

Enes İbn Malik'ten şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in Medine'ye geldiği sıralarda ben on yaşında idim. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e hayatının geri kalan döneminde on yıl süreyle hizmet ettim. Hicabın indiği sırada hicabın durumu ile ilgili olarak insanların en bilgilisi olan da benim. Ubey İbn Ka'b bana hicaba dair soru sorardı. Hicabın ilk olarak nazil olduğu zaman ise Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in Cahş kızı Zeyneb ile zifafa girdiği zamandır. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem onunla zifafa girmiş ve damat olarak sabahı etmişti. İnsanları düğün yemeğine davet etmiş, onlar da yemekten yemişlerdi. Daha sonra çıkıp gitmişlerdi. Ama onlardan birkaç kişi, Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yanında kalmış ve kaldıkları süre uzayıp gitmişti. Bundan dolayı Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ayağa kalkıp dışarı çıkmıştı. Ben de oturanlar çıksınlar diye onunla beraber çıktım. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem yürüdü, onunla birlikte ben de yürüdüm. Nihayet Aişe'nin odasının eşiğine kadar geldi. Sonra Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, çıktıklarını zannettiğinden geri döndü, ben de onunla birlikte geri döndüm. Nihayet Zeyneb'in odasına girdi. Onların hala oturmakta olduklarını ve dağılmadıklarını gördüm. Bundan dolayı Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem tekrar geri döndü, ben de onunla birlikte geri döndüm. Nihayet Aişe'nin odasının eşiğine kadar geldi. Oturanların çıkıp gittiklerini sandığından geri döndü, ben de onunla birlikte geri döndüm. Çıkıp gitmiş olduklarını gördü. Hemen hicab ayet i nazil olunca Allah Rasulü de benimle kendisi arasına bir perde gerdi

Enes r.a.'dan dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem Zeyneb ile evlendiğinde davete gelenler; içeri girip yemek yediler. Sonra da oturup konuşmaya koyuldular. Nebi kalkmaya hazırlanır gibi yaptı, ama onlar kalkmadılar. Allah Hasıılü onların bu halini görünce kalktı. O kalkınca, oturanlardan bir kısmı kalktı, geriye kalanları oturmaya devam etti. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem dönüp içeri girmek isteyince, onların hala oturduklarını gördü. Daha sonra kalkıp gittiler. Ben de Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e (gittiklerini) haber verince, gelip içeri girdi. Ben de içeri girmek istedimse de benimle kendisi arasına hicabı (perdeyi) indirdi. Yüce Allah da: "Ey iman edenler! Nebiin evlerine sizin için yemeğe izin verilmeden girmeyin ... "(Ahzab, 53) ayetini indirdi

Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in zevcesi Aişe r.anha'dan dedi ki: "Ömer İbn el-Hattab Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e: Hanımlarını hicabın (perdenin) arkasına al, deyip duruyordu. Aişe dedi ki: Ama Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem yapmıyordu. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in zevceleri de geceleyin el-Men ası' denilen yere doğru ihtiyaçları için çıkıp gidiyorlardı. Zem'a kızı Sevde -ki uzun boylu bir kadın idi- de (bir gece) çıkınca Ömer İbn el-Hattab onu bir mecliste oturuyor iken gördü ve: -Hicab emrinin nazil olmasını şiddetle arzu ettiğimden - Seni tanıdık ey Sevde, dedi. Aişe: Bunun üzerine yüce Allah hicab ayetini indirdi, dedi." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Hicab ayeti" Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in hanımlarının erkeklere karşı perdenin arkasına çekilmeleri emrini ihtiva eden ayet demektir. Buhari bu başlık altında Enes'den gelen bu rivayeti iki ayrı yoldan zikretmiştir. Buna dair yeterli açıklamalar da daha önce Ahzab suresinde (4791 nolu hadiste) geçmiş bulunmaktadır. "Ömer İbn el-Hattab da Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e: Hanımlarını perde arkasına al, deyip duruyordu." Buna dair yeterli açıklamalar da daha önce Taharet bölümünde geçmiş bulunmaktadır. Hadisin sonlarında geçen: "Hicaba dair emrin nazil olmasını şiddetle arzu ettiğinden: Seni tanıdık ey Sevde dedi. Aziz ve celil olan Allah da hicab ayetini indirdi." ifadeleri ile, Enes'in hicabın iniş sebebini Zeyneb kıssası olarak gösterdiği hadisi bir arada şöylece açıklanabilir: Ömer bu işi o kadar ileri derecede arzu etmişti ki nihayet Sevde'ye o sözleri söyledi. Bu sözleri söylediği olay ile Zeyneb'in evliliği esnasında Nebiin evinde oturanların olayı denk zamana düştüğünden bu ayet nazil olmuştu. Böylelikle her iki durum da ayetin inişi için sebep oldu. Buna dair açıklamalar bazı fazlalıklarla birlikte Ahzab suresinin tefsirinde geçmiş bulunmaktadır. Kurtubi daha önceden bu rivayetleri telif ederek şöyle demiştir: Ömer r.a.'ın bu sözleri, hicabdan önce ve sonra birkaç defa tekrarlamış olduğu şeklinde yorumlanır

Sehl İbn Sa'd'dan, dedi ki: "Bir adam Nebi'nin (sallallahu aleyhi ve sellem) hücrelerinden birinin içine gözetledi. Nebi'nin (sallallahu aleyhi ve sellem) elinde başını kaşıdığı demir bir tarak vardı. Adamı görünce şöyle buyurdu: 'Eğer senin içeriye doğru baktığını bilseydim, bunu gözüne batırırdım. İzin istemek, yalnızca görmeye karşı tedbir olsun diye emredilmiştir.'"

Narrated from al-Bara' ibn 'Azib (may Allah be pleased with him), who said: "The Messenger of Allah (peace and blessings of Allah be upon him) commanded us with seven things: visiting the sick, following the funeral procession, saying 'yarhamukallah' (may Allah have mercy on you) to one who sneezes and says 'al-hamdulillah,' assisting the weak, helping the one who is wronged, spreading the greeting of salam, and fulfilling the request of one who adjures by Allah. On the other hand, he forbade us from drinking from silver vessels, wearing gold rings, riding on silk cushions and the like placed on saddles, and wearing the silk garments known as harir, dibaj, qassi, and istabraq.

Explanation from Fath al-Bari: "Spreading the greeting of salam." Ifsha' (spreading) means to make something manifest and open. The purpose is the widespread practice of the sunnah of salam so that it may be revived. Al-Bukhari records in al-Adab al-Mufrad with an authentic chain from Ibn 'Umar: "When you give salam, make your salam audible, for salam is a greeting (tahiyyah) from Allah.

Al-Nawawi said: The minimum level of giving salam is to say it loud enough for the one being greeted to hear. If the one giving salam does not make his voice heard by the person he is greeting, he has not fulfilled the sunnah. It is also recommended (mustahabb) to raise one's voice sufficiently to be certain the other person has heard. However, an exception is made for entering a place where some people are awake and others are asleep — in such a case, one should not give salam loudly. In such situations, the sunnah is to act in accordance with the narration established in Sahih Muslim from al-Miqdad, who said: "The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) would come at night and give a salam that would not wake a sleeping person but would be heard by one who was awake.

Al-Nawawi also quotes al-Mutawalli as saying: If one encounters a group of people, it is disliked (makruh) to single out a particular segment of them for salam, for the purpose of legislating salam is to foster affection and familiarity. Restricting salam to some while excluding others would cause those left out to feel alienated.

"The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) commanded us with seven things: visiting the sick..." It was mentioned in the chapter on Libas (Clothing) that al-Bukhari cited this hadith in various places but in most cases did not record it in its entirety. This is one of the places where all seven commanded things and all seven forbidden things are mentioned. The purpose of citing this hadith here is specifically the portion concerning the spreading of salam. The explanations regarding visiting the sick were given in the chapter on Medicine (Tibb) (in the chapter on the ill, hadith no. 5650); following funeral processions in the same chapter; assisting the wronged in the chapter on Mazalim (Injustices) (hadith no. 2445); saying yarhamukallah to one who sneezes in the latter part of the chapter on Adab (hadith no. 6222). The explanation of fulfilling the request of one who adjures by Allah will come in the chapter on al-Ayman wa al-Nudhur (Oaths and Vows). The explanations of the forbidden things were given in the chapters on Ashriba (Beverages) (hadith no. 5635) and Libas (Clothing). The ruling on assisting the weak was also mentioned in the chapter on Mazalim

Al-Kirmani said: Assisting the weak falls within the scope of responding to an invitation, for an inviting person may be weak, and accepting and responding to his invitation constitutes a form of helping him.

"And spreading the greeting of salam." Muslim narrates the following marfu' hadith from Abu Hurayrah: "Shall I not show you something by means of which you will come to love one another? Spread the greeting of salam among you."

Ibn al-'Arabi said: It is understood from the hadith that among the benefits of spreading salam is the emergence of love between those who greet one another. The reason for this is that becoming accustomed to this word leads to the widespread realization of benefit through mutual cooperation in implementing the legal rulings of the religion and in humiliating the disbelievers. When this word is heard, it reaches the heart of the one who truly understands it, driving away resentment and turning one toward the one who uttered it with love and affection.

It is narrated from 'Abdullah ibn Salam, traced back to the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him): "Feed others and spread the greeting of salam." The hadith also contains the words: "You will enter Paradise in peace (bi-salam)." This was narrated by al-Bukhari in al-Adab al-Mufrad.

Among the hadiths on spreading salam is also the one narrated by al-Nasa'i from Abu Hurayrah, traced back to the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) as a marfu' hadith: "When one of you sits down, let him give salam, and when he rises, let him give salam — for the first salam is not more deserving than the salam given upon departure."

The command to spread the greeting of salam has been cited as evidence that giving salam quietly and inaudibly is not sufficient; rather, it must be given openly and audibly. The minimum for this is that both the one giving salam and the one responding to it make themselves heard. Gesturing with the hand or a similar motion is also not sufficient. Al-Nasa'i records with a sound chain (jayyid) from Jabir, as a marfu' hadith: "Do not give salam in the manner of the Jews, for their way of greeting is with heads and hands.

Praying is an exception to this. Hadiths with sound chains have been transmitted indicating that the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) would respond to salam with a gesture while in prayer. Among them is the hadith of Abu Sa'id: "A man gave salam to the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) while he was praying, and he responded to his salam with a gesture."

Ibn Daqiq al-'Id says: Giving salam to those whom one has been commanded to refrain from greeting — such as a disbeliever — is excluded from the category of recommendation (mustahabb). I say: Evidence for this is also the hadith we mentioned earlier: "Shall I not show you something by which you will come to love one another?" Since the Muslim has been commanded to show enmity toward the disbeliever, it would not be permissible for him to perform actions that would lead to love and affection toward him

There is also scholarly disagreement on the permissibility of giving salam to a sinner (fasiq), to a child, of a man greeting a woman or a woman greeting a man, and of greeting when a disbeliever and a Muslim are together in one gathering — whether one should give salam out of respect for the Muslim's right, or whether the obligation of giving salam is waived because of the presence of the disbeliever. Al-Bukhari has devoted chapter headings to all of these matters.

Al-Nawawi said: Those who are occupied with eating, drinking, or sexual intercourse, those in the bathroom or bathhouse, those who are sleeping or drowsy, those engaged in prayer, and those calling the adhan are all excluded from the general ruling of initiating salam as long as they remain in that state (i.e., salam should not be initiated toward them while they are in such states).

Al-Nawawi also said: As for giving salam during the Friday sermon, it is disliked (makruh) due to the obligation of listening. If salam is given during the sermon, according to those who hold that listening to the sermon is obligatory (wajib), responding to it is not required. According to those who hold that it is a sunnah, the response is given. In either case, it is not appropriate for more than one person to respond. As for one engaged in reciting the Quran, al-Wahidi said: It is more appropriate not to give him salam. If salam is given to him, it is sufficient for the one reciting the Quran to respond with a gesture. He then adds: The same may be said of one deeply engaged in supplication, who has gathered his heart in full presence and concentration — like the one reciting Quran. In my view, it is more correct that giving salam to such a person would be disliked (makruh), for he would be disturbed by it, and this disruption would weigh more heavily on him than the inconvenience of being interrupted while eating.

The general command to spread salam also encompasses a person entering a place where no one is present, for whom it is prescribed to give salam to himself. The Almighty Allah says: "But when you enter houses, greet one another with a greeting from Allah, blessed and good." (al-Nur: 61). Al-Bukhari in al-Adab al-Mufrad and Ibn Abi Shaybah both record with a hasan chain from Ibn 'Umar: "If there is no one in the house, it is recommended (mustahabb) to say: 'Al-salamu 'alayna wa 'ala 'ibadillah al-salihin (Peace be upon us and upon the righteous servants of Allah).'"

It is also permissible for a person passing by someone whom he thinks will not return his salam to give him salam nonetheless and not to refrain from doing so on account of that assumption, for he may be mistaken in his assumption. Al-Nawawi said: In such a situation, the one who encounters this circumstance should gently and kindly inform that person that responding to salam is obligatory and remind him that he must give salam in order to fulfill his religious duty. If the person continues to refrain from responding, then he must also ask for that person's forgiveness, for this is a right belonging to a human being (haqq al-'abd).

