Tüm İslam Kütüphanesi

74 - İçecekler

1

Abdullah b. Ömer r.a.'dan riwyete göre Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur: "Kim dünyada hamr (şarap) içer, sonra ondan tevbe etmezse ahirette ondan mahrum edilir

2

Ebu Hureyre r.a.'dan rivayete göre; "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e İsra'ya götürüldüğü gece İlya'da iken ona birinin içinde şarap, diğerinin içinde süt bulunan iki kase getirildi. O her ikisine de baktıktan sonra sütü aldı. Bunun üzerine Cibril: Sana, fıtrata uygun olana hidayet veren. Allah'a hamd olsun. Eğer şarabı almış olsaydın ümmetin azacaktı, dedi

3

Enes r.a.'dan, dedi ki: "Ben Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den öyle bir hadis dinlemiştim ki, bu hadisi size benden başkası tahdis edemez. Allah Rasulü şöyle buyurmuştu: Kıyametin şartlarından (alametlerinden) bazıları cehaletin ortaya çıkıp baskın gelmesi, ilmin azalması, zinanın ortaya çıkması, şarabın içilmesi, elli kadının sorumluluklarını üstlenecek ancak bir tek erkek olacak şekilde erkeklerin azalıp kadınların çoğalmasıdır

4

Narrated from Abu Hurayrah (may Allah be pleased with him): The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) said: "The adulterer does not commit adultery while he is a believer at the time of committing it. The drinker does not drink while he is a believer at the time of drinking it. The thief does not steal while he is a believer at the time of stealing it." Ibn Shihab said: Additionally, Abd al-Malik ibn Abi Bakr ibn Abd al-Rahman ibn al-Harith ibn Hisham informed me that Abu Bakr used to narrate this to him from Abu Hurayrah, and would then add: "Abu Bakr would also append to these: 'And the one who snatches something valuable — something that people hold in esteem and raise their eyes to look upon — does not snatch it by force while he is a believer at the time of committing such an act of plunder.'

Fath al-Bari Commentary: "Whoever drinks wine in this world and does not repent from it will be deprived of it in the Hereafter." Al-Khattabi, and al-Baghawi in his work Sharh al-Sunnah, state: The hadith means "such a person will not enter Paradise," because wine is the drink of the people of Paradise. His being deprived of it is evidence that he will not enter Paradise. Ibn Abd al-Barr likewise states: This is an extremely severe warning, and it serves as evidence of being deprived of entry into Paradise. For Allah the Exalted has informed us that in Paradise there are rivers of wine that gives pleasure to those who drink it, that their heads will not ache from it, nor will they be intoxicated by it. If a person who drank wine were to enter Paradise while knowing that wine exists therein — or knowing that he has been deprived of it as a punishment — then grief and sorrow would necessarily exist in Paradise. Yet there is no grief or sorrow therein. And if he does not know that wine exists in Paradise, and does not know that he has been deprived of it as a punishment, then he would feel no pain from being deprived of it. For this reason, some scholars have said: A wine-drinker will never enter Paradise. Ibn Abd al-Barr added: However, this is not a widely accepted view. According to Ahl al-Sunnah, the hadith is interpreted to mean that such a person — like other perpetrators of major sins — will not enter Paradise and will not drink wine therein, unless Allah forgives him; his matter remains subject to Allah's will (mashi'ah). Accordingly, the meaning of the hadith is: The punishment of such a person in the Hereafter is deprivation from wine in the Hereafter, because he will be deprived of entering Paradise — except in the case of divine forgiveness. Ibn Abd al-Barr further states: It is also conceivable that such a person may enter Paradise through divine pardon, but then not drink wine therein at all — even knowing it exists — because he has no desire for it. This is supported by the hadith narrated in marfu form by Abu Said: "Whoever wears silk in this world will not wear it in the Hereafter. Even if he enters Paradise, the other people of Paradise will wear it but he will not." This hadith was narrated by al-Tayalisi, and Ibn Hibban declared it sahih. A similar hadith is also narrated in marfu form by Abdullah ibn Amr: "Whoever from my Ummah dies while drinking wine — without repenting — Allah will make it forbidden for him to drink it in Paradise." This hadith was narrated by Ahmad with a hasan chain

Conclusions Derived from the Hadiths: First, repentance is an expiation for major sins. The hadith is definitive regarding repentance from disbelief being an expiation. However, concerning other sins, there is a difference of opinion among Ahl al-Sunnah as to whether it is definitive or speculative. Al-Nawawi stated that the stronger view is that it is speculative. Al-Qurtubi says: One who carefully examines the rulings of the Shariah will find that Allah the Exalted definitively accepts the repentance of those who repent sincerely. Sincere repentance has certain conditions, the explanation of which will come in the chapter on Riqaq. The hadith under this heading can also be used as evidence that repentance is valid and correct for some sins, while for others it may not be applicable. Second, the threat regarding wine-drinking encompasses everyone who drinks it, even without becoming intoxicated, because the threat in the hadith is mentioned concerning the mere act of drinking, without any additional qualification. There is scholarly consensus regarding wine made from grapes. The same applies to other intoxicating substances. As for substances made from materials other than grapes that do not cause intoxication, the ruling is the same according to the majority. Third, from the Prophet's words "and then does not repent from it," it is understood that repentance is valid throughout one's entire lifetime, as long as the death-rattle has not yet reached the throat. This is because the word "then" implies the passage of a period of time. It is not a condition for repentance to be accepted that it be made immediately after the sin. And Allah knows best what is right.

"In Iliya..." This is the city where Bayt al-Maqdis is located. From the hadith, it is also understood that it is legislated to praise Allah when something praiseworthy occurs or when something feared is averted.

"He does not drink wine while he is a believer at the time of drinking it." Ibn Battal states: This hadith is among the most severe of the reports that have come regarding wine-drinking. The Khawarij seized upon it to declare that whoever deliberately commits a major sin while knowing it to be forbidden is a disbeliever. Ahl al-Sunnah, however, interpreted the faith mentioned here as complete and perfect faith, because a person who commits a sin falls to a lower level of faith compared to one who does not. There is also the possibility that it was said with the intent that this behavior ultimately leads to the complete departure of faith. This is further supported by the hadith narrated by Uthman, which begins: "Keep away from wine, for verily it is the mother of all evils. And among its words: Verily, wine and faith do not coexist. It will not be long before one of them drives out the other." This was narrated by al-Bayhaqi in both marfu and mawquf forms, and Ibn Hibban declared the marfu narration to be sahih.

5

İbn Ömer r.a.'dan, dedi ki: "Andolsun şarap haram kılındığında Medine'de şarap namına bir şey yoktu

6

Enes'ten, dedi ki: "Hamr bize haram kılındı. Haram kılındığı sırada bizler -Medine'de- üzümlerden yapılan hamrı ancak çok az bulabiliyorduk. İçkimiz genel olarak Busr denilen taze hurma ile kuru hurma(dan) idi

7

İbn Ömer r.a.'dan şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Ömer minbere çıkarak dedi ki: İmdi, hamrı haram kılan buyruk indiğinde beş şeyden yapılırdı: Üzümden, kuru hurmadan, baldan, buğdaydan, arpadan. Hamr, aklı örten her şeydir." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Genelolarak hamrımız (içkimiz) busr (denilen hurma koruğu) ile temr (denilen kuru hurma)dan idi." Yani sonunda hamra dönüşen, bunların suda ıslatılmış hali, çoğunlukla busr (denilen taze koruk hurma)dan ve temr (denilen olgunlaşmış kuru hurma)dan idi. Denildiğine göre Enes'in maksadı, hamr adını sadece üzümden yapılana tahsis eden kimselerin kanaat ni reddetmektir. Bir başka görüşe göre onun maksadı haram oluşun üzümden edinilen hamra (içkiye) mahsus olmadığı, aksine sarhoşluk verici her içkinin haramlık hükmünde onunla ortak olduğunu anlatmaktır. Bu açıklama daha güçıüciür. Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır

8

Enes b. Malik r.a.'dan, dedi ki: "Ebu Ubeyde'ye, Ebu Talha'ya ve Ubey b. Ka'b'a zehv denilen hurma koruğu ile kuru hurmadan yapılan içkiyi dağıtıyordum. Yanlarına birisi gelerek: İçki haram kılındı, dedi. Ebu Talha bunun üzerine: Kalk ey Enes, onu dök, dedi. Ben de onu döktüm

9

Mu'temir'den, o babasından şöyle dediğini nakletti: "Enes'i şöyle derken dinledim: Ben bir eğlence meclisinde ayakta -en küçükleri ben olduğum halde- amcalarıma el-fadıh denilen içkiyi sunuyordum. İçki haram kılındı, denildi, onlar da onu dök, dediler. Ben de onu döktüm. Enes'e: İçkileri ne idi, diye sordum. O: Rutab denilen taze hurma ile busr denilen hurma koruğu içkisi idi, dedi. Ebu Bekr b. Enes dedi ki: Onların hamrı da bu idi. Enes de buna karşı çıkıp reddetmedi

10

Enes İbn Malik'ten rivayete göre; içki hamr haram kılındığında o gün içki busr denilen taze hurma ve temr denilen olgun kuru hurmadan yapılıyordu.

11

Aişe r.anha'den şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e bit'e dair soru soruldu, o da: Sarhoşluk veren her bir içki haramdır, diye buyurdu

12

Aişe r.anha'dan şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem 'e bal nebızi olup -Yemen ahalisinin içtikleri bir içki olan- el-bit' hakkında soru soruldu da Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Sekir (Sarhoşluk) veren her bir içecek haramdır, buyurdu

13

Enes b. Malik r.a.'den rivayete göre Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem: "ed-Dubba' denilen (Kabak) ile, zift ile sıvanmış kaplarda nebız (şıra) yapmayınız diye buyurdu. Ebu Hureyre de el-Hantem (denilen testiyi) ve en-Nakır (denilen hurma kütüğü oyularak yapılan) kapları da bunlara katıyordu." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Ona el-bit'e dair soru soruldu." Bu hadisi Müslim, Ebu Musa'dan diye rivayetetmiştir. Buna göre Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem kendisini Yemen'e göndermiş, o da ona Yemen'de yapılan bazı içeceklere dair soru sormuştu. Allah Rasulü: "Bunlar nelerdir diye sorunca, Ebu Musa: Bunlar el-bit' ve el-mezar denilen içeceklerdir, dedi. Bu sefer Allah Rasulü: Sarhoşluk veren her şey haramdır, buyurdu. Ben Ebu Burde'ye: el-Bit' nedir diye sordum. O: Bal nebızi (şırası)dır dedi." Hadisten anlaşıldığına göre ister üzüm suyundan, ister başkasından yapılmış olsun, sarhoşluk veren her şey haramdır. el-Mazerı dedi ki: Şiddetlenmeden önce üzüm suyunun helalolduğu üzerinde icma' ettikleri gibi, şiddetlenip kaynayıp köpük attığı takdirde de azının da, çoğunun da haram olduğu üzerinde fukaha icma' etmişlerdir. Bundan sonra eğer kendiliğinden sirkeye dönüşürse yine icma' ile helalolur. O halde nazar-ı itibara alınan bu hükümlerin, edinilen bu içeceklerin değişmesi halinde değişeceğidir. Bu durum ise bunların birbirleriyle oldukça irtibatlı olduklarını göstermekte ve haram kılınış illetinin sarhoşluk veridiik olduğuna delilolmaktadır. O halde bu da şunu gerektirir: Sarhoşluk verme özelliğini taşıyan her bir içkinin azını da, çoğunu da kullanmak haram olur. --- Mazeri'nin açıklamalarıburada sona ermektedir. --- el-Mazeri'nin bir istinbat olarak sözünü ettiği hükmün, haberin bazı rivayet yollarında açıkça ifade edildiği de sabit olmuştur. Ebu Davud ve Nesai sahih olduğunu belirterek İbn Hibban'ın, Cabir'den şöyle dediğini rivayet etmişlerdir: "Rasulullah s;,ılallahu a1eyhi ve sellem şöyle buyurdu: çoğu sarhoşluk veren şeyin azı da haramdır." "Ebu Hureyre bunlara el-hantem ve en-nakir denilen kapları da katıyordu. Müslim, Zazan yoluyla şöyle dediğini rivayet etmektedir: "Ben İbn Ömer'e kaplara dair soru sordum ve: Bize bu haber sizin şivenizle ulaştı, sen de bize bunu bizim şivemizle açıkla. O da şöyle dedi: Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem testi demek olan el-Hantemeyi, kabak demek olan ed-dubba'yı, hurma kütüğünün oyularak kap haline getirilmesi demek olan en-nakiri ve zift ile sıvanan kap olan el-mukayyar'ı yasaklad