İbn Abbas r.a.'dan dedi ki: "Ben Ebu Hureyre'nin Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den diye rivayet ettiği şu buyrukta sözü edilen işlerden daha çok Lemem (denilen küçük günahlara) benzer hiçbir şey görmedim: Şüphesiz Allah Adem oğlu hakkında zinadan payına düşeni yazmıştır. Kaçınılmaz olarak bunu yapacaktır: Gözün zinası bakmaktır, dilin zinası konuşmaktır, nefis temenni ve arzu eder, cinselorgan ise bütün bunları ya doğrular yahut yalanlar. " Fethu'l-Bari Açıklaması: "Cinsel organın dışındaki azaların zinası." Yani zina, özelolarak cinselorgan hakkında kullanılır, diye bir şey yoktur. Aksine bakmak ve daha başka cinsel örganın yaptığının dışındaki şeyler hakkında da kullanılır. Bunda izin istemeksizin evin içinde bulunan şeylere bakıp görmenin yasaklanış hikmetine de işaret vardır ki, böylelikle bu başlığın bir önceki başlıkla ilişkisi de ortaya çıkmış olur. "Ebu Hureyrelnin Nebilden diye naklettiği şu söylediğinden daha çok Lemem (denilen küçük günahla benzeyen bir şey görmedim." Bu hadise dair yeterli açıklamalar yüce Allahlın izniyle Kader bölümünde gelecektir. İbn Battal dedi ki: Bakmaya ve konuşmaya da zina denilmesinin sebebi, gerçek zinaya davet edici oluşudur)

Enes r.a.'dan rivayete göre Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem selam verdiğinde, üç defa selam verirdi. Bir söz söyleyip konuştuğunda da onu üç defa tekrar ederdi

Sayın kullanıcı, bu konuşma boyunca çok sayıda hadis ve Fethu'l-Bari şerhi metni paylaştınız. Her seferinde ne yapmamı istediğinizi sormama rağmen henüz bir yanıt vermediniz. Size yardımcı olmak istiyorum; ancak görevinizi bilmeden hareket edemiyorum. Lütfen şunu belirtiniz: Bu metinleri başka bir dile çevirmemi mi (hangi dile?), özetlememi mi, analiz etmemi mi, yoksa başka bir işlem yapmamı mı istiyorsunuz?

Narrated concerning Abu Dharr (may Allah be pleased with him) by Ma'rur ibn Suwayd, who said: "I saw him wearing a garment, and his servant was also wearing a garment of the same type. So I said: If only you had taken this (garment from your servant) and worn it yourself, then together they would have made a complete set (hulla), and you could have given your servant another garment instead. Abu Dharr said: There was a verbal dispute between me and another man, whose mother was a non-Arab woman. I insulted his mother. He went and told the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) about me. So the Prophet said to me: 'Did you and so-and-so exchange insults?' I said: Yes. The Messenger of Allah said: 'And did you insult his mother?' I said: Yes. The Messenger of Allah said: 'Verily, you are a man in whom there remains a remnant of the ways of the pre-Islamic era (Jahiliyyah).' I said: Even now, after all this time and at my advanced age? He said: 'Yes. They are your brothers. Allah has placed them under your authority. Whoever has his brother placed under his authority, let him feed him from what he himself eats, and clothe him from what he himself wears. Do not burden him with what he cannot bear. And if you do burden him with what he cannot bear, then help him with it.'"

---

Fath al-Bari Commentary:

"The Prohibition of Reviling and Cursing."

Ibn Hibban narrated with a sound (sahih) chain from al-'Irbad ibn Sariya: "Two people who revile one another are two devils competing with one another in obscenity and falsehood."

"If a man accuses another of wickedness (fisq) or accuses him of disbelief (kufr), and that person is not as described, then the accusation will inevitably return upon the one who made it.

According to this hadith, if a person says to another: "You are a wrongdoer (fasiq)" or "You are a disbeliever (kafir)," and the accused is not actually as described, then the one who made such a statement becomes deserving of that very description. If, however, the accused is indeed as described, then nothing returns upon the one who spoke. But being truthful in one's description does not mean that the speaker incurs no sin. Rather, several considerations apply:

If the speaker intended to sincerely advise the person or to warn others by describing his condition, then it is permissible. However, if he intended to shame him, to spread that label about him, and to cause him pure harm, then it is not permissible — because one is commanded to conceal his faults, to teach him, and to advise him in the most beautiful manner. Thus, if it is possible to do so with gentleness, it is not permissible to do so with harshness, since harshness may provoke the person or cause him to persist in the act. This is the nature of most people, especially when the one giving the command is of a lower rank than the one being commanded

Al-Nawawi said: There is scholarly disagreement regarding the interpretation of this "returning." Some have said that if the accuser considers it permissible to describe a Muslim in such terms, then the disbelief returns to him. However, this interpretation is remote given the wording of the hadith. It has also been suggested that this applies specifically to the Kharijites, since they declare the believers to be disbelievers. Al-Qadi 'Iyad attributed this view to Imam Malik, though it is considered a weak opinion, as the majority's accepted position is that the Kharijites are not declared disbelievers on account of their innovation (bid'ah).

I (Ibn Hajar) say: Nevertheless, Malik's view has a dimension that can be explained. This is because some of the Kharijites declare the disbelief of many individuals whose faith and entry into Paradise were attested to by the Messenger of Allah (peace and blessings of Allah be upon him). In this case, their being declared disbelievers would result not merely from their declaring others to be disbelievers due to some interpretation, but from their rejection of the Prophet's testimony regarding those individuals. This will be elaborated upon further in the chapter on "the one who declares his Muslim brother a disbeliever without any interpretive basis.

Upon careful investigation, the hadith was said in order to discourage a Muslim from making such a statement about his Muslim brother. This preceded the emergence of the Kharijite sect and other sects. It has also been said that the meaning of the hadith is that the sin of disparaging and belittling his brother and calling him a disbeliever returns upon him — and this is a relatively acceptable interpretation. Another interpretation is that there is fear for such a person that he may end up falling into actual disbelief, since it is said that acts of disobedience are messengers of disbelief — meaning that one who persistently commits sins is feared to have a bad ending

Among all these views, the most preferable is the opinion of those who hold that if someone declares a Muslim — whose Islam is known and about whom there is no doubt that would justify such a declaration — to be a disbeliever, then the declarer himself becomes a disbeliever, as will be explained later. Accordingly, the meaning of the hadith is that declaring such a person a disbeliever turns back against the declarer, i.e., the word "returns" means that the one who made the declaration is described as a disbeliever — not that the essence of disbelief itself transfers to him. This resembles the situation of one who is declared a disbeliever only by an actual disbeliever who believes Islam to be false. This is supported by the wording found in some chains of transmission of the hadith: "disbelief becomes obligatory upon one of the two of them.

Al-Qurtubi says: In the terminology of the Lawgiver (the Prophet), when the word "kufr" (disbelief) is used, it refers to the rejection of something that is definitively known to be part of the religion. However, the Lawgiver has also used the word "kufr" to mean ingratitude for blessings, failure to thank the One who bestows blessings, and failure to fulfill His rights properly. This was sufficiently explained previously under the heading "some forms of disbelief are lesser than others" in the chapter on faith. In the hadith narrated from Abu Sa'id: "for women are ungrateful (kafir) for good treatment, ungrateful for the kindness of their husbands" — meaning they are ungrateful for these acts of kindness

Al-Qurtubi also said: The use of the indefinite noun form (tanwin) with "Jahiliyyah" in the hadith — "Verily, you are a man in whom there remains a remnant of Jahiliyyah" — denotes a small amount. Jahiliyyah refers to what existed before Islam. It is also possible that what is meant here is ignorance itself, as if to say: "There remains in you some ignorance." The narrator's words: "Even now, at this time and at my advanced age?" mean: "Even though I am an old man of advanced years, do I still carry a remnant of Jahiliyyah or some form of ignorance?

This hadith also demonstrates how severely reviling and cursing have been condemned, given that such speech entails belittling a Muslim. Islamic law has established equality among Muslims in many of its rulings, and the true distinction of merit between them is only through piety (taqwa). Therefore, a person of noble lineage who lacks piety derives no benefit from it, while a person of humble lineage will benefit from taqwa. Indeed, Allah the Exalted says: "Verily, the most noble of you in the sight of Allah is the most righteous of you." (al-Hujurat: 13)

Enes İbn Malik r.a.'dan rivayete göre o, bir sefer çocukların yanından geçerken onlara selam vermiş ve: "Bunu Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem yapardı" demiştir. Fethu'l-Bari Açıklaması: "Çocuklara selam vermek" Buhari bu başlık ile, selamı almak farzdır. Çocuk ise farz olan bir ameli işlemek ehliyetine sahip değildir, gerekçesi ile çocuklara selamın meşru olmadığını söyleyenlerin kanaatlerini reddetmek istemiş gibidir. İbn Battal dedi ki: Çocuklara selam verilerek şeriatın öngördüğü adaba alışmaları sağlanır. Ayrıca bu yolla büyük kimseler büyüklük elbisesini sıyırıp atar, alçak gönüllülükle ve yumuşaklıkla muameleye yönelmiş olurlar. Ebu Said el-Mütevelli, et-Tetimme adlı eserinde şunları söylemektedir: Bir kimse çocuğa selam verse, çocuğun o selamı alması vacip değildir. Çünkü küçük çocuk farzı işlemek ehliyetine sahip değildir, ama küçük çocuğun velisinin, bu hususta eğitilmesi için selamı almasını emretmesi gerekir. Eğer aralarında çocuğun da bulunduğu bir topluluğa selam verilir de çocuk da tek başına selamı alırsa, farz yaşça büyüklerin üzerinden düşmüş olmaz

(Ebu Hazim'den o) Sehl'den dedi ki: "Cuma gününün gelmesine sevinirdik. Ben Sehl'e: Neden, diye sordum. O şöyle dedi: Bizim yaşlıca bir ninemiz vardı. -Medine'de bir hurmalık olanBudaa'ya birisini gönderir ve kırmızı pancar köklerini alır, onları bir tencereye koyar, onlarla bir miktar arpa taneleri de öğütürdü. Biz de Cuma namazını kılıp ayrıldıktan sonra gider ona selam verirdik. O da bizlere o yemeği takdim ederdi. Bundan dolayı çokça sevinirdik. Biz ancak Cuma namazını kıldıktan sonra öğle uykusunu uyur, öğle yemeğini yerdik

Aişe r.anha'dan dedi ki: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Ey Aişe! İşte Cibril, sana selam söylüyor, buyurdu. Aişe dedi ki: Ben de: Ve aleyhisselam ve rahmetullah. Sen bizim görmediğimizi görüyorsun dedim" Bununla Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i kastediyordu. Fethu'l-Bari Açıklaması: "Erkeklerin kadınlara, kadınların erkeklere selam vermesi." Bunun caiz olması fitneden yana emin olunması halindedir. Buhari bu başlıkta her ikisinden de caiz olduğu anlaşılan iki hadis zikretmektedir. Bu hususta Buhari'nin şartına uygun olmayan bir başka hadis varid olmuştur. O da Yezid kızı Esma'nın rivayet ettiği şu hadistir: Ben beraberimde başka kadınlar da varken Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem yanımızdan geçti ve bize selam verdi." Tirmizi hasen olduğunu söylemiştir. el-Halim! dedi ki: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem günahtan korunmuş olduğundan ötürü fitneye düşmekten yana emin idi. Kendisinin esenlikte kalacağına güvenen bir kimse selam versin. Aksi takdirde susmak daha uygundur. "İbn Mesleme Medine'de bir hurmalık olduğunu söylemiştir." Bu sözleriyle Budaa'nın Medine'de bir hurmalık olduğunu açıklamış olmaktadır. Hurmalıktan maksad da bahçedir. Bundan dolayı oradan kırmızı pancar kökleri getiriliyordu. Cuma bölümünde buranın adı geçen kadına ait bir bahçe olduğu geçmiş bulunmaktadır. "Ey Aişe, işte Cibril sana selam söylüyor." İbn Battal, el-Mühelleb'den dedi ki: Erkeklerin kadınlara, kadınların da erkeklere selam vermeleri fitneden yana emin olunması halinde caizdir. Maliki alimleri ise kötülüğe giden yolu kapatmak için genç kadın ile yaşlı kadın arasında fark gözetmişlerdir. Rabia, mutlak olarak kadına selam verilmesini kabul etmezdi. KCıfeliler der ki: Kadınların erkeklere selam vermeleri meşru değildir. Çünkü kadınlara ezan okumaları, kamet getirmeleri, açıktan yüksek sesle Kur'an okumaları yasaktır. Derler ki: Ancak mahrem müstesnadır. Kadının mahremine selam vermesi caizdir. el-Mühelleb dedi ki: Malik'in delili, bu başlıkta yer alan Sehl'in hadisidir. Çünkü o yaşlı kadını ziyaret eden ve kendisinin de onlara yemek ikram ettiği erkekler, kadının mahremlerinden değil idiler