14

İbn Ömer r.a.'dan, dedi ki: "Ömer, Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in minberi üzerinde bir hutbe vererek şunları söyledi: Hamrın (içkinin) haram edilmesi ile ilgili buyruk nazil olduğunda içki beş şeyden yapılıyordu: Üzüm, hurma, buğday, arpa ve bal. Hamr ise aklı örtüp perdeleyen şeydir. Üç husus vardır ki Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in onlara dair açıklayıcı hükmünü bize açıklamadan bizden ayrılmamasIni çok arzu ederdim. Bunlar dede ile kelale(nin mirası) ve ribaya (faize) dair bazı hususlardır." (Ebu Hayyan et-Teyml) dedi ki: Ben (Amir eş-Şa'bi'ye): Ey Ebu Amr, Sind denilen ülkede pirinçten yapılan bir şey (içki) var. (Onun hükmü nedir?) diye sordum. O: O dediğin Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem döneminde yoktu -yahut da: Ömer döneminde yoktu- diye cevap verdi. Haccac da, Hammad'dan, o Ebu Hayyan'dan rivayetinde "üzüm" yerine "kuru üzüm" lafzInI kullanmıştır

15

İbn Ömer'den rivayete göre "Ömer r.a. dedi ki: Hamr (içki) beş şeyden yapılır: Kuru üzümden, kuru olgun hurmadan, buğdaydan, arpadan ve baldan." Fethu'l-Bari Açıklaması: Ömer'in bu dedikleri Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den açık ifadeler halinde rivayet edilmiş bulunmaktadıı:. Dört Sünen sahibi tarafından rivayet edilip İbn Hibban'ın da sahih olduğunu belirttiği eş-Şa'bi'den iki yolla nakledilmiş olan rivayete göre "en-Numan b. Beşir dedi ki: Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i şöyle buyururken dinledim: Hamr (içki) sıkılmış meyve suyundan, kuru üzümden, hurmadan, buğdaydan, arpadan ve darıdan yapılır ve ben size sarhoşluk verici her şeyi yasaklıyorum." Lafız EbQ Davud'a ait. "Hamr (içki) aklı örtüp perdeleyen her şeydir." (Hamr kökünden gelen ve örtüp perdeleyen anlamı verilen: Hamera lafzı) örten, onunla iç içe olup karışarak onu kendi hali üzere bırakmayan demektir. "Arzu ederdim", temenni ederdim. Böyle bir temennide bulunmasının sebebi açıklamanın yapılmış olması halinde ictihadın ihtiva ettiği sakıncalardan uzak kalınmasıdır. Bu sakınca ise düşülmesi ihtimali bulunan hatadır. Her ne kadar idihad dolayısıyla ecir alınsa bile hata yapılması halinde ikinci ecri elde edemez; ama nassın gereğince amel etmek katıksız bir isabettir. "Bize açıklamayapmadan bizden ayrılmamasını arzu ederdim." Müslim'deki rivayette: "Nihai olarak kendisine başvurulacak bir açıklama" şeklindedir. Bu ifadeler onun bu konuda Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den gelen bir nass! bilme diğini göstermekte ve diğertaraftan içkiye dair haber verdiği husus dolayısı ile daha başka bir şeye ihtiyaç duymayacak şekilde Nebiden kendisine ulaşmış bir bilgiye sahip olduğu izlenimini vermektedir ki, bu hususta hutbesinde kesin bir kanaatini de belirtmiş oldu. "Dede ile kelale(nin mirası) ve faize dair bazı bahisler." Dededen maksat, mirastan hak ettiği miktarın ne olduğudur. Çünkü ashab-ı kiram bu hususta çok büyük ihtilafa düşmüşlerdir. İleride Feraiz (miras bahisleri) bölümünde(6738.hadiste) Ömer'den bu hususta farklı hükümler verdiğine dair açıklamalar gelecektir. Kelale'ye dair açıklamalar da aynı şekilde Feraiz bölümünde gelecektir. Faiz ile ilgili çeşitli konulara gelince, muhtemelen bu sözüyle riba'l-fadl (denilen fazlalık faizin)e işaret etmektedir. Çünkü nesıe ribası (vade faizi) üzerinde ashab-ı kiram arasında ittifak vardır

16

(Abdurrahman b. Ganm el-Eş'ari), Ebu Amir -ya da Ebu Malik- el-Eş'ari'den rivayetle dedi ki: "Allah'a yemin ederim, o bana yalan söylemiş değildir. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i şöyle buyururken dinlemiştir: Ümmetimden bazı kavimler çıkacak ve bunlar hirri (zinayı), ipeği, hamrı ve çalgı aletlerini helal belleyecekler. Andolsun bazı topluluklar bir dağın yakınında konaklayacaklar. Çobanları onlara ait koyunlar ile gelecek. Fakir bir kimse bir ihtiyaç için yanlarına varacak da onlar: Sen yarın bize tekrar gel, diyecekler. Allah da onlara geceleyin azap gönderecek, dağı başlarına yıkacak. (Bu azaptan kurtulan) diğerlerini ise kıyamet gününe kadar maymunlara ve domuzlara dönüştürecektir." Fethu'l-Bari Açıklaması: "el-Hirr'i ... helal bilecekler." el-Hirr, ferc demektir. Yani zinayı helal bilecekler. "Çalgı aletlerini", eğlence araçlarını demektir. "Ve birtakım topluluklar bir dağın yanında konaklayacaklar." (Dağ anlamı verilen) Alem: yüksek dağ demektir. Dağın tepesi diye de açıklanmıştır. "Allah geceleyin onları helak edecek." Geceleyin gönderdiği azap ile onları helak edecek. Çünkü (geceleyin helak etmek anlamı verilen) el-beyat: düşmanın geceleyin baskın yapması demektir. "Dağı başlarına yıkacak." Yani dağı üzerlerine düşürecek, yıkacak. İbn Battal dedi ki: Eğer alem'den kasıt dağ ise onu üzerlerine kısım kısım yıkacaktır. Eğer yüksek bir bina demek ise o binayı yıkacaktır ve buna benzer bir iş olacaktır, demektir. Hadisten Çıkan Sonuçlar 1- Bu hadiste Allah'ın haram kıldığı bir şeyi ismini değiştirmek suretiyle helal kılmak için hileli yollara sapan kimselere ağır bir tehdit vardır. 2- Hüküm, illet ile beraberdir. İçkinin haram kılınmasındaki illet ise sarhoşluk vermesidir. O halde sarhoşluk nerede bulunursa haram hükmü de orada vardır. İsterse isim devam etmesin. 3- İbnu'l-Arabi der ki: Bu hadis, hükümlerin, isimlerin lafızları ile değil de bizzat manalar ile alakalı olduğu hususunda esaslı bir dayanaktır. Bu da hükmü lafza ait olarak kabul edenlerin kanaatini reddetmektedir.

17

(Ebu Hazim'den, dedi ki): Ben Sehl'i şöyle derken dinledim: "Ebu Useyd es-Saidi gelerek Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i kendi düğün (yemeğin)e davet etti. Onlara hizmet eden -gelin haliyle- hanımı idi. Hanım!: Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e ne içecek ikram ettiğimi biliyor musunuz? Ben ona geceden bir tevr (denilen toprak ya da taşdan yapılmış kap) içinde birkaç tane hurma ıslatmıştım (da onun şırasını içirdim), dedi

18

Cabir r.a.'dan, dedi ki: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem birtakım kapları kullanmayı yasakladı. Ensar: Biz onları kullanmadan edemeyiz, dediler. Allah Resulü de: O halde bunları kullanmak nehyedilmez, diye buyurdu." Süfyan'dan rivayete göre o bu hadisi naklederken: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem kaplar anlamı verilen "ez-zurCıf" lafzı yerine (aynı anlamdaki) el-ev'iye (lafzını kullanarak) nehyedince ... " demiştir

19

Abdullah b. Amr r.a.'dan şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem içecek doldurmak için kullanılan birtakım kapları kullanmayı yasaklayınca ona: Herkes içecek koyacak bir kap bulamayabilir, denildi. Bunun üzerine o da zift ile sıvanmış olanlar dışındaki testileri kullanmak hususunda onlara ruhsat verdi

20

Ali r.a.'dan, dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ed-Dubba (kabak) ile el-müzeffet (zift ile sırlanmış, sıvanmış) denilen kapları kullanmayı nehyetti

21

İbrahim'den şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Ben el-Esved'e: mu'minlerin annesi Aişe'ye, içinde nebız (şıra) yapılması mekruh olan kaplara dair bir soru sordun mu, dedim. O: Ben mu'minlerin annesi Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem nelerden nebız (şıra) yapılmasını nehyetti, diye sordum, dedi. O: Allah Resulü bize yani ehl-i beytine dubba (denilen kabak) ve müzeffet denilen (zift ile sırlanmış) kapial'da nebız (şıl'a) yapmamızı nehyetti, dedi. Ben: (İbrahim) ona: O testi ile el-hantem denilen testi türünü söz konusu etmedi mi, diye sordum. O da (yani el-Esved de) bana: Ben sana duyduğum şekilde hadisi naklediyorum. Sana duymadığımı hadis diye nakledebilir miyim, dedi

22

It is narrated from Abdullah ibn Abi Awfa, may Allah be pleased with him, that he said: "The Prophet, peace and blessings be upon him, forbade the use of green clay jars." I (the narrator al-Shaybani) asked him (Abdullah ibn Abi Awfa): "Then may we drink from the white ones?" He said: "No.

Fath al-Bari Commentary: Ibn Battal said: The prohibition on using various types of vessels was for the purpose of sadd al-dhara'i' (blocking the means that lead to what is unlawful). For this reason, when the Companions said: "We need these vessels for making nabidh (date/raisin juice), and we cannot find anything else," he replied: "You may make nabidh, but everything that intoxicates is forbidden." This is the ruling regarding everything that has been prohibited on account of a secondary consideration — in such a case, the prohibition is lifted due to necessity. This is similar to the prohibition on sitting in the roadways: when the Companions said, "Sitting in the roadways is unavoidable for us," the Messenger of Allah replied: "Then give the road its due rights.

Al-Khattabi also said: The majority (jumhur) hold that the prohibition belonged to the early period (of Islam) and was subsequently abrogated (mansukh). A group of scholars, however, are of the opinion that the prohibition of making nabidh in these vessels remains in effect permanently. Among those who hold this view are Ibn Umar and Ibn Abbas, as well as Malik, Ahmad, and Ishaq. Yes, al-Khattabi stated this in absolute terms, but then added: However, the first view is more sound (asahh). The root cause of this prohibition was that the period during which intoxicants had been permissible was not yet far in the past. Once the ruling of their prohibition had spread widely, it was made permissible for the people to make nabidh in any vessel, on the condition that they abandon intoxicating drinks. It appears as though the abrogating ruling did not reach those who held that the prohibition remains in effect

Al-Hazimi says: Those who support the view of Imam Malik may argue as follows: First, a prohibition came regarding the use of all vessels. Then this prohibition was abrogated with respect to leather vessels (waterskins) and unlined clay jars, while the prohibition of the remaining vessels continued. However, this position is countered by the hadith narrated in Muslim via Buraidah with the following wording: "I had previously forbidden you from drinking from all vessels except leather ones. Now you may drink from every vessel — but do not drink anything that intoxicates.

Al-Hazimi then said: The two narrations may be reconciled as follows: When the prohibition came in general terms covering all vessels, the Companions complained that they were in need of these vessels. Thereupon, the Prophet granted them a concession to make nabidh in leather vessels. When they later complained that not everyone could find such a vessel (a waterskin or similar), he then granted them a concession to use all types of vessels.

23

Ebu Hazim dedi ki: Sehl b. Sa'd es-Said1'yi şöyle derken dinledim: "Ebu Useyd es-Said1 Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i düğün (yemeğin)e davet etti. O gün onların hizmetini gelin olan hanım! yapmıştı. Hanımı: Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e neyi ıslatıp şırasını verdiğimi biliyor musunuz? Ben ona geceden bir tevr (denilen toprak, taştan yapılma kap) içinde birkaç hurma ıslatmıştım (da onun suyunu ona ikram ettim), dedi

24

Ebu'l-Cuveyriye'den şöyle dediği rivayet edilmiştir: "İbn Abbas'a bazek denilen içecek hakkında soru sordum. O bana: Muhammed Sallallahu Aleyhi ve Sellem bazek hakkında hükmünü önceden vermiş bulunuyor. Sarhoşluk veren her şey haramdır, diye buyurmuştur, dedi. (Ebu'I-Cuveyriye): Şarap (denilen içecek) hoş ve hela! bir şeydir dedi. İbn Abbas: Helal ve hoş olanın dışında ancak haram ve murdar olan vardır, diye cevap verdi

25

Narrated by 'A'ishah (may Allah be pleased with her): "The Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) loved sweets (halwa) and honey.