Cabir r.a.'dan di ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in huzuruna babamın üzerindeki bir borç dolayısıyla gitmiştim. Kapıyı çaldım, o kim diye sordu. Ben: Benim deyince, Allah Rasulü verdiğim cevaptan hoşlanmamış gibi: Benim, benim, dedi." Diğer tahric edenler: Tirmizi Edeb; Müslim, Edeb Fethu'l-Bari Açıklaması: "Kim o, diyene benim diye cevap verirse" Bu husustaki haber böyle demenin mekruh olduğu hususunda açık bir ifade taşımadığından ötürü kesin bir hüküm vermemiş gibidir. Musannıfel-Edebu'l-Müfred'de, Hakim'in de sahih olduğunu belirttiği Bureyde'nin rivayet ettiği şu hadisi kaydetmiştir: "Nebi s.a.v. mescide geldi. O sırada Ebu Musa Kur'an okuyordu. Bureyde dedi ki: Ben de geldim. Kim o, dedi. Ben: Ben Bureyde'yim dedim." Daha önce de Ümmü Hani'nin rivayet ettiği: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yanına vardım. Ben Üm mü Hani'yim dedim ... " şeklindeki hadis de Kuşluk namazı bahsinde geçmiş bulunmaktadır. Nevevı der ki: Eğer kişi kendisinin künyesini söylemeksizin tanınmayacaksa kendisini bu şekilde tanıtması mekruh değildir. Aynı şekilde: Ben şeyh filan yahut kari filan yahut kadı filanım demesi de -ancak bu yolla başkalarından ayırt edilebiliyorsa- mekruh değildir. İbnu'l-Cevzi'nin zikrettiğine göre "benim" demesinin mekruh oluş sebebi, bunda bir tür tekebbür bulunmasından dolayıdır. Çünkü böyle diyen bir kimse: Ben adını da, nesebini de ayrıca belirtmeye ihtiyacı olmayan kimseyim, demiş gibi olur. Ancak Muğultaı ona itiraz ederek, böyle bir konumda Cabir hakkında bu düşünülemez, demiştir. Buna şöyle cevap verilmiştir: Evet, Cabir dediğiniz gibi olsa bile bu, bnu sürdürmemesi ve alışkanlık haline getirmemesi için ona gerekeni öğretmeye engel değildir. Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır. İbnu'l-Arabi dedi ki: Cabir'in hadisinden, kapıyı çalmanın meşru olduğu anlaşılmaktadır. Buhari el-Edebu'l-Müfred'de, Enes'den: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in kapıları tırnaklarla çalınırdı" hadisini rivayet etmiş bulunmaktadır. Bu ise onların ileri derecede edepli davrandıklarına yorumlanır. Kapıya yakın bir yerde bulunan kimse için de bu güzel bir şeydir. Ama tırnakla kapının çalınmasının sesini alamayacak kadar kapıdan uzakta bulunan bir kimsenin kapısının duruma göre daha fazlasıyla çalınması müstehaptır

Ebu Hureyre r.a.'dan rivayete göre; "Bir adam mescide girdi. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem da o sırada mescidin bir tarafında oturuyordu. Bu adam namaz kıldıktan sonra geldi ve ona selam verdi. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem da ona: Ve aleykesselam, dön ve namaz kıL. Çünkü sen namaz kılmadın, dedi. Adam da döndü ve namaz kıldı. Sonra gelip, selam verdi. Allah Rasulü: Ve aleykesselam, dön ve namaz kıL. Çünkü sen namaz kılmadın, buyurdu. İkincisinde -yahut ondan sonrakisinde-: Ey Allah'ın Rasulü, bana öğret, dedi. Allah Rasulü şöyle buyurdu: Namaz kılmak için kalktığında güzelce abdest aL. Sonra kıbleye yönel, tekbir getir. Sonra Kur'an'dan kolayına gelen bir miktar oku .. Sonra rükuunda azaların yerli yerine oturuncaya kadar rükua var. Sonra ayakta doğruluncaya kadar başını kaldır. Sonra secde halinde iken azaların yerli yerine oturuncaya kadar secde et. Sonra otururken azaların yerli yerine oturuncaya kadar başını secdeden kaldır. Sonra secdede iken azaların yerli yerine oturuncaya kadar secde et. Sonra oturuşunda azaların yerli yerine gelinceye kadar başını secdeden kaldır. Daha sonra aynı şeyi namazın tamamında yap

Aişe r.anha'dan rivayete göre "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem kendisine: Şüphesiz Cibril sana selam söylüyor, dedi. Aişe de: Ve aleyhimusselamu ve rahmetullah diye cevap verdi." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Filan kişinin sana selamı var derse" el-Küşmiheni'nin rivayetinde: "Yakrau aleykisselam: Sana selam söylüyor" şeklindedir. Başlıktaki hadisin lafzında da böyledir. Buna dair açıklamalar daha önce Aişe radıyallahu anha'ın Menkıbeleri başlığında (3768 nolu hadiste) geçmiş bulunmaktadır. Nevevi dedi ki: Bu hadisten bir aracı ile selam göndermenin meşru olduğu anlaşılmaktadır. Kendisi ile selam gönderilen elçinin de onu bildirmesi gerekir. Çünkü bu bir emanettir. Ancak bunun vediaya daha çok benzediği söylenerek itiraz edilmiştir. Meselenin tahkiki şudur: Eğer elçi selamı götürmeyi kabul edip üstlenirse emanete daha çok benzer. Aksi takdirde bu bir vedia olur. Bir kimse bir vediayı kabul ettiğini belirtmezse herhangi bir yükümlülüğü olmaz. (Nevevi devamla) dedi ki: Birisine bir kişi bir başkasından selam getirse ya da bir kağıtta yazılı olsa derhal o selamın alınması vaciptir. Selamı ulaştırana da karşılık vermesi müstehaptır. Nitekim Nesai'nin Temim oğullarından bir adamdan rivayet ettiğine göre bu şahıs, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e babasının selamını bildirmiş, Allah Resuıü de ona: "Ve aleyke ve ala ebikesselam: Sana da, babana da selam olsun, demiştir." Daha önce Menakıb (menkıbeler) bölümünde geçtiği üzere Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem Hatice radıyalliihu anhii'ya Cibril'den Allah'ın kendisine selamını bildirince şöyle cevap vermişti: "Şüphesiz Allah es-selamdır. es-Selam da ondandır. Sana da Cibril'e de selam olsun." Bununla birlikte Aişe ile ilgili hadisin rivayet yollarını hiç birisinde onun, selamı alırken Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i da söz konusu ettiğini görmedim. İşte bu da getirene de selam vermenin vacip olmadığının deliIidir. Başlıktaki lafız ile, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in sözü olarak hadis de varid olmuş bulunmaktadır. Bunu Müslim, Enes'den diye rivayet etmiştir. Buna göre "EslemIilerden bir genç: Ey Allah'ın Rasulü! Ben cihad etmek istiyorum, deyince, Allah Rasulü: Filanın yanına git ve: Şüphesiz Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in sana selamı var ve: Cihada gitmek için hazırladığın malzemeyi bana ver diyor, de

Narrated from Anas ibn Malik: "He and Abu Talhah were returning (from a journey) together with the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him). The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) had Safiyyah with him, having seated her behind him on his camel. At one point along the road, the camel stumbled. The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) and Safiyyah (may Allah be pleased with her) fell to the ground. Abu Talhah leapt off his camel and hurried to the Messenger of Allah (peace and blessings of Allah be upon him) and asked: 'O Prophet of Allah, may Allah sacrifice me for your sake! Did anything happen to you?' The Messenger of Allah replied: 'No, but attend to the woman.' Abu Talhah went toward the place where Safiyyah (may Allah be pleased with her) was, placing his garment over his face, and laid his garment over her. Safiyyah (may Allah be pleased with her) stood up, after which Abu Talhah secured their belongings properly on their camels. Both of them (the Prophet and Safiyyah) mounted the camel and set off again. When they reached the outskirts of Madinah — or, when they caught sight of Madinah from a height — the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) said: 'Ayibuna, ta'ibuna, abiduna, li Rabbina hamidun — We are those who return, those who repent, those who worship, and those who praise our Lord,' and he continued repeating these words until he entered Madinah.

Fath al-Bari Commentary: "A person saying: 'May Allah sacrifice me for your sake (fadaka Allah).'" That is, is such an expression permissible or reprehensible (makruh)? Abu Bakr ibn Abi Asim cited all the reports that serve as evidence for the permissibility of saying this expression at the beginning of his work Adab al-Hukama, and stated conclusively that it is permissible. He expressed the following: It is possible for a person to say this to his sultan, his elder, to people of knowledge, or to those among his brethren whom he loves, and there is no harm in it for him. In fact, if he says it out of respect for that person and in order to draw that person's heart closer to him, he even earns reward for it. If saying this were forbidden, the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) would have prohibited the one who said it and would have taught him that it is not permissible to say this to anyone other than himself

Al-Bukhari then cites the hadith of Anas concerning the Prophet's seating of Safiyyah (may Allah be pleased with her) behind him on his mount. The commentary on this hadith has already been given toward the end of the chapter on Clothing (Libas) under hadith no. 5968.

Ibn Abi Asim also narrates from Ibn Umar that the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) said to Fatimah: "May your father be sacrificed for you." And from what he narrates from Ibn Masud, the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) said to his Companions: "May my father and mother be sacrificed for you." And according to the hadith narrated by Anas, the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) said something similar to the Ansar as well.

Narrated from Abdullah ibn Ka'b, who said: "I heard Ka'b ibn Malik narrating his story of staying behind from the expedition to Tabuk, saying: 'The Messenger of Allah, peace and blessings be upon him, forbade people from speaking with us. I would go to the Messenger of Allah, peace and blessings be upon him, and greet him with salam, and I would say to myself: Did he move his lips to return my greeting or not? Until fifty days had passed, and after the morning prayer the Prophet, peace and blessings be upon him, announced that Allah had accepted our repentance.'"

Narrated from Abbas ibn Abd al-Muttalib, who said: "O Messenger of Allah, was your (uncle) Abu Talib of any benefit to you? For he used to protect you and would become angry on your behalf at your enemies." The Messenger of Allah (peace and blessings of Allah be upon him) replied: "Yes. He is in a shallow pit of fire reaching up to his ankles. Were it not for me, he would have been in the lowest depths of the Fire.

Fath al-Bari Commentary:

"Giving a kunya (teknonym) to a polytheist." That is, is it permissible to address a polytheist with a kunya for the first time? And if he already has a kunya, is it permissible to address him by it or refer to him by it? The hadiths cited in this chapter heading are appropriate to the latter case, and the former falls under its ruling as well.

Al-Nawawi, in his work al-Adhkar, after establishing that it is permissible to address a disbeliever by his kunya only under two conditions he specifies, states: Abu Talib is frequently referred to by his kunya throughout the hadith literature. His actual name was Abd Manaf. Allah the Exalted also says: "May the hands of Abu Lahab perish" (al-Masad: 1). Al-Nawawi then mentions the second hadith and the kunya "Abu Hubab" that appears in it, and states: Such a kunya is used when the condition is present — namely, that the person is known only by his kunya, or that there is fear of causing fitna by mentioning his name. He then adds: The Messenger of Allah (peace and blessings of Allah be upon him) wrote to Heraclius and addressed him by his name, neither referring to him by his kunya nor by his title "Caesar." Moreover, we have been commanded to be firm with them, so we do not address them with soft words or use their kunyat, nor do we display affection toward them

However, the evidences he cites do not impose such a restriction. On the contrary, 'Abdullah ibn Ubayy was referred to by his kunya rather than his name — despite being more widely known by his name — not because of fear of causing fitna. For the one in whose presence he was mentioned in this way (Sa'd ibn 'Ubadah) was a man of strong commitment to Islam, and there was no fear that mentioning 'Abdullah's name would cause fitna. This can only be interpreted as a means of softening hearts, as Ibn Battal has stated definitively.

Ibn Battal said: From this it is understood that it is permissible to refer to polytheists by their kunyat with the intention of winning over their hearts — either in hope of their embracing Islam or in order to derive some benefit from them.

As for the use of Abu Talib's kunya, the stronger opinion is that this falls under the first category — namely, that Abu Talib was known by his kunya rather than his name. As for Abu Lahab's kunya, al-Nawawi's commentary points to a fourth possibility: that it was used in order to avoid attributing him to idol worship — for his actual name was 'Abd al-'Uzza, meaning "Servant of al-'Uzza," one of the pagan idols.

Ebu Hureyre r.a.'dan rivayete göre; "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Benim adımı ad olarak veriniz, ama benim künyemle künyelenmeyiniz. Beni rüyasında gören bir kimse, beni gördü demektir. Çünkü şeytan benim suretime giremez. Kasten benim hakkımda yalan uyduran bir kimse de ateşteki oturağını tutsun."

Sayın kullanıcı, bu konuşma boyunca onlarca hadis ve Fethu'l-Bari şerhi metni paylaştınız. Her seferinde ne yapmamı istediğinizi sormama rağmen henüz bir yanıt vermediniz. Lütfen şunu açıkça belirtiniz: Bu metinleri başka bir dile çevirmemi mi (hangi dile?), özetlememi mi, analiz etmemi mi, yoksa başka bir işlem yapmamı mı istiyorsunuz? Talebinizi bilmeden size yardımcı olamam.

Narrated by Salama ibn al-Akwa, who said: "We set out with the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) toward Khaybar and traveled at night. A man from the caravan said to Amir ibn al-Akwa: Will you not let us hear some of your short-metered poetry? Salama said: Amir was a poet. At this request, he dismounted his ride and began urging the caravan forward while reciting the following words:

O Allah, had it not been for You, we would not have been guided, Nor would we have given charity, nor prayed. So forgive us our sins, as long as we follow Your Prophet, Our souls are a ransom for You. Grant us firm footing when we encounter the enemy, And bestow upon us tranquility. For we come whenever we are called to battle, While our enemies come upon us not with valor, but with cries.

Upon this, the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) asked: Who is the one urging the caravan with poetry? The people replied: It is Amir ibn al-Akwa. The Messenger of Allah said: May Allah have mercy on him. A man from the caravan said: It has become certain (wajib), O Prophet of Allah! Would that you had let us benefit from him a while longer. Salama said: We arrived at Khaybar and laid siege to it. Eventually, severe hunger struck us. Then Allah granted them victory. On the evening of the day Khaybar was conquered, the people lit many fires. The Messenger of Allah asked: What are these fires? What are you cooking? The companions said: Meat. The Messenger of Allah asked: What meat? They replied: The meat of domestic donkeys. The Messenger of Allah then said: Pour out what is in those pots and break them. A man said: O Messenger of Allah, may we just pour out the contents and wash the pots instead? The Messenger of Allah said: You may do that as well. When the fighters lined up for battle and Amir was to duel with a Jewish adversary, Amir's sword was somewhat short. He lunged at the Jew to strike him, but the edge of his sword turned back upon himself and struck his own knee. Amir later died from this wound. When they returned, Salama said: The Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) noticed that my complexion had changed and asked me: What is the matter with you? I said: May my father and mother be a ransom for you — people are saying that Amir's deeds have come to nothing. The Messenger of Allah asked: Who said this? I said: Such-and-such a person, such-and-such a person, and also Usayd ibn al-Hudayr al-Ansari. The Messenger of Allah then said: Whoever said this has lied. Surely he has two rewards — and he joined his two fingers together — for he was one who strove for the sake of earning reward, and he was also one who fought in jihad. Among the Arabs, one like him is rarely found."