Fath al-Bari Commentary: "Al-Bazak" refers to wine that has been boiled and cooked. The statement attributed to Abu 'Ubaydah — who is Ibn al-Jarrah — and Mu'adh — who is Ibn Jabal — has been narrated by Abu Muslim al-Kajji, Sa'id ibn Mansur, and Ibn Abi Shaybah through Qatadah, from Anas: "Abu 'Ubaydah, Mu'adh ibn Jabal, and Abu Talhah used to drink tila' — which is grape must — and wine that had been cooked down until two-thirds of it evaporated and one-third remained.

Tila' means grape molasses (pekmez). It is likened to the tar (tila') applied to camels — that is, the tar used to grease camels. When the squeezed juice of grapes is cooked until it thickens, it resembles the consistency of the tar applied to camels. In this state, it generally does not cause intoxication. 'Umar, along with the others mentioned, was in agreement with this ruling. Abu Musa and Abu'l-Darda' also agreed with them on this position, and al-Nasa'i narrated this from them. Ibn Abi Shaybah and others also narrated that 'Ali, Abu Umamah, Khalid ibn al-Walid, and others held the same view. Among the Successors (Tabi'in), Ibn al-Musayyab, al-Hasan, and 'Ikrimah, and among the jurists, al-Thawri, al-Layth, Malik, Ahmad, and the majority (jumhur) also agreed with them. According to all of these, the condition for its permissibility is that it does not cause intoxication. However, some scholars considered it disliked (makruh) out of caution (wara').

"I smelled the odor of alcohol. I will investigate the matter. If it causes intoxication, I will administer the lashing punishment (hadd) to him." This has been cited as evidence that it is permissible to apply the hadd punishment on the basis of smell alone. In the chapter on the Virtues of the Qur'an, there is a narration indicating that Ibn Mas'ud acted accordingly. Ibn al-Mundhir also narrated a similar opinion from 'Umar ibn 'Abd al-'Aziz and Malik. Malik said: "If two upright witnesses who had previously consumed alcohol and thereafter repented testify that the smell detected is that of wine, the hadd punishment must be applied.

However, the majority disagreed with this view, holding that the hadd is only applied either through confession (iqrar) or through established testimony (bayyinah) that the person drank alcohol, since smells can sometimes resemble one another, and the hadd punishment is not applied in the presence of doubt (shubhah). In the incident reported from 'Umar, there is no explicit statement that he administered the lashing on the basis of smell alone. On the contrary, the apparent meaning of the narration requires that he relied on either confession or testimony, since he did not apply the lashing to his son until after questioning him

"Muhammad (peace and blessings of Allah be upon him) had already clarified the ruling on bazak: every intoxicant is forbidden (haram)." Al-Muhallah said: That is, the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him) had declared wine forbidden before they even gave it the name "bazak." Ibn Battal said: By saying this, he meant that the statement "every intoxicant is forbidden" accomplishes this. Bazak is a drink made from honey. It is also possible to understand the meaning as follows: The Prophet Muhammad's (peace and blessings of Allah be upon him) ruling on the prohibition of wine preceded their giving this wine a different name. Their changing of its name does not make it lawful if it causes intoxication.

Ibn Battal said: It appears that Ibn 'Abbas understood from the questioner that he considered the drink called bazak to be lawful. Therefore, he cut off any such hope at its root, dashed his expectation, and distanced him from the point he was relying upon — informing him that everything that causes intoxication is forbidden, regardless of the names given to it.

26

Enes r.a.'dan şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Ben, Ebu Talha, Ebu Dücane ve Süheyl b. el-Beyda'ya busr (denilen hurma koruğu) şırası ile temr (denilen hurma) nebızi karışımını içirmekte iken şarap haram kılınıverdi. Ben onlara sakilik edip o içkiyi sunan kişi olmama rağmen ve yaşça en küçükleri olduğum halde hemen onu atıverdim. O gün için biz onu (o içkiyi) hamr (şarap) sayıyorduk

27

(Ata b. Ebi Rebah) Cabir r.a.'l şöyle derken dinlemiştir: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem kuru üzüm, hurma, busr (taze hurma koruğu) ve rutab (denilen taze hurma) şırasını (içmeyi) yasakladı

28

Abdullah b. Ebi Katade'den, o babasından şöyle dediğini rivayet etmektedir: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem hurma ile (zehv denilen) olgunlaşmamış hurma, hurma ile kuru üzüm (şıralarının) bir arada getirilmesini nehyetmiştir. Bunların her birinin şırası ayrı ayrı yapılmalıdır.

Fethu'l-Bari Açıklaması: "Sarhoşluk verici olduğu takdirde hurma koruğu ile hurmanın (şırasının) karıştırılmaması görüşünde olanlar."

İbn Battal dedi ki: Buhari'nin "sarhoşluk verici olduğu takdirde" tabirini kullanması bir yanlışlıktır. Çünkü burada iki şeyi birbirine karıştırma yasağı, çok miktarda içilmeleri halinde sarhoşluk vermese dahi genel bir yasaktır. Çünkü kişi fark etmese de bunların sarhoşluk verici hale gelmeleri çok çabuk olur. O halde buradaki yasak, mevcut halleri ile iki karışımın sarhoşluk verici oluşundan dolayı değil, sonuçta sarhoşluk verici olabileceklerinden ötürüdür. Çünkü bunlar mevcut halleriyle sarhoşluk verici iseler yasaklandıkları konusunda zaten görüş ayrılığı yoktur

Tahavi "İhtilafu'l-Ulema" adlı eserinde el-Leys'ten şöyle dediğini nakletmektedir: Ben hurma nebızı (şırası, hoşafı) ile kuru üzüm nebızinin birbirlerine karıştırıldıktan sonra hep birlikte içilmelerinde bir sakınca görmüyorum. Çünkü yasak bunların nebızlerinin bir arada yapılması, sonra da içilmesi ile ilgilidir. Zira bunların biri, diğerinin şiddetini artırır.

"Bunların her biri ayrı ayrı nebız yapılır." Müslim'de, Ebu Said yoluyla gelen hadiste şöyle denilmektedir: "Sizden nebız içen bir kimse onu ya tek başına kuru üzüm, yahut tek başına hurma, yahut tek başına busr (hurma koruğu) nebızı olarak içsin."

İbn Ebi Şeybe, Ahmed ve Nesai de el-Harrani yolu ile İbn Ömer'den, nehyin sebebini şöylece rivayet etmişlerdir: İbn Ömer dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in huzuruna sarhoş birisi getirildi. Ona celde vurdu. Sonra ona ne içtiğini sordu. Adam: Ben hurma ve kuru üzüm nebızini içtim, dedi. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Hayır, bunları birbirleriyle karıştırmayınız. Çünkü bunların her birisi tek başına yeter, diye buyurdu.

Nevevi dedi ki: Mezhebimize mensup ilim adamları ve daha başka alimlerin kanaatine göre karıştırmanın yasaklanış sebebi şudur: İyice sertleşmeden önce karıştırmak sebebiyle sarhoşluk verme özelliği çabucak ortaya çıkar. Böylelikle onu içen bir kimse bunun sarhoşluk verecek sınıra —o sınıra ulaşmış olduğu halde— ulaşmamış olduğunu sanır. Cumhurun görüşüne göre ise bu hususta nehyin anlamı tenzihî (mekruhluk) ifade eder ve ancak belirtileri saklanılamayacak şekilde açıkça ortaya çıkan sarhoşluk verici bir hale geldiği vakit yasak olur. Bazı Maliki alimleri de buradaki yasak, haram kılmak içindir, demişlerdir

İbnu'l-Arabi de der ki: İçkinin sebep olduğu sarhoşluk dolayısıyla haram kılındığı, ancak sarhoşluk vermeyen tatlı nebızin (şıra, hoşafın) caiz oluşu da sabit bir hükümdür. Çeşitli kaplarda nebız yapmak yasağı önce sabit olmuş, sonra da nesh edilmiştir. İki cinsi karıştırıp nebız yapmak hususunda ise ilim adamlarının farklı görüşleri vardır. Ahmed, İshak ve Şafiilerin çoğu alimleri sarhoşluk vermese dahi haram olduğu görüşündedirler. Kufeliler ise helal olduğunu söylemişlerdir. Bizim ilim adamlarımız ise mekruh oluşu üzerinde ittifak etmişlerdir, ama bu kerahetin tahrimî bir kerahet mi, tenzihî bir kerahet mi olduğu hususunda görüş ayrılıkları vardır. Aynı şekilde yasağın illetinin ne olduğu hususunda da görüş ayrılığı vardır. İllet, birinin diğerinin şiddetini (sertliğini) artırmasıdır denildiği gibi, sarhoşluk verici özellikleri çabucak ortaya çıkar, diye de açıklanmıştır

Devamla dedi ki: Balın süt ile karıştırılmasının burada sözü geçen farklı iki şeyin karıştırılması kabilinden olmadığı hususunda da görüş ayrılığı yoktur. Çünkü sütün nebızı yapılmaz. Onun Şafiilerin çoğunluğundan diye naklettiği görüşe dair Şafii'den ona uygun bir nas da bulunmuştur. Şafii şöyle demektedir: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in iki şeyi birbirine karıştırmaya dair nehyi sabittir. O halde hiçbir şekilde caiz olamaz. Malik'ten ise şöyle dediği nakledilmektedir: Ben şehrimizde (Medine'de) ilim ehlinin bu görüşte olduğunu gördüm

el-Hattabi de şöyle demektedir: Birbirine karıştırılmış iki şeyin şırası sarhoşluk verici olmasa dahi haram olduğu görüşü bir topluluk tarafından hadisin gereğince amel etmek üzere kabul edilmiştir. Bu aynı zamanda Malik, Ahmed ve İshak'ın görüşü olup Şafii mezhebinin de kuvvetli görüşüdür. Derler ki: Her kim iki karışımı birlikte içerse tek bir sebep dolayısıyla günahkar olur. Eğer şiddetlendikten (sertleştikten) sonra içerse iki bakımdan günahkar olur. el-Leys ise yasağı her ikisinin birlikte nebız yapılması haline ait özel bir hüküm olarak kabul etmiştir. ---Nevevi'nin sözü burada bitti.--

Kurtubi der ki: İki karışıma dair yasak (nehy), hükmünün haram oluşu hususunda gayet açıktır ve bu, çeşitli bölge fukahasının cumhurunun da kabul ettiği görüştür.

29

Ebu. Hureyre r.a.'dan şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem İsra'ya götürüldüğü gece ona bir kase süt ile bir kase şarap getirildi

30

Ümmü el-Fadl'dan, dedi ki: "Arafe gününde insanlar Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in oruçlu olup olmadığı hususunda tereddüt etti. Ben ona içinde süt bulunan bir kap gönderdim. O da içti." Süfyan bazen şöyle derdi: "İnsanlar Arafe gününde Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in oruçlu olup olmadığı hususunda tereddüt etti. Bunun üzerine Ümmü el-Fadl ona (içinde süt bulunan bir kap) gönderdi." Süfyanla: Bu hadis kimden gelmiştir diye sorulduğunda, o: Hadis Ümmü el-Fadl'dan diye rivayet edilmiştir, derdi

31

Cabir b. Abdullah'tan dedi ki: "Ebu Humeyd,en-Naki' denilen mera(da otlayan koyunlar)dan bir kase süt getirmişti. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ona: Üzerine enine bir çubuk koymak suretiyle dahi olsa keşke üzerini örtseydin, dedi." Tekrar

32

A'meş'den, dedi ki: Ben Ebu Salih'i -zannederim Cabir r.a.'dan diyerek- hadisi zikredip şöyle derken dinledim: "Ebu Humeyd -adında ensardan bir adam- en-Naki' denilen yerden içinde süt bulunan bir kabı Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellemle getirdi. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem: Üzerine enine bir çubuk koymak suretiyle dahi olsa keşke onu örtseydin, diye buyurdu

33

Bera r.a.'dan, dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem beraberinde Ebu Bekir ile birlikte Mekke'den geldi. Ebu Bekr dedi ki: Bir çobanın yanından geçtik. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem de susamıştı. Ebu Bekr r.a. dedi ki: Ben bir kasenin içine bir miktar süt sağdım. Gönlüm rahat edinceye kadar ondan içti. Bu sırada Suraka b. Cu'şum at üzerinde yanımıza yaklaştı. Ona beddua etti. Suraka ona kendisine beddua etmemesini ve geri dönmeyi teklif etti, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem de böyle yaptı."