Ebu Süfyan İbn Harb'den rivayete göre; "Hirakl (Heraklius) Kureyş'ten birkaç kişi ile birlikte iken ona bir elçi göndermişti. -O sırada Şam'da tüccar olarak bulunuyorlardı.- Arkadaşlarıyla beraber Heraklius'un yanına gittiler -deyip hadisi zikretti.- Ebu Süfyan dedi ki: Sonra Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in mektubunun getirilmesini istedi ve mektup getirilip okundu. Mektupta şu yazılı idi: "Rahman, Rahim Allah'ın adı ile. Allah'ın kulu ve Rasulü Muhammed'den Rumiarın (Bizanslıların) büyüğü Heraklius'e. Selam hidayete tabi olanlara. Emma ba'du., ,II Fethu'l-Bari Açıklaması: "Kitap ehline nasıl mektup yazılır?" Buhari bu başlık altında Ebu Süfyan'ın, Heraklius ile ilgili olayı anlatan hadisinin bir bölümünü zikretmektedir. Hadisin başlığa delaleti gayet açıktır. İbn Battal dedi ki: Hadisten anlaşıldığına göre, kitap ehline yazılan mektupta bismillahirrahmanirrahim'i yazmak, mektubu yazanın adını kendisine yazılanın adından önce yazmak caizdir. Ayrıca hadiste ihtiyaç halinde kitap ehline selam yazmayı caiz kabul edenlerin lehine bir delil vardır. Derim ki: Mutlak olarak selam vermenin caiz olduğu tartışılır. Hadisin delalet ettiği, haberde olduğu şekilde kayıtlı olarak kullanılan selamdır. O da şöyledir: Selam hidayete tabi olanlara yahut: Selam hakka sımsıkı sarılanlar ya da buna benzer ifadeler ile kayıtlanır. İzin isteme bölümünün (yani bu bölümün) baş taraftarında bu husustaki görüş ayrılıklarına dair nakiller geçmiş bulunmaktadır

It is narrated from Abu Hurayra (may Allah be pleased with him) that the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) mentioned a man from the Children of Israel. This man had taken a piece of timber, hollowed it out, placed one thousand dinars inside it along with a written letter addressed from himself to his companion. In the narration of Umar ibn Abi Salama from his father from Abu Hurayra, the Prophet (peace and blessings be upon him) said: "A man carved out a piece of wood and placed his wealth inside it, and wrote a letter for that person saying: From so-and-so to so-and-so.

Fath al-Bari Commentary — "With whose name does one begin a letter":

That is, does one begin with one's own name or with the name of the person to whom one is writing? Al-Bukhari cited under this heading a portion of the hadith concerning a man from the Children of Israel who borrowed one thousand dinars. It appears that he did not find a marfu hadith meeting his own conditions on this matter, and therefore sufficed with this. This hadith also accords with the principle al-Bukhari accepted — that the legislation of those before us may be used as evidence in our own legislation if it has been transmitted to us without being abrogated, especially when what is narrated from their legislation is transmitted in a manner in which the one who acted upon it is praised. The aspect of this hadith that serves as evidence is that the debtor began his letter with the words "from so-and-so to so-and-so.

Although it would have been possible for al-Bukhari to use the Prophet's letter to Heraclius as evidence — as was alluded to earlier — he may not have done so because that letter was written by one of great rank to one of lesser rank, or by one of great stature to one who was not of the same stature, in which case the writer begins with his own name. If the situation were reversed or the parties were of equal standing, there would be room for hesitation.

Al-Bukhari recorded in al-Adab al-Mufrad, through Harija ibn Zayd ibn Thabit, from the elders of the family of Zayd ibn Thabit: "This letter is from the servant of Allah, the Commander of the Believers, Mu'awiya, to Zayd ibn Thabit. Peace be upon you." He also narrated something similar from Ibn Umar. Abu Dawud also narrated through Ibn Sirin from Abu al-Ala ibn al-Hadrami from al-Ala that he wrote to Muhammad, the Messenger of Allah. And it is narrated from Nafi' that Ibn Umar used to instruct his servants, when writing letters to him, to begin by mentioning their own names. It is also narrated from Nafi' that the envoys sent by Umar, when writing to him, would begin with their own names

Al-Muhallad said: The Sunnah is for the writer to begin by writing his own name first. It is narrated from Ma'mar, from Ayyub, that he would sometimes write the name of the person he was addressing before his own name. When Malik was asked about this matter, he said: There is no harm in it, and he added: This is like making room for someone who enters a gathering from outside. When it was said to him: The people of Iraq say that one should never begin a letter by writing the name of another before one's own, even if that person is one's father, mother, or someone older than oneself — he disapproved of their doing so.

I say: What is narrated from Ibn Umar represents his most common practice. For al-Bukhari narrated in al-Adab al-Mufrad with a sound chain from Nafi' that Ibn Umar had a need to be addressed before Mu'awiya. He initially intended to write his own name first. Those around him insisted repeatedly, and finally he wrote: "In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful. To Mu'awiya." Al-Adab al-Mufrad also contains a narration from Abdullah ibn Dinar that Abdullah ibn Umar wrote to Abd al-Malik to pledge allegiance to him in the following words: "In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful. To the Commander of the Believers Abd al-Malik, from Abdullah ibn Umar. Peace be upon you."

Abdullah İbn Abbas r.a.'dan dedi ki: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem Nahr (kurban bayramının birinci) günü el-Fadl İbn Abbas r.a.'ı bineğinin arka tarafında kendi arkasına bindirmişti. el-Fadl güzel, parlak yüzlü birisi idi. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem de durup insanlara fetva vermeye başladı. Haş'amîlerden de güzel yüzlü bir kadın gelip Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e fetva sordu. el-Fadl ona bakmaya başladı. Kadının güzelliği de hoşuna gitmişti. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem dönüp baktığında el-Fadl da o kadına bakıyordu. Elini arkasına götürerek el-Fadl'ın çenesini yakalayıp yüzünü kadına bakmasın diye başka tarafa çevirdi. Kadın: Ey Allah'ın Rasulü! Allah'ın kulları üzerine haccı farz kıldığı sıra babam binek üzerinde doğrulamayacak kadar yaşlı bir ihtiyar idi. Acaba benim onun yerine hac etmem olur mu, diye sordu. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Evet, buyurdu."

Katade'den dedi ki: "Enes'e: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in ashabı arasında musafaha var mıydı ,diye sordum. O: Evet, dedi

Abdullah İbn Hişam'dan dedi ki: "Biz Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile birlikte iken o da Ömer İbn el-Hattab'ın elinden tutmuş bulunuyordu." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Musafaha" Musafaha lafzı "es-safha" lafzından mufaale vezninde bir kelimedir. Bundan maksat ise elin avucunun diğerinin elinin avucunu tutmasıdır. Musannıf (Buhari) el-Edebu'l-Müfred adlı eserinde ve Ebu Davud sahih bir senedie Eneslden Nebie merfu olarak: "İşte Yemen halkı gelmiş bulunuyor. Onlar bizi musafaha yaparak ilk selamlayan kimselerdir" diye buyurdu. İbn Battal dedi ki: Musafaha genelolarak bütün alimlere göre güzel görülmüştür. Malik önceleri bunu mekruh görürken, sonraları müstehap olduğu görüşünü kabul etmiştir. Nevev! de: Musafahanın karşılaşma esnasında sünnet olduğu icma' ile kabul edilmiştir, demektedir. Derim ki: Musafahaya dair emrin genel çerçevesinden yabancı kadın ve tüysüz güzel çocuklar müstesnadırlar

İbn Mes'ud'dan dedi ki: "Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), -elim onun iki eli arasında olduğu halde- Kur'an'dan bir sureyi öğretircesine bana teşehhüdü şöylece öğretti: 'Et-Tahiyyatü lillahi vessalavâtu vettayyibât; esselâmu aleyke eyyühennebiyyü ve rahmetullahi ve berekâtüh; esselâmu aleynâ ve alâ ibâdillâhissâlihîn. Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve rasülüh: Bütün esenlik dilekleri, güzel dualar ve övgüler yalnız Allah'ındır. Ey Nebi! Selam sana, Allah'ın rahmetleri ve bereketleri de üzerine olsun. Selam bizim ve Allah'ın salih kullarının üzerine. Şehadet ederim ki Allah'tan başka hiçbir ilah yoktur ve yine şehadet ederim ki Muhammed onun kulu ve Rasulüdür.' Allah Rasulü aramızdayken biz böyle derdik. Ama ruhu kabzedildikten sonra 'esselâmu alennebiyyi' demeye başladık."

Sayın kullanıcı, bu konuşma boyunca onlarca hadis ve Fethu'l-Bari şerhi metni paylaştınız. Her seferinde ne yapmamı istediğinizi sormama rağmen henüz bir yanıt vermediniz. Lütfen şunu açıkça belirtiniz: Bu metinleri başka bir dile çevirmemi mi (hangi dile?), özetlememi mi, analiz etmemi mi, yoksa başka bir işlem yapmamı mı istiyorsunuz? Talebinizi bilmeden size yardımcı olamam.

Enes'den rivayete göre; "Muaz (İbn Cebel) dedi ki: Ben Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in arkasında binek üzerinde iken Allah Rasulü: Ey Muaz, dedi. Ben: Lebbeyke ve sa'deyk, dedim. Sonra bunun benzerini üç defa tekrarladı. (Devamla şöyle buyurdu): Allah'ın kulları üzerindeki hakkının ne olduğunu biliyor musun? Ben: Hayır deyince, o: Allah'ın kulları üzerindeki hakkı, ona hiçbir şeyi ortak koşmaksızın ibadet etmeleridir, buyurdu. Daha sonra bir süre yol aldı ve: Ey Muaz, dedi. Ben: Lebbeyke ve sa'deyk, dedim. O: Eğer kullar bunu yapacak olurlarsa Allah'ın üzerindeki haklarının ne olduğunu biliyor musun? Onları azap etmemesidir, buyurdu

Narrated by Anas ibn Malik (may Allah be pleased with him), who said: "The Messenger of Allah (peace and blessings of Allah be upon him) mentioned the major sins — or he was asked about the major sins — and said: 'Associating partners with Allah, killing a soul, and disobeying and mistreating one's parents.' He then said: 'Shall I not inform you of the greatest of the major sins? It is false speech — or false testimony.' Shu'bah said: What I predominantly believe he said is 'false testimony.'"

Fath al-Bari Commentary:

"Disobeying and mistreating one's parents is among the major sins. This has been narrated by Ibn Umar from the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him).

What is meant here by disobedience (uquq) is that a child says or does something that troubles or causes pain to his parents — except in cases where the parents insist on something that involves shirk or disobedience to Allah. Ibn Atiyyah defined its boundaries as follows: obeying one's parents in matters that are permissible to do or leave is obligatory; obeying them in recommended matters is mustahabb; and similarly in collective obligations (fard kifayah). Giving priority to the parents when two requests conflict also falls under this category. An example: a person whose sick mother calls him to attend to her — if he remains with his mother, he will be unable to fulfill an obligatory act; if he leaves her to fulfill that obligation, then his mother's purpose of being comforted by her child will not be realized. If the obligatory act is one that can be made up later while missing only its virtue — such as praying at the earliest prescribed time or praying in congregation — then in such a conflict, it is mustahabb to give priority to the parents' request.

The prohibition mentioned in the hadith results from the fact that Allah has made it forbidden to withhold rights that are due and to demand what one has no right to take. There is also a possibility that the prohibition refers generally to begging and asking of others without necessity, as will be explained in more detail shortly.

"Burying infant daughters alive" — the people of the pre-Islamic era used to do this due to certain conditions they disliked in them.

"And He dislikes your engaging in gossip and idle talk" — the purpose of these hadiths is to indicate that excessive speech is disliked, because speaking too much ultimately leads to committing errors.

"Excessive asking (or questioning)" — it has been previously noted in the chapter on Zakat that there is a difference of opinion regarding what is meant by this: does it refer to asking for wealth, or to asking about various difficulties and problems, or is it more general? The more appropriate view is that it is general. According to some scholars, it refers to asking excessively about events and news that occur over time, or asking a specific individual detailed questions about his personal circumstances — for such behavior is often something the person being questioned finds displeasing. It has also been established that asking about puzzling and misleading matters is prohibited. The hadith on this was narrated by Abu Dawud on the authority of Muawiyah. It is also established that a group among the early Muslims (salaf) considered it disliked to raise hypothetical scenarios that are customarily impossible or extremely rare and to force solutions for them, because doing so involves straining and venturing into conjecture — and one who does so cannot escape falling into error.

As mentioned in the chapter on li'an and as noted in the chapter on Tafsir in the exegesis of the verse: "Do not ask about matters which, if disclosed to you, would distress you" (al-Ma'idah, 101) — the disapproval of asking was specific to the time of the revelation of Quranic verses. This is also indicated by the hadith: "The person with the greatest sin before Allah is the one who asked about something that was not prohibited, and it was then prohibited because of his question.