34

Ebu Hureyre r.a.'dan rivayete göre Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: "Sağmal devenin sütünü vermek he güzel bir sadakadır. Seçkin sağmal koyunu (sütünü) hediye etmek ne güzeldir. O koyun sabahleyin bir kap süt verir, akşamleyin bir başka kap süt verir

35

İbn Abbas r.a.'dan rivayete göre "Rasu!ullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem süt içtikten sonra ağzını çalka!ayarak: Şüphesiz ki onun bir miktar yağı vardır, diye buyurdu

36

Enes b. Malik'ten, dedi ki: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: (Mirac gecesi) bana Sidre gösterildi. Dört nehir ile karşılaştım. İkisi açıktan akıyordu, ikisi de gizliden akıyordu. Açıktan akan iki nehir Nil ile Fırat'tır. Gizliden akan iki nehir ise cennetteki iki nehirdir. Bana üç kase getirildi. Bir kasenin içinde süt, bir kasenin içinde bal, bir kasenin içinde de şarap vardı. Ben içinde süt bulunan kaseyi alıp içtim. Bana: Sen de, ümmetin de fıtratı isabet ettin, denildi." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Bir kase süt, bir kase şarap." -Haram olmakla birlikte- şarap ile -helal olmakla birlikte- sütten birisini seçmekte serbest bırakılmasının hikmeti ya o sırada henüz şarabın haram kılınmamış olmasıdır, yahut o şarap cennetten olduğundan dolayıdır. Çünkü cennet şarabı haram değildir

37

Enes İbn Malik'ten rivayet edilmiştir; dedi ki: Ebu Talha Medine'de ensar arasında en çok hurma ağaçları bulunan kişi idi. Onun malları arasında en sevdiği de Beyruha idi. Burası Nebi mescidinin tam karşısında idi. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem buraya girer ve orada bulunan hoş, güzel bir sudan içerdi. Enes dedi ki: "Siz sevdiğiniz şeylerden infak edinceye kadar birre kavuşamazsınız." (Al-i İmran, 92) ayeti nazil olunca Ebu Talha ayağa kalkarak dedi ki: Ey Allah'ın Rasulü, şüphesiz ki yüce Allah, siz sevdiğiniz şeylerden infak etmedikçe birre ulaşamazsınız, diye buyuruyor. Şüphesiz benim en sevdiğim malım ise Beyruha'dır. Onu Allah için sadaka olarak bağışlıyorum. Bunun iyiliğini ve azığını Allah nezdinde ümit ediyorum. Ey Allah'ın Rasulü, sen onu Allah'ın sana gösterdiği yerde harca. Bunun üzerine Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Oh ne güzel! Bu, faydası sahibine çabuk ulaşan, yahut kar sağlayan, şüphe eden ravi Abdullah İbn Mesleme'dir, bir maldır. Ben senin neler söylediğini işittim. Ben de o malı akrabalarına ayırmanı uygun görüyorum. Bunun üzerine Ebu Talha: Öyle yapayım ey Allah'ın Rasulü, dedi ve Ebu Talha orasını akrabaları ve amcasının çocukları arasında paylaştırdı.

38

Enes b. Malik r.a.'dan rivayete göre o "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i kendi evine (Enes'in evine) geldiği sırada süt içerken görmüştür. Ben ona bir koyunun sütünü sağdım ve Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem için o süte kuyudan çektiğim suyu da kattım. Allah Rasulü kaseyi aldı ve içti. Sol tarafında, Ebu. Bekir, sağ tarafında da bedevi birisi vardı. İçtiğinden artanı o bedeviye verdi. sonra da: Sırasıyla sağdakine verilir, diye buyurdu

39

Narrated from Jabir ibn 'Abdullah (may Allah be pleased with him): "The Prophet (peace and blessings be upon him) entered the home of a man from the Ansar while one of his Companions was with him. The Prophet (peace and blessings be upon him) said to the man: 'If you have water that has been kept overnight in a waterskin, bring it; otherwise we will drink directly (without using a cup or similar vessel).' At that moment, the man was channeling water in his garden from one place to another. The man said: 'O Messenger of Allah, there is water that was kept overnight — please come to the arbor.' The man took both of them to the arbor and filled a bowl with water. He then milked one of his sheep over it. Jabir said: The Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) drank first, and then the man who was with him drank.

This hadith is also recorded under number 5621.


Fath al-Bari Commentary:

"Drinking milk mixed with water" — that is, drinking the two while they are blended together. The specific mention of drinking here is to exclude the mixing of the two during a commercial transaction, for that would constitute deception (ghishsh/fraud).

Ibn al-Munayyir said: The intent here is to show that this act (of mixing milk with water for drinking) does not fall under the prohibition of mixing two substances. This further reinforces the benefit of the qualification regarding the mixing of two intoxicating substances — meaning that the mixing of two things is prohibited when both of them are of an intoxicating nature. As for the mixing of milk with water: they used to do this because milk, when freshly drawn, is warm, and those regions were generally hot — so they would temper the warmth of the milk with cold water

"And Abu Bakr was on his left side." It has been mentioned in the chapter on Drinks, via Shu'ayb from al-Zuhri, that this hadith also contains the following: "Umar, fearing that (the Prophet) would offer the bowl to the Bedouin (on his left), said: 'Give it to Abu Bakr.'" In the narration through Abu Tawwala, it states: "'Umar said: 'Here is Abu Bakr (pointing him out).'"

Al-Khattabi and others say: It was the established custom of the rulers and chiefs of the pre-Islamic era (Jahiliyyah) to prioritize the one on the right when offering drinks — to such an extent that 'Amr ibn Kulthum said in one of his odes: "And the cups were passed along from the right sides." For this reason, 'Umar wanted to draw attention to this custom because he feared that the Prophet (peace and blessings be upon him) might prioritize the Bedouin Arab over Abu Bakr in serving the drink — considering the possibility that the Prophet might choose to depart from this custom in favor of Abu Bakr. This would have established it as a Sunnah to prioritize the more virtuous person over the one sitting on the right when serving drinks

However, the Prophet (peace and blessings be upon him) — through both his action and his words — made clear that the Sunnah had not changed this custom and that it remained in effect: the one on the right takes precedence in being served, even over someone more virtuous. This does not diminish the standing of the more virtuous person, and this practice is based on the superiority of the right over the left.

"If you have water kept overnight in a waterskin..." The word shann here refers to an old, worn waterskin. Al-Muhallb said: The wisdom behind requesting water kept overnight is that it is cooler and purer (more settled and clear).