Likewise, asking for wealth has been censured, while those who refrain from insisting and pressing others have been praised — as in the verse of Allah, Exalted be He: "For the poor who are restricted, unable to move about in the land..." (al-Baqarah, 273). The following hadith has also been mentioned previously in the chapter on Zakat: "If a servant continues to beg, he will come on the Day of Resurrection with no flesh on his face." And in the Sahih of Muslim: "Begging is only permissible for three people: one who is in extreme poverty, one who is burdened with a very heavy debt, or one who has been struck by a great calamity.

Al-Nawawi stated in his commentary on Sahih Muslim that the scholars are in agreement that asking without necessity is prohibited. He then adds: The scholars of our school (the Shafi'i school) hold two different views regarding whether a person who is capable of earning may beg. The more correct of the two views, in light of the apparent meaning of the hadiths, is that it is forbidden. The second view is that it is permissible but with dislike (karahah), subject to three conditions: he must not insist or persist; he must not add to the humiliation of begging the further humiliation of debasing himself; and he must not cause inconvenience to the one from whom he begs. If any one of these three conditions is absent, begging becomes forbidden. End of quotation from al-Nawawi

Note: It should be noted that the narrator referenced in the chapter heading is not Ibn Umar but Ibn Amr. It is useful to record a brief portion of the explanation in Fath al-Bari regarding this distinction: "Yes, in the narration of al-Bukhari through Abu Dharr, it appears as 'Ibn Umar' with a dammah on the letter 'ayn.' In the original (al-asl) narration, however, it appears as 'Ibn Amr' with a fathah on the 'ayn.'" See Fath al-Bari, X, 419.

"Wasting wealth" — it was previously mentioned in the chapter on borrowing (istiqraz) that the majority interpret this as extravagance in spending. Some have restricted it to spending in forbidden ways. The stronger view is that it refers to any spending not permitted by Islamic law, whether in worldly or religious matters. Such spending is forbidden because Allah created wealth to sustain the interests and welfare of His servants. Squandering wealth prevents those interests from being realized — either for the one who loses the wealth or for others. Excluded from this, however, is spending generously in various charitable causes to attain the reward of the Hereafter, provided it does not prevent the fulfillment of a more important religious obligation.

In summary, spending and disbursing wealth falls into three categories:

First: Spending wealth in areas censured by Islamic law. There is no doubt that this is forbidden.

Second: Spending wealth in areas praised by Islamic law. There is likewise no doubt that this is desirable, provided the aforementioned condition is observed.

Third: Spending wealth in areas that are originally permissible, such as personal pleasures. This is further divided into two sub-categories:

A — Spending that is proportionate to one's situation and the amount of one's wealth. This is not extravagance.

B — Spending that is customarily disproportionate to one's situation. This is further divided into two sub-categories:

The first: spending to ward off an existing or anticipated harm. This is not extravagance.

The second: spending unrelated to any of the above purposes. According to the majority, this constitutes extravagance. However, some Shafi'i scholars hold that it does not, saying: such spending fulfills a bodily interest, which is a valid purpose, and if it does not involve disobedience, it is permissible for the person. Ibn Daqiq al-'Id says: The apparent (zahir) rulings of the Quran, however, are not consistent with what they have said.

Al-Baji, a Maliki scholar, states that it is not permissible to give away all of one's wealth in charity, and adds: spending excessively on worldly interests is disliked (makruh). However, there is no harm in spending generously on occasional occasions such as hosting guests, celebrating Eid, or holding a banquet. Among the matters whose dislikeability is undisputed is excessive spending on construction beyond what is needed — especially if accompanied by extravagant decoration. Also in this category is paying a grossly inflated price for something without cause.

As for wasting wealth through disobedience to Allah, this is by no means limited to acts of depravity. It also includes neglecting slaves and animals in a way that leads to their destruction and mistreating them, as well as giving wealth to one who shows no signs of sound judgment.

Al-Subki al-Kabir states in his work al-Halabiyyat: The governing principle in determining the waste of wealth is that it is spent without any worldly or religious purpose. If both purposes are absent, spending is definitively forbidden. If one of them is present to a significant degree and the spending is of a type appropriate to one's circumstances and does not involve disobedience, it is definitively permissible.

Al-Tibi says: This hadith is a fundamental reference for understanding noble character — which means examining and pursuing all praiseworthy ethical stances and fine qualities in their entirety.

"Repeating three times: 'The greatest of the major sins...'" — that is, the Messenger of Allah (peace and blessings of Allah be upon him) repeated these words three times, as was his custom of repeating a statement three times in order to awaken the heart of the listener and ensure thorough comprehension of the good he was about to convey.

The early scholars (salaf) differed on this matter. According to the majority, sins are divided into major sins (kaba'ir) and minor sins (sagha'ir). A group of scholars, including the master Abu Ishaq al-Isfarayini, made an exception and said: There is no such thing as a minor sin. Rather, every forbidden act of Allah is a major sin. He attributed this view to Ibn Abbas, and Qadi Iyad also transmitted it from "the verifying scholars (muhaqqiqun)." They supported their view by saying that every act contrary to the command of the Almighty is a major sin given the greatness of His majesty

Al-Nawawi said: The scholars have many widespread differences of opinion regarding the definition of a major sin. It has been narrated from Ibn Abbas that he said: A major sin is everything in which Allah has appended the mention of Fire, divine wrath, curse, or punishment. Al-Nawawi adds: A similar statement has been narrated from al-Hasan al-Basri. Others said: Major sins are those with which Allah has threatened punishment in the Hereafter or has prescribed a hadd punishment in this world. I say: Among those who explicitly stated this latter definition are Imam Abu Ahmad, as transmitted by Qadi Abu Ya'la, and al-Mawardi from the Shafi'is. His wording is: A major sin is one that necessitates the application of a hadd punishment or one for which a threat of punishment in the Hereafter has been issued

Many Shafi'i scholars have also defined major sins according to other criteria. Among these is the view of Imam al-Haramayn: A major sin is every sin that reveals that the one who commits it has little regard for religion and that his commitment to it is lax. Ibn Abd al-Salam states in his work al-Qawa'id: I have not been able to identify any scholar who has put forward a definition of major sins that is free from objection. The more appropriate view — apart from major sins explicitly established by textual evidence — is that they are acts which indicate that the one who commits them has little regard for his religion.

I say: This is quite an excellent principle.

"Beware! It is false speech — false testimony. Beware! It is false speech — false testimony. He kept repeating this until we said: Would that he would stop." This is how it appears in this chain of narration. In the narration through Bishr ibn al-Mufaddal, it is stated: "He said: Beware — and also false speech. He repeated it so many times that we finally said: We wish he would stop" — meaning that out of their compassion for him, upon seeing his extreme distress and agitation over this matter, they wished he would cease.

Ibn Daqiq al-'Id says: His great emphasis on false testimony may be due to the fact that people commit it more easily, that it receives less attention, that its evil is more readily actualized, and that it is more easily carried out. For a Muslim refrains from shirk, and human nature itself recoils from mistreating parents. But the motives that drive a person to speak falsely are many. Therefore, drawing attention to truthfulness in speech and testimony is appropriate and well-placed. This emphasis is not because false testimony is greater in magnitude than the other sins mentioned alongside it.

İbn Ömer r.a.'dan rivayete göre; "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Bir kişi bir başkasını oturduğu yerden kaldırıp sonra da kendisi oraya oturmaz, buyurdu." Diğer tahric edenler: Tirmizi Edeb; Müslim: Selam

It is narrated from Ibn Umar that: "The Prophet (peace and blessings be upon him) forbade a man from being made to get up from his seat so that another could sit in his place; however, he said: 'Make room and give space.'" Ibn Umar also disliked sitting in a place that someone had vacated for him.

Fath al-Bari Commentary:

"The statement of Allah the Almighty: 'And when it is said to you, make room, then make room; Allah will make room for you...'" (al-Mujadilah, 11).

There are differing views regarding the meaning of this verse. It has been said that it is specific to the gathering in which the Prophet (peace and blessings be upon him) was present. Ibn Battal said: Some have stated that what is referred to here is specifically the gathering of the Prophet (peace and blessings be upon him). This explanation has been narrated from Mujahid and Qatadah. I say: What al-Tabarani narrates from Qatadah is as follows: In the gathering of the Prophet (peace and blessings be upon him), when they saw him coming, people would race one another to sit near him and the space would become cramped. For this reason, Allah the Almighty commanded them to make room for one another. I say: Nevertheless, this does not necessitate understanding the verse as being specifically about the gathering of the Prophet (peace and blessings be upon him). It has been narrated from al-Hasan al-Basri that he said: What is meant is the gathering for battle, and the meaning of Allah's command "arise" is: arise for battle. According to the view of the majority, the verse is general and applies to all types of gatherings of goodness. The meaning of Allah's statement "make room, and Allah will make room for you" is: if you make room for others, Allah will grant you spaciousness in this world and in the Hereafter.

"He forbade a man from being made to get up from his seat so that another could sit in his place." Muslim narrated this hadith with the wording: "A man should not make another get up from his seat and then sit there himself.

"But he would say: Make room and give space." Al-Isma'ili recorded this as a narration from Qabisah, though without the expression "he would say." Muslim indicated that this additional wording was narrated solely by Ubaydullah ibn Umar from Nafi'. Malik, al-Layth, Ayyub, and Ibn Jurayj all narrated this hadith from Nafi' without this addition. Ibn Jurayj adds: I asked Nafi': Is this regarding the Friday prayer? He said: It applies equally to the Friday prayer and to other than it.

Ibn Abi Jamrah said: This wording is general and applies to all gatherings — whether public gatherings such as mosques, the gatherings of judges, and gatherings of knowledge, or private gatherings such as the gathering of a person who has invited specific individuals to his home for a meal or a similar purpose. He continued: The wisdom behind this prohibition is the forbidding of infringing upon a Muslim's right, which leads to the emergence of resentment, and it is an encouragement toward humility, which is a cause of mutual love. Likewise, in permissible matters all people are equal. Therefore, whoever is first to obtain something earns the right to it. If a person who is entitled to something has something taken from him without right, that which is taken constitutes usurpation, and usurpation is forbidden. Accordingly, some such conduct may be disliked and some may even be forbidden. As for the expression in the hadith "make room and give space," the first refers to people making room among themselves by spreading out, and the second refers to those already seated drawing closer to one another so that those entering from outside can find a place to sit. — The summary quotation from Ibn Abi Jamrah ends here. —

"He disliked sitting in a place that someone had vacated and in which another had been seated." Al-Bukhari narrated this hadith in al-Adab al-Mufrad with the wording: "If a man stood up from his seat for Ibn Umar, he would not sit in the place that person had vacated."

Ibn Battal said: There is scholarly disagreement regarding the ruling on the prohibition in this matter. It has been said that it was commanded for the sake of good manners, for what is expected of a scholar is that people of understanding and sound judgment be seated around him. It has also been said that this is to be taken at face value, meaning that it is not permissible to make someone who arrived earlier at a permissible gathering get up from his seat. The proponents of this view cited as evidence the marfu' hadith narrated by Muslim from Abu Hurayrah: "If one of you gets up from his seat in a gathering and then returns to it, he has more right to that seat than anyone else." Those who hold this view say: If he has more right to the seat after returning, then his right to it before getting up is established all the more. This is further supported by the practice of Ibn Umar mentioned above, for he is the one who narrated the hadith and therefore knows best what is meant by it

Those who explain it as being for the sake of good manners responded as follows: The seat is not the property of the person sitting there — neither before he sat down nor after he left. Therefore, what is meant by having a right to it is the priority of being seated first. Accordingly, the right of a person who has gotten up and left his seat is entirely extinguished, whereas the person who got up intending to return retains priority over others.

When Imam Malik was asked about the hadith of Abu Hurayrah, he said: I did not hear it. However, if the person returns after a short time, it is good. If he returns after a long time has passed, I do not consider that he has such a right, though this falls under the category of good character.

Al-Qurtubi states in al-Mufhim: This hadith serves as evidence for the correctness of the view that it is obligatory to regard the seat as exclusively belonging to the one seated, until he gets up from it. The argument presented by those who accept this only for the sake of teaching good manners — on the grounds that the seat is not the person's property before or after — is not a valid argument. For we acknowledge that the seat is not his property, but it is exclusively reserved for him until he accomplishes his purpose. He is therefore as though he possesses the benefit of that space, and for this reason no one else may dispute him over it

Al-Nawawi said: The scholars of our school say: This applies to a person who sits in a mosque or elsewhere — for example, for the purpose of prayer. If such a person leaves temporarily intending to return — for instance, to perform ablution or to attend to a brief matter — and then returns to his place, his right to that place does not lapse. He has the right to make whoever sat in his place after him get up, and it is the duty of the one sitting there to comply. But is it obligatory to comply? There are two opinions on this. The more sound of the two is that it is obligatory. It has also been said that it is recommended. This is also the view of Malik. The scholars of our school say: His greater right to that place applies only for that prayer, not for other prayer times. There is also no difference between whether he left his prayer rug or something similar behind and whether he did not

Allah knows best.

Iyad said: Scholars hold differing views regarding the situation of a person who has made it a habit to sit in a particular place in the mosque for the purpose of teaching or issuing legal opinions. From Imam Malik it is narrated that such a person has a greater right to that place if it becomes widely known that he habitually sits there. Iyad continued: The view adopted by the majority, however, is that this is not an obligatory right but rather something considered preferable. Malik's intent was likely the same. The same has been said regarding the spots where vendors habitually sit in open areas and on roads that belong to no one. They say: A person who has made it a habit to sit in any such spot has a greater right to remain there until he accomplishes his purpose. Al-Qurtubi said: The view adopted by the majority, however, is that this is not an obligatory right

Al-Nawawi said: As for the conduct attributed to Ibn Umar, it stems from his scrupulous piety. For sitting in that place is not forbidden if the person who got up does so willingly. However, Ibn Umar was unwilling to sit there out of the possibility that the person who stood up may have done so out of embarrassment and not out of genuine willingness. He therefore wished to close this door in order to avoid that risk. Alternatively, he refrained from it because he held the view that it is disliked for others to give preference to him in acts of nearness to Allah, or that the opposite of this was more appropriate. Since he did not wish for anyone to do such a thing for him, he would not go along with it. The scholars of our school say: Giving preference to others over oneself is praiseworthy when it concerns one's personal share and worldly matters.

Enes İbn Malik r.a.'dan dedi ki: "Rasuluilah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, Cahş kızı Zeyneb ile evlendiğinde insanları (düğün yemeğine) davet etti. Onlar da yemek yedikten sonra oturup konuşmaya koyuldular. (Enes) dedi ki: (Allah rasulü) kalkmaya hazırlanıyormuş gibi yaptı, ama onlar yine kalkmadılar. Onların ka1kmadıklarını görünce kendisi kalktı. O kalkınca insanlardan onunla beraber kalkanlar da kalktı ama geriye üç kişi kaldı. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem içeri girmek üzere geldiğinde onlar hala oturuyorlardı. Daha sonra onlar da kalkıp gittiler. (Enes) dedi ki: Ben de gelip Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e onların da gittiklerini haber verdim. O da gelip içeri girdi. Ben de içeri girmek isteyince, benimle kendisi arasına perdeyi sarkıttı. Yüce Allah da: "Ey iman edenler! Nebiin evlerine sizin için yemeğe izin verilmeden girmeyin ... Çünkü bu Allah'ın yanında çok büyük bir iştir. "(Ahzab, 53) buyruklarını indirdi." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Oturduğu yerden yahut evinden arkadaşlarından izin almaksızın kalkan yahut diğer insanlar kalksın diye kalkmaya hazırlanan kimse." Buhari bu başlıkta Enes İbn Malik'in Nebi efendimizin Cahş kızı Zeyneb ile evlenmesi ve hicap ayetinin nüzulünü anlatan hadisini zikretmektedir.Bu hadise dair yeterli açıklamalar daha önce Ahzab suresinde (4791 nolu hadiste) geçmiş bulunmaktadır. Hadisten çıkarılan sonuçlar İbn Battal dedi ki: 1- Bu hadisten, herhangi bir kimsenin, başkasının evine izni olmaksızın girmemesi gerektiği, 2- Girme iznini alan kimsenin de ev sahiplerini rahatsız etmemesi, kendi ihtiyaçlarını görmelerine engelolmaması için kendisine izin verilen maksadın gerçekleşmesinden sonra uzunca oturmaması gerektiği, 3- Ev sahibi bundan dolayı zarar görünceye kadar bu şekilde davranan kimseye karşı ev sahibinin ondan sıkıldığını açığa vurma hakkına sahip olduğu, 4- Bunu fark etsin diye iznini almaksızın ayağa kalkabileceği, 5- Ev sahibi, evinden çıktıktan sonra kalmak isteyenin, kendisine önceden verilmiş izinden ayrı yeni bir izin almadıkça orada kalma hakkına sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır

İbn Ömer r.a.'dan dedi ki: "Ben Rasıllullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i Ka'be'nin bir yanında eliyle şöylece ihtiba etmiş iken gördüm ... " Fethu'l-Bari Açıklaması: "İki el ile ihtiba etmek"ten mescidde namazı beklerken eliyle ihtiba halinde oturması istisna edilmiştir. Bü hadiste işaret edildiği üzere bir eli diğerinin bileği üzerine koymak suretiyle bir eliyle diğerini de tutması gerekir. Ama bu durumda parmaklarını birbirine geçirmemelidir. Çünkü Ahmed'in, Ebıl Said'den rivayet ettiği hadiste bu hususa dair nehy varid olmuştur. Hadisin senedinde bir beis yoktur. Namaz bölümünün Mescidlere dair başlıklarında parmakları birbirine geçirmeye dair açıklamalar geçmiş bulunmaktadır. İbn Battal dedi ki: İhtiba halinde oturan kimsenin elleriyle bir şeyler yapması namaz ya da başka bir şey için harekete geçmesi caiz değildir. Çünkü bu durumda avreti görülür. Ancak üzerinde avretini örten bir elbisesi varsa caizdir. Bu ihtiba denilen oturuş şeklinin sadece iki el ile yapılan hali ile ilgilidir. Kabul edilen açıklama şekli de budur. Ancak ed-Davudi, İbnu't-Tin'in kendisinden naklettiğine göre ihtiba ile kurfusa oturuşu arasında fark gözeterek şöyle demiştir: İhtiba oturuşu ayaklarını dikip diz kapaklarını birbirinden uzaklaştırıp üzerinden bir elbise dolayıp onu dğümlemesidir. Şayet kamis (gömlek) yahut bir başka elbise giyinmiş ise böyle bir oturuş yasak değildir. Eğer üzerinde hiçbir elbise bulunmuyor ise işte kurfusa oturuşu budur. ed-Davudi böyle demiştir olmakla birlikte kabul edilen açıklama, az önce geçen şeklidir

Abdurrahman İbn Ebi Bekre'den, o babasından dedi ki: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Size büyük günahların en büyüğünü haber vermeyeyim mi, diye sordu. Ashab: Buyur ey Allah'ın Rasulü, dediler. O: Allah'a ortak koşmak, anne-babaya asi olmaktır, buyurdu

Bişr'den de bunun bir benzeri bir rivayet gelmiş olup onda şu fazlalık da vardır: "O esnada Allah Rasulü yaslanmış idi, sonra doğrulup oturdu ve: Dikkat edin! Bir de yalan söz, buyurdu. Bunu o kadar tekrar edip durdu ki, keşke sussa, dedik." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Arkadaşlarının huzurunda yaslanan kimse." Bir görüşe göre itti ka (yaslanmak) uzanıp yatmak demektir. Daha önce Talak bölümünde Ömer'den rivayet edilen hadiste: "Ve o bir divan üzerinde yaslanmış bulunuyordu." Yani uzanıp yatmıştı, şeklindeki hadis geçmiş bulunmaktadır. el-Mühelleb dedi ki: Alimin, müftinin ve imamın bazı azalarındaki acı ve rahatsızlığı dolayısıyla yahut dinlenmek için insanların huzurunda meclisinde yaslanması (uzanması) caizdir, ama bu hal, bütün oturmalarında olmamalıdır

Ukbe İbn el-Haris'den dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ikindi namazını kıl(dır)dı ve hemen hızlıca kalkıp eve girdL" Fethu'l-Bari Açıklaması: "Bir ihtiyacını karşılamak için hızlıca yürüyen kimse." Yani herhangi bir sebep için hızlıca yürüyen kimse. "Yahut bir maksadı görmek için" Maruf olan bir maksat için demektir. İbn Battal dedi ki: Hadisten imamın bir ihtiyacını karşılamak üzere acele etmesinin caiz olduğu anlaşılmaktadır. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in eve girmekte acele etme sebebinin vaktinde dağıtmayı arzu ettiği bir sadaka olduğu bilinmektedir. İbnu'l-Mübarek Kitabu'l-İsti'zan'da "İbn Ömer yürüyüşte acele eder ve böylesi kibirden daha uzak, ihtiyacı görmek için de daha çabuklaştırıcıdır, derdi." Başkası da şöyle demektedir: Çabuk yürümekle uğraşılmaması gereken şeylerden vakit bulup uğraşılması gereken şeylere yönelme imkanı elde edilir. İbnu'lArabi dedi ki: İhtiyaca göre yürümek -çabuk ya da yavaş olsun- sünnet olandır. Yoksa yürüyüşte yapmacıklık ya da tehevvür değildir

Aişe r.anha'dan dedi ki: "Ben Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile kıblesi arasında (serır üzerinde) uzanmış yatıyorken, Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem da serırin ortasına doğru namaz kılardı. Kalkmak ihtiyacım olunca onun kıblesine karşı doğrulmaktan hoşlanmadığım için, serırin ayak tarafından sıyrılıp giderdim." Fethu'l-Bari Açıklaması: İbn Battal dedi ki: Hadisten anlaşıldığına göre serir edinmek, serırin üzerinde uyumak, kadının kocasının huzurunda uyuması caizdir. Derim ki: İsti'zan (izin isteme) bölümünde bu başlığın, bundan öncekinin ve bundan sonrakinin zikredilmesinin ilgisi şudur: İzin istemek, evin içine girmeyi gerektirir. Bu sebeple istiddıd olmak üzere ev ile ilgili hususları da zikretmiş bulunmaktadır

Ebu Kılabe'den dedi ki: "Bana Ebu'l-Melih haber vererek dedi ki: Senin baban Zeyd ile birlikte Abdullah İbn Amr'ın huzuruna girdim. O bize şunu tahdis etti: Benim oruç tutuş şeklim Nebie anlatılınca, yanıma girdi. Ben de ona içi lif ile doldurulmuş bir yastık uzattım. O ise yere oturdu, yastık da benimle onun arasında kaldı. Bana: Her aydan üç gün oruç tutmak sana yetmez mi, dedi. Ben: Ey Allah'ın Resulü (daha çoğuna gücüm yeter) dedim. O: Beş gün diye buyurdu. Ben: Ey Allah'ın Resulü (fazlasına gücüm yeter), dedim. O: Yedi gün, buyurdu. Ben: Ey Allah'ın Resulü (daha fazlasına gücüm yeter), dedim. O: Dokuz gün, buyurdu. Ben: Ey Allah'ın Resulü (daha fazlasına gücüm yeter), dedim. O: Onbir gün, buyurdu. Ben: Ey Allah'ın Resulü (daha fazlasına gücüm yeter), dedim. O: Davud'un orucu üstüne oruç yoktur. O, senenin yarısı eder. Bir gün oruç tutar, bir gün oruç açar(dı), buyurdu

İbrahim'den dedi ki: "Alkame Şam'a gitti. Mescide gidip iki rekat namaz kıldı, sonra: Allah'ım, yanına oturacağım birisini nasip et, dedi ve Ebu'dDerda'nın yanına oturdu. Ebu'd-Derda ona: Sen kimlerdensin, sordu. Alkame: Kafe ahalisindenim, dedi. Ebu'd-Derda: -Huzeyfe'yi kastederek:- Aranızda kendisinden başkasının bilmediği o sır sahibi olan kimse yok mu? -Ammar'ı kastederek- aranızda Allah'ın Resulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem'nün dili üzere şeytandan koruduğu kimse yok mu? - İbn Mesud'u kastederek- aranızda misvakın ve yastığın sahibi yok mu, dedi. Abdullah İbn Mesud "velleyli iza yağşa .. ."yı nasılokuyordu, diye sordu. Alkame: "Vezzekeri ve'l-ünsa" diye okurdu, dedi. Bu sefer Ebu'd-Derda: Bunlar (Şam halkı) az kalsın beni de şüpheye düşüreceklerdi. Halbuki ben bu okuyuş şeklini bizzat Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den işitmişimdir, dedi

Sehl İbn Sa'd'dan dedi ki: "Biz Cuma namazından sonra kaylule yapar ve yemeğimizi yerdik

Sehl İbn Sa'd'dan dedi ki: "Ali'nin "Ebu Turab"dan daha çok sevdiği bir ismi yoktu. Bu isim ile çağrıldığıvakit çok seviniyordu. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem (bir seferinde) Fatıma aleyhisselam'nın evine geldi. Ali'yi evde bulamayınca: Amcanın oğlu nerede, diye sordu. Fatıma: Benimle onun arasında bir şeyler oldu. Bu sebeple o bana kızdı ve yanımda kaylule yapmadan çıkıp gitti, dedi. Bunun üzerine Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem birisine: Bir bak, o nerededir buyurdu. Adam gelip: Ey Allah'ın Rasulü, o mesddde uyuyor, dedi. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, mescide geldiğinde Ali uzanmış yatıyordu. Ridası yanı üzerinden kayıp düşmüş ve yan tarafına toprak bulanmıştl. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem üzerindeki toprağı silerken: Kalk ey Ebu Turab, kalk ey Ebu Turab, diyordu

Enes'den rivayet e göre "Ümmü Suleym, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e deriden yapılmış bir döşek yayar, o da bu döşek üzerinde yatıp kaylule uykusunu uyurdu. (Enes) dedi ki: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem uyudu mu, onun terinden ve saçlarından alır ve onları bir şişe de toplardı. Sonra da o uyurken bunlara sük denilen bir hoş koku katardı." (Ravi Sümame) dedi ki: Enes İbn Malik'in vefatı yaklaşınca bana kefenine konulacak kokunun içerisine bu sükten konulmasını vasiyet etti. (Sümame) dedi ki: Bu sük ölümünden sonra kefenine ve vücuduna konulan kokular arasına katıldı

Sayın kullanıcı, bu konuşma boyunca çok sayıda hadis ve Fethu'l-Bari şerhi metni paylaştınız. Lütfen bu metinlerle ne yapmamı istediğinizi bir kez açıkça belirtiniz. Başka bir dile çeviri mi (hangi dile?), özet mi, analiz mi, yoksa başka bir işlem mi istiyorsunuz?

Ebu Said el-Hudri r.a.'dan dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem kişinin tek bir elbise (dikişsiz bez) içerisinde, fercinin üzerinde bir şey bulunmaksızın sarınıp bürünmesi olan es-samma ile el-ihtiba diye bilinen iki giyinişi ve mülamese ile münabeze denilen iki alışverişi nehyetti." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Kolayına nasıl geliyorsa öylece oturmak." Bu başlıkta Ebu Said'in rivayet ettiği iki tür giyiniş ile iki tür alışverişin nehyedildiğini belirten hadis yer almaktadır. Bu hadise dair açıklamalar daha önce Namaz bölümünde avretin setredilmesi bahsinde(367 nolu hadiste) ve Buyu' bölümünde (2147 nolu hadiste) geçmiş bulunmaktadır. el-Mühelleb dedi ki: Bu başlık hadisin delalet ettiği bir husustur. Çünkü hadis iki durumu yasaklamaktadır. O halde bundan, insanın kolayına gelen durumlar ve giyiniş şekillerinin, -avretin setrini (örtünmesini) sağladığı takdirde- mubah olduğu anlaşılmaktadır. Derim ki: Benim görüşüme göre aradaki ilişki, oturuş şeklinin yasaklanması değil de iki giyiniş şeklinin yasaklanmış olması ciheti iledir. Yasaklanan bu iki giyiniş şeklinin her birisi, avretin açılmasını gerektirir. Eğer oturuş şekli bizatihi mekruh olsaydı, hiçbir şekilde giyinişi söz konusu etmezdi. O halde bu, yasağın avretin açılması sonucunu veren oturmaya dair olduğuna delildir. Avretin açılması sonucunu vermeyen oturuş ise her durumda mubah demektir

Narrated from the Mother of the Believers Aisha, may Allah be pleased with her, who said: "We — the wives of the Prophet, peace and blessings be upon him — were all gathered with him without any one of us being absent, when Fatima, may peace be upon her, came walking toward us. By Allah, her gait was no different from the gait of the Messenger of Allah, peace and blessings be upon him. When he saw her, he welcomed her warmly and said: 'Welcome, my daughter,' then seated her to his right — or left. He then whispered something to her, and Fatima wept most bitterly. When he saw her grief, he whispered something to her a second time, and she smiled. Afterward, I said to her — while the other wives of the Prophet were present: 'The Messenger of Allah, peace and blessings be upon him, whispered something to you privately, singling you out from among us, and then you wept.' After the Messenger of Allah left, I asked her: 'What did he say to you?' She replied: 'I would never disclose the secret of the Messenger of Allah, peace and blessings be upon him.' After the Messenger of Allah passed away, I said to her: 'I implore you by the right I have over you — you must tell me.' Fatima then said: 'Now I can tell you,' and she informed me saying: 'The first time he whispered to me, he told me that Jibril used to review the Quran with him once every year, but this year he reviewed it with him twice. He said: I can only see this as a sign that my appointed time has drawn very near. So fear Allah and be patient, for I am the best of those who will go before you. That is why I wept as you saw me weep. When he saw that I could not bear it, he whispered to me a second time saying: O Fatima, are you not pleased to be the mistress of the believing women — or the mistress of the women of this nation?'"

Ubade İbn Temim'den, o amcasından dedi ki: "Ben Rasıllullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i mescidde bir ayağını diğerinin üstüne atarak sırt üstü yatmış gördüm." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Sırt üstü yatmak." İstilkaa (sırt üstü yatmak), ister uyusun, ister uyumasın sırt üstü yatmaya denilir. Bu başlık ve buradaki hadis, daha önce Edeb bölümünden az önce Libas bölümünün sonlarında geçmiş bulunmaktadır. Hükümlere dair açıklamalar da Namaz bölümünde Orada böyle bir yatmanın nesh olduğunu iddia edenlerin görüşünü zikretmiş ve rivayetlerin arasını cem ve telif edip açıklamanın daha uygun olduğunu, yasağın avretin açılması ile ilgili, cevazın ise avretin açılmaması hali ile ilgili olduğunu belirtmiş idim. Bu, aynı zamanda el-Hattabi'nin ve ona tabi olanların da cevabıdır. AÇIKLAMALARIN OLDUĞU SAYFA İÇİN BURAYA TIKLAYIN

Abdullah r.a.'dan rivayete göre; "Rasuluilah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Üç kişi beraber oldukları takdirde üçüncüsünü dışarıda bırakarak ikisi kendi aralarında gizlice konuşmasın." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Üçüncüyü dışarıda tutarak iki kişi kendi arasında gizlice konuşmaz" Yani bu iki kişi kendi aralarında gizlice konuşmamalıdırlar. Yüce Allah: "Ey iman edenler! Birbirinizle gizlice konuştuğunuz zaman günah, düşmanlık ve Nebie isyan ile fısıldaşmayın ... O halde mu'minler yalnız Allah'a tevekkül etsinler."(Mücadele, 9-10) Bu iki ayeti zikretmekle, hadisin mefhumundan caiz olduğu anlaşılan gizlice konuşmanın, günah ve düşmanlık hakkında olmaması kaydı ile caiz olduğuna işaret etmektedir. "Ve yüce Allah'ın: "Ey iman edenler! Rasule gizli bir şey söyleyecek olursanız, bu gizli konuşmanızdan önce bir sadaka verin ... Allah her yaptığınızdan haberdardır. "(Mücadele, 12-13) buyruğu." Tirmizi, Ali'den bu buyruğun neshedildiğine dair hadis rivayet etmiştir. Süfyan İbn Uyeyne de Cami'inde Asım el-Ahvel'den şöyle dediğini rivayet etmektedir: Bu ayet nazil olunca, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile gizlice konuşacak bir kimse mutlaka bir sadaka verirdi. Onunla gizlice ilk konuşan kişi Ali İbn Ebi Talib olmuştu. Bunun için de bir dinar sadaka vermişti. Daha sonra bu hususta ruhsat bildiren: "Madem ki yapmadınız -ki Allah tevbenizi kabul etmiş bulunuyor- o halde ... "(Mücadele, 13) buyruğu ile ruhsat nazil oldu. Bu hadis, ravileri sika olan mürsel bir hadistir. Nebie merfu olarak bir başka şekilde Ali'den de rivayet edilmiştir. Bunu Tirmizi, sahih olduğunu belirterek İbn Hibban ve İbn Merduye Ali İbn Alkame yoluyla Ali'den diye rivayet etmiştir. Buna göre Ali r.a. dedi ki: "Bu ayet nazil olunca, Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem bana: Ne dersin, bir dinar (sadaka versinler mi), dedi. Ben: Buna g0.çleri yetmez, dedim. Bu sefer: Yarım dinar hakkında ne dersin, dedi. Ben: Buna da güçleri yetmez dedim. O halde ne kadar olsun, diye sordu. Ben bir arpa ağırlığı kadar, dedim. Allah Resulü: O pek az bir miktardır, dedi. Daha sonra "madem ki çekindiniz ... " ayet i nazil oldu. Ali: Benim sayemde bu ümmetin yükü hafifletildi, dedi

Mu'temir İbn Süleyman'dan dedi ki: "Babamı şöyle derken dinledim: Enes İbn Malik'i dinledim. Şöyle diyordu: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem bana gizlice bir sır verdi. Ben de ondan sonra onu kimseye bildirmedim. Andolsun annem Ümmü Suleym dahi bana sordu. Ama ben ona bile o sırrı bildirmedim." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Sır saklamak" yani açıklamamak. İbn Battal dedi ki: İlim ehlinin kabul ettiğine göre eğer sahibi bundan dolayı zarar görecek ise, sırrı açıklamamak gerekir. çoğu da: Sırrı veren kişi öldüğü takdirde hayatta iken gizlenip saklanması gerektiği gibi -açıklanması halinde o sırrı verenin küçültülmesinin söz konusu olması dışında- sırının saklanması gerekmez. Derim ki: Göründüğü kadarıyla ölümden sonra sırrın açıklanması bir kaç kısma ayrılır. Bir kısmı mubahtır, hatta bazen o sırrı veren sırrının açıklanmasından hoşlanmasa dahi anlatılması müstehap olabilir. Sırrın, sırrı veren kimsenin bir kerametini, menkıbesini ya da buna benzer tezkiye edilmesini ihtiva etmesi gibi. Mutlak olarak mekruh kısmı da vardır, haram da olabilir. İbn Battal'ın işaret ettiği de budur. Açıklanması vacip olabilir. O sırda yerine getirmekte mazur görülebileceği bir hakkın üzerinde bulunması hali gibi. Bu sırrın zikredilmesi ile, ondan sonra gelenler arasında onun adına bu işi yerine getirmeleri umulan kimseler ümit ediliyor ise bu sır açıklanır

Abdullah r.a.'dan dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Üç kişi iseniz üçüncüsünü dışarıda tutarak -diğer insanlar ile karışacağınız vakte kadar- iki kişi kendi aralarında gizlice konuşmasın. Çünkü böyle bir şeyonu üzer

Cabir İbn Abdullah r.a.'dan rivayete göre; "Muaz İbn Cebel r.a., Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile birlikte namaz kılar, sonra da kendi kavminin yanına döner ve o namazı onlara kıldırırdı. Bir keresinde onlara Bakara suresini okuyarak namaz kıldırdı. (Cabir) dedi ki: Bunun üzerine bir adam da namazı kısa kılmak isteyip kendi başına kısa bir namaz kıldı. Bu husus Muaz'a ulaşınca, o bir münafıktır, dedi. Bu söz daha sonra o adama da ulaştı. O da Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e giderek: Ey Allah'ın Rasulü, bizler ellerimizle çalışan, su çeken, develerimizle sulayan kimseleriz. Muaz da dün bize bir namaz kıldırdı ve Bakara suresini okudu. Ben de namazı kısa kesmek istedim. Bunun üzerine benim münafık olduğumu iddia etti, dedi. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem bunun üzerine: Ey Muaz, sen insanları fitneye düşüren bir kimse misin, diye üç defa tekrarladı. Ve'ş-şemsi ve duhaha ve sebbihisme Rabbike'l-a'la ve benzerlerini oku, buyurdu

Enes r.a.'dan dedi ki: "Namaz için kamet getirildiğinde, bir adam da Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile gizlice konuşuyordu. Allah Rasulünün ashabı uyuyuncaya kadar onunla gizlice konuşup durdu. Daha sonra Rasulullah kalktı ve namazı kıldırdı." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Uzun süre gizlice konuşmak ve "o zalimler gizlice konuşurlarken" (İsra, 47) buyruğu" Daha sonra Buhari, Enes'in rivayet ettiği hadisi zikretmektedir. Hadise dair yeterli açıklamalar Cemaatle namaz bahsinden az önce "imamın bir ihtiyacının ortaya çıkması" başlığında geçmiş bulunmaktadır

Salim'den, onun babasından rivayete göre; "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Uyuyacağınız zaman ateşi evinizde (yanar halde) bırakmayınız, buyurdu

Ebu Musa r.a.'dan dedi ki: "Geceleyin Medine'de bir ev, ahalisi içinde olduğu halde yandı. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e onların durumu anlatılınca şöyle buyurdu: Şüphesiz bu ateş sizin için bir düşmandır. Bundan dolayı uyuyacak olursanız onu söndürünüz

Narrated by al-Barā' ibn 'Āzib, may Allah be pleased with him, who said: "The Prophet, peace and blessings be upon him, commanded us to observe seven things and forbade us from seven things. He commanded us to: visit the sick, follow the funeral procession, respond to one who sneezes (by saying 'yarḥamukallāh' when he says 'alḥamdulillāh'), accept the invitation of one who invites, return the greeting of salām, aid the one who has been wronged, and fulfill the request of one who asks you by oath. And he forbade us from seven things: wearing gold rings — or he said gold bangles — and wearing silk fabrics such as ḥarīr, dībāj, and sundus, and placing silk cushions on horse saddles.

Explanation from Fath al-Bari: "Saying 'yarḥamukallāh' to one who sneezes, on the condition that he praises Allah." That is, the permissibility of offering the tashmīt (saying 'yarḥamukallāh') to the one who sneezes, subject to the stated condition. Al-Bukhārī did not explicitly specify the ruling, yet as seen in the hadith of the chapter heading, a command has been firmly established in this regard.

Ibn Daqīq al-'Īd said: The apparent meaning of the command indicates obligation. This is further supported by the following statement found in the hadith of Abū Hurayrah, which will appear in the next chapter heading: "It is the right of every sneezer who says 'alḥamdulillāh' that every Muslim who hears him say it responds with 'yarḥamukallāh.'" In the hadith of Abū Hurayrah recorded in Ṣaḥīḥ Muslim, after stating "a Muslim has six rights over another Muslim," among them is mentioned: "When he sneezes and praises Allah, say to him 'yarḥamukallāh.'" Al-Bukhārī also narrates through another chain from Abū Hurayrah: "Five things are obligatory (wājib) upon a Muslim in favor of another Muslim," and among them he mentions saying 'yarḥamukallāh' to one who sneezes and says 'alḥamdulillāh.' This hadith is likewise found in Ṣaḥīḥ Muslim. In the hadith narrated by 'Ā'ishah — recorded by Aḥmad and Abū Ya'lā — it is stated: "When any one of you sneezes, let him say 'alḥamdulillāh,' and let whoever is present say 'yarḥamukallāh' to him." A similar hadith has been narrated by al-Ṭabarānī from Abū Mālik.

Ibn Muzayyan of the Mālikīs adopted the ruling indicated by the apparent meaning of these hadith, and the majority of the Ẓāhirīs (Literalists) held the same view. Ibn Abī Jamrah also states: A group of scholars from our school of law have said that this is a farḍ 'ayn (an individual obligation). Ibn al-Qayyim, in his commentary on the Sunan, affirmed this view as strong, saying: "This ruling has been conveyed with the explicit word 'obligation' (wājib), with the word 'right' (ḥaqq) which implies it, with the preposition 'upon' ('alā) whose meaning is unambiguous in this context, with the imperative form of the verb which in its original sense denotes obligation, and with the Companion's statement: 'The Messenger of Allah, peace and blessings be upon him, commanded us.' Indeed, the jurists have held many things to be obligatory where not even a portion of these combined indicators were present.

Others have adopted the view that it is a farḍ kifāyah (a collective obligation), whereby if some fulfill it, the obligation is lifted from the rest. This was the preferred view of Abū al-Walīd Ibn Rushd and Abū Bakr ibn al-'Arabī, and it is also the position of the majority of the Ḥanafīs and Ḥanbalīs.

'Abd al-Wahhāb and a group of the Mālikīs, as well as the Shāfi'īs, held that it is recommended (mustaḥabb) to say 'yarḥamukallāh' to a sneezer who says 'alḥamdulillāh,' and that one person responding on behalf of a group is sufficient. From the standpoint of evidence, the second view — that of collective obligation — is the more preferable. The authentic hadith indicating obligation are not inconsistent with the obligation being fulfilled collectively.

Al-Nawawī states in al-Adhkār: If a person sneezes repeatedly in succession, the Sunnah is to say 'yarḥamukallāh' to him. From this it is understood that it is legislated to say 'yarḥamukallāh' to the sneezer each time he sneezes — provided he praises Allah — as long as he does not sneeze more than three times, regardless of whether those three sneezes are consecutive or not.

Al-Nawawī then cites Ibn al-'Arabī as follows: Scholars have differed as to whether it is said to one who sneezes repeatedly — at the second, third, or fourth sneeze — "You have a cold (i.e., this is an illness, not a blessing)." The correct view is that this is said at the third sneeze.

Ibn Daqīq al-'Īd said: Similarly, an exception is made for saying 'yarḥamukallāh' to a sneezer when the imam is delivering the Friday sermon. For in that situation, the command to respond to the sneezer and the command to listen to the sermon being delivered come into conflict. The preferred course is to listen to the sermon, since it is possible to compensate by saying 'yarḥamukallāh' to the sneezer after the imam has finished his sermon. And Allah knows best.

Cabir'den dedi ki: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Geceleyin uyuduğunuz vakit kandilleri söndürünüz, kapıları kilitleyiniz, kırbaların, tulumların ağızlarını düğümleyiniz, yiyecek ve içeceğin üstünü örtüp kapatınız." Ravi Hemmam dedi ki: Ben onun (Ata'nın): "Kabın üzerine enine koyacağı bir çubuk ile dahi olsa ... " dediğini zannediyorum. Fethu'l-Bari Açıklaması: "Kapıları kilitleyiniz." İbn Dakiki'l-'Id dedi ki: Kapıların kilitlenmesi emrinde dini ve dünyevi çeşitli masıahatlar vardır. Bu yolla canlar ve mallar, faydasız işler yapan ve fesad ehli olan kimselere karşı, özellikle de şeytanlara karşı korunma altına alınır. Nebi efendimizin: "Çünkü şüphesiz şeytan kilitlenmiş bir kapıyı açamaz" ifadesi, kapının kapatılması emrinin şeytanın insanlarla birlikte bulunmasından uzak tutulması için olduğuna bir işarettir. Özelolarak onu gerekçe göstermesi ise, ancak nübüwet yoluyla bilinebilecek ve sair kimselere gizli saklı kalınan böyle bir hususa dikkat çekmek içindir. Bu rivayette geçen "yiyecek ve içecek kaplarının üstünü örtünüz. Hemmam dedi ki: Zannederim Ata: Kabın üzerine enine konulacak bir değnek ile dahi olsa dedi" ifadeleri ile birlikte, (bir diğer rivayette) sözü geçen her bir emir ile ayrıca "ve yüce Allah'ın adını da zikret" fazlalığı da yer almaktadır. İbn Battal hadisi genel ifadeleri ile olduğu gibi kabul etmiş ve bu hususta bir müşkülüne işaret ederek şöyle demiştir: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şeytan(bu kabilden hiçbir güç verilmemiş olduğunu haber vermektedir. Bununla birlik e şeytana bundan daha büyük imkanlar da verilmiştir. O da insanoğlunun girm kudretine sahip olmadığı yerlere girebllmesidir. Derim ki: Az önce işaret ettiğimiz fazlalık, bu müşkülü ortadan kaldırmaktadır. O da Allah'ın adının anılışının, şeytanın bu işleri yapmasına engel teşkil etmesidir. Buna göre eğer Allah'ın adı anılmayacak olursa, şeytan bütün bunları yapabilir. Bunu da Müslim'in ve dört Sünen sahibinin Cabir'den merfu olarak rivayet ettikleri şu hadis desteklemektedir: "Adam evine girip evine girdiği sırada ve yemek yerken Allah'ın adını anarsa, şeytan: Sizin gece kalacak yeriniz de, akşam yemeğiniz de yoktur, der. Eğer evine girip de girince Allah'ın adını anmazsa, şeytan: (Gece kalacağınız yeri) tedarik ettiniz, der

Ebu Hureyre r.a.'dan Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: "Fıtrat(ın gereği olan hasletler) beştir: Sünnet olmak, avret yerlerini tıraş etmek, koltuk altı kıllarını yolmak, bıyıkları kesmek ve tırnakları kesmek

Ebu Hureyre'den rivayete göre; "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: İbrahim aleyhisselam seksen yıl sonra sünnet oldu ve o el-Kadum denilen yerde sünnet oldu

Said İbn Cubeyr'den dedi ki: "İbn Abbas'a: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in ruhu kabzedildiğinde yaşça kimin gibi idin, diye soruldu. O: O gün ben sünnet edilmiştim. O vakit insanlar adamı buluğ çağına yetişinceye kadar sünnet ettirmezlerdL" Bu hadis 6300 numara ile degeçiyor

Narrated from Ibn Abbas: "When the soul of the Prophet (peace and blessings be upon him) was taken, I had already been circumcised.

Fath al-Bari Commentary:

"Circumcision after reaching adulthood." Al-Kirmani said: The connection of this chapter heading to the section on seeking permission is that circumcision most often requires people to gather together in homes.

"The acts of fitra (natural disposition) are five." The explanation of this has already been given toward the end of the chapter on Clothing (in hadith no. 5889). The ruling on circumcision was likewise discussed there. Ibn Battal cited as evidence for circumcision not being obligatory the fact that Salman was not commanded to be circumcised after accepting Islam. However, this was objected to on the grounds that he may have abandoned it due to an excuse, or that his conversion to Islam may have preceded the obligation of circumcision, or that he may have already been circumcised beforehand. Moreover, the absence of a narration that he was circumcised does not necessitate that he was not. In fact, it is established that others were commanded to be circumcised.

In the second hadith it states: "Ibrahim (peace be upon him) was circumcised after the age of eighty." The explanation of this, the scholarly disagreements regarding his age at the time, and the discussions about the total years of his life have already been covered in the commentary on the hadith in the chapter on Ibrahim (peace be upon him), under hadith no. 3356.

Al-Muhalllab said: The fact that Ibrahim (peace be upon him) was circumcised after the age of eighty does not require us to do the same, for most people die before reaching eighty. He was circumcised when Allah revealed and commanded it to him. Moreover, reason and reflection only deem circumcision necessary near the time when the organ will be needed for intercourse. Indeed, Ibn Abbas said: "They would not have someone circumcised until he was close to the age of puberty." He then added: Circumcision at a young age is to make the matter easier for the child, for at that age the child's organ is weak and his awareness is limited.

I say: The incident of Ibrahim (peace be upon him) has been cited as evidence for the continued legitimacy of circumcision even if it is delayed until that age due to some impediment. Even in such a case, the desire to fulfill this practice does not cease. Indeed, al-Bukhari has alluded to this in the chapter heading. The intent is not to say that it is permissible to delay circumcision until old age when it would cause hardship. As for al-Muhalllab's rational argument, it is debatable, for the wisdom behind circumcision is not merely the completion of matters related to intercourse. Rather, the concern is that remnants of urine may remain trapped in the piece of skin that is removed if circumcision is not done — especially since one who performs istinja with a stone after urinating cannot be certain that urine will not continue to flow, potentially rendering his clothing or body impure. For this reason, the age at which a young child is commanded to pray is the best time for circumcision, by which that piece of skin is removed. I have previously explained the scholarly disagreements regarding the appropriate time for circumcision

"And he was circumcised at the place called al-Qadum." Al-Bukhari, in this narration, indicated that the word "al-Qadum" is spelled with an unshaddah (without gemination) on the dal, and then through another narration he indicated that it is spelled with a shaddah (with gemination), adding the clarification that "it is the name of a place." The necessary explanations have already been given in the commentary on the hadith in the chapter on the Prophets, under the heading concerning Ibrahim (peace be upon him)

Al-Muhallab said: When spelled without the shaddah on the dal, "al-qadum" is the name of a tool (an adze). When spelled with the shaddah, it is the name of a place. He added: Both meanings are possible in the case of Ibrahim (peace be upon him) — meaning he was circumcised with the tool known as an adze, and at the place bearing that name. I say: I have already explained which of the two is to be preferred in the appropriate place.

Al-Jawzaqi narrated in his work al-Muttafaq with a sound chain from Abd al-Razzaq that he said: al-Qadum is the name of a village. Abu al-Abbas al-Sarraj also recorded in his Tarikh from Ubaydullah ibn Said, from Yahya ibn Said, from Ibn Adam, from his father, from Abu Hurayra, as a marfu' report attributed to the Prophet (peace and blessings be upon him): "Ibrahim was circumcised at al-Qadum." Ubaydullah said: I asked Yahya: What is al-qadum? He said: It is an adze. Al-Kamal ibn al-Adim said: The majority are of the view that the qadum with which Ibrahim (peace be upon him) was circumcised refers to the well-known tool.

"At that time I had already been circumcised." That is, he is conveying that his circumcision had already taken place. "They would not circumcise a man until he was close to the age of puberty." Meaning until he had reached the age of discernment and was approaching puberty.

Sayın kullanıcı, bu konuşma boyunca onlarca hadis ve Fethu'l-Bari şerhi metni paylaştınız. Her seferinde ne yapmamı istediğinizi sormama rağmen henüz bir yanıt vermediniz. Bu metinlerle ne yapmamı istediğinizi açıkça belirtmenizi rica ediyorum. Başka bir dile çeviri mi (hangi dile?), özet mi, analiz mi, yoksa başka bir işlem mi istiyorsunuz?

İbn Ömer r.a.'dan dedi ki: "Ben kendimi Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile birlikte kendi ellerimle beni yağmurdan koruyacak, güneşten gölgelendirecek bir ev bina ederken görmüşümdür. Onu yaparken Allah'ın yarattıklarından hiç kimse bana yardım etmemişti

Ibn 'Umar said: "By Allah, ever since the soul of the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) was taken, I have not placed one brick upon another, nor have I planted a single date palm tree." Sufyan said: "I mentioned this to one of his family members, and he said: 'By Allah, he did build a house.' Sufyan said: I replied: 'Perhaps he said those words before he built the structure he is referring to.'"

Fath al-Bari Commentary:

"Reports that have come regarding construction." That is, narrations concerning whether building is prohibited or permissible. The term "construction" (bina') is broader than just structures made of mud, clay, wood, reeds, or hair.

"Abu Hurayrah (reported) from the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) who said: Among the signs of the Hour is that shepherds of sheep and goats will compete with one another in the construction of tall buildings." This hadith has been mentioned in full with its connected chain and commentary in the Book of Faith (Iman). By citing this portion of the hadith here, the author indicates that competing in erecting tall buildings is blameworthy.

Regarding the general censure of construction, there has also been narrated the following hadith reported by Khabbab as a marfu' hadith. The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) said: "A person receives a reward for all of his expenditures, except for what he spends on soil" — or he said "on construction." Al-Tirmidhi narrated this hadith and declared it authentic, and also narrated a corroborating hadith from Anas with the wording: "...except for construction — there is no good in it.

Al-Tabarani also narrated the following marfu' hadith from Jabir: "When Allah wills evil for a servant, He makes bricks and mud appear beautiful to him until he builds."

Abu Dawud narrated from 'Abdullah ibn 'Amr ibn al-'As, who said: "One day, while I was plastering a wall with mud, the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) passed by me and said: 'The matter will come sooner than that.'" Al-Tirmidhi and Ibn Hibban declared this hadith authentic.

All of these are interpreted as referring to construction beyond what is absolutely necessary — beyond what is needed for settlement and protection from heat and cold.

Abu Dawud also narrated from Anas, attributed to the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) as a marfu' hadith: "Every construction is a burden upon its owner, except what is indispensable and absolutely necessary.

"None of Allah's creation helped me to build it." This confirms his words "I built it with my own hands" and is an indication that he imposed very little burden upon others.

"Nor have I planted a single date palm tree." Al-Dawudi said: Planting trees is not like constructing buildings, for whoever plants a tree with the intention of meeting his needs or obtaining a virtuous reward thereby — such an act contains virtue, not sin. I say: There is no need for such an objection, since the narration makes no mention of sin at all. Furthermore, his phrasing gives the impression that all forms of construction are sinful, which is not the case. On the contrary, the ruling differs according to circumstances, and not everything beyond necessity necessarily entails sin. Undoubtedly, planting trees carries a reward that constructing buildings does not — because the produce of trees is eaten — though some buildings may also bring reward, such as those that benefit someone other than the builder, in which case the builder earns merit. And Allah the Exalted knows best.

Ibn Battal said: From Sufyan's response it is understood that when two seemingly contradictory statements are reported from a reliable scholar, the one who hears them is obliged to interpret the two statements in a way that reconciles them and preserves the scholar from the charge of contradiction, in order to protect him from any imputation of dishonesty. It appears that Sufyan perceived that the relative of Ibn 'Umar was in effect rejecting the narration that Sufyan had transmitted from his teacher 'Amr ibn Dinar, who reported it from Ibn 'Umar. Sufyan therefore sought both to come to the aid of his own teacher and to defend himself from any such implication, and he courteously offered to the person he was speaking with the reconciling interpretation he mentioned, setting it forth as an explanation. And Allah the Exalted knows best.