As for mixing milk with water: it is likely that this occurred on a hot day, just as it did in the story of Abu Bakr with the shepherd. I say: However, the two incidents are different. Abu Bakr's mixing of water with milk was due to extreme heat. As for this man from the Ansar, his reason for doing so was that he did not wish to offer the Prophet (peace and blessings be upon him) plain water alone. He therefore added milk to the water — thereby both bringing the Prophet what he had requested, and adding to it something from what the Prophet was known to prefer and favor.

40

Narrated by Aisha (may Allah be pleased with her), she said: "The Prophet (peace and blessings be upon him) used to love sweets and honey."


Fath al-Bari Explanation:

"Al-Zuhri said: It is not permissible for a person to drink urine due to hardship and necessity, for it is impure (filth). Allah the Exalted says: 'Made lawful to you are good and pure things.' (Al-Ma'idah: 5)"

Ibn al-Tin explained this as follows: The Prophet (peace and blessings be upon him) described urine as rijs (filth/impurity), and Allah the Exalted says: "He (the Prophet) forbids them evil things and impurities (rijs)." (Al-A'raf: 157). And rijs is among those evil and impure things.

Against al-Zuhri's reasoning, it can be pointed out that in cases of extreme necessity, it is permissible to consume carrion (maytah), which is itself a rijs (impurity). Therefore, Ibn Battal said: The jurists (fuqaha) hold an opinion contrary to what al-Zuhri expressed. The most that can be said regarding urine is that it is among impurities, and in terms of being forbidden, it is similar to carrion, blood, and pork — and there is no scholarly disagreement about the permissibility of using these in cases of dire necessity (darurah)

"Ibn Mas'ud also said regarding intoxicants (used for medical treatment): 'Allah has not placed your cure in what He has made forbidden for you.'"

Ibn al-Tin said: There is scholarly disagreement about the word sakar (intoxicant). Some said it means wine (khamr). Others said it refers to things that are permissible to drink before they ferment — such as soaked dates and vinegar. It has also been said that it refers to date-juice (nabidh) once it has fermented.

I (Ibn Hajar) say: In the tafsir of Surah al-Nahl, it was previously mentioned — based on the narration from the majority of scholars — that the word sakar (intoxicant) in Allah's statement: "And from the fruits of the palms and grapevines you take intoxicants (sakar) and good provision" (Al-Nahl: 67) refers to the forbidden intoxicant. The "good provision" refers to what Allah has made lawful.

There is also scholarly disagreement about whether it is permissible to consume intoxicants for the purpose of medical treatment or to quench thirst. Malik said: One may not drink it for this purpose, for it only increases thirst. This is also the more authentic view among the Shafi'is. However, the reasoning given (that it only increases thirst) would confine the prohibition specifically to drinks made from substances that are hot in nature, such as grapes and raisins. Drinks derived from substances cold in nature, such as barley, would not fall under the same reasoning.

As for medical treatment specifically, some scholars have said: The beneficial properties that wine was believed to possess before its prohibition were abrogated upon its prohibition, as supported by the hadith mentioned earlier. Additionally, the prohibition of alcohol is definitive (qat'i), whereas its potential as a medical cure is a speculative matter — in fact, based on the absolute wording of the hadith, it is not a cure at all. Furthermore, the scholarly disagreement concerns only those intoxicating drinks that do not cause intoxication at the quantity used. As for those that do cause intoxication, their use for medical treatment is only permissible in one specific situation: when a person is compelled to have his consciousness numbed — for example, for the amputation of a limb due to gangrene (may Allah protect us) — and no other anesthetic is available

Al-Ram cited the scholarly disagreements on medical treatment in absolute terms, while al-Nawawi stated that permissibility in this case would be the correct position. However, this should apply only when it is the sole means of preserving the health of the other limbs, and no other anesthetic can be found. Those who permit its use for treatment have explicitly stated this second condition. The Hanafis permit it unconditionally, reasoning that dire necessity (darurah) makes even carrion permissible — and if something that cannot be transformed into a permissible substance (like carrion) becomes permissible in necessity, then wine, which has the potential to become vinegar (a permissible substance), is a fortiori worthy of being permissible in such circumstances

According to some Maliki scholars, its use is permissible out of necessity if the predominant belief (zann al-ghalib) is that it will cure the illness — similar to the case of a person who is choking on food stuck in his throat. According to the Shafi'is, the more correct view is that it is permissible for a person choking on food to use wine to wash it down — though this is not purely on the basis of medical treatment.

Further evidence supporting the prohibition of using alcohol for medical treatment will be presented later in the chapters on Medicine (al-Tib), which supports the correct view in this matter.

41

en-Nezzaı'den, dedi ki: "Ali r.a.'a Kufe mescidindeki er-Rahbe (geniş tahta) kapısı yakınında iken su getirildi. O da o suyu ayakta içerek: Bazı kimseler ayakta su içmekten hoşlanmazlar. Ben ise Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i siz benim bu yaptığımı gördüğünüz şekilde yaparken görmüşümdür, dedi." Bu Hadis 5616 numara ile de geçiyor

42

en-Nezzal b. Sebre'nin, Ali r.a.'dan tahdis ettiğine göre, "Ali r.a. öğle namazını kıldırdı. Sonra da insanların ihtiyaçlarını karşılamak üzere Kufe (mescidi)nin genişliğinde oturdu. Nihayet ikindi namazı vakti girdi. Sonra ona bir su getirildi. O sudan içti, yüzünü ve ellerini yıkadı. -Ravi başını ve ayaklarını da zikretti.- Sonra ayağa kalkıp, ayakta olduğu halde artanı içti. Sonra da: Bazı kimseler ayakta su içmeyi hoş görmüyorlar; ama şüphesiz Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem benim bu yaptığım gibi yapmıştır, dedi

43

From Ibn Abbas: "The Prophet, peace and blessings be upon him, drank from Zamzam while standing.

Fath al-Bari Commentary: This hadith has been cited as evidence for the permissibility of drinking water while standing. However, there are certain hadiths that explicitly prohibit this act and thus appear to be in conflict with it. One of them is the hadith narrated by Muslim from Anas: "The Prophet, peace and blessings be upon him, disapproved of drinking water while standing." Similarly, a hadith with the wording "he forbade it" is reported in Muslim from Abu Sa'id. A similar narration is also found in Tirmidhi, who classified it as hasan, transmitted through al-Jarad. The narration transmitted by Muslim through Abu Ghatafen from Abu Hurayrah states: "None of you should drink water while standing; whoever forgets and does so should vomit." The narration in Muslim through Qatadah from Anas reads: "The Prophet, peace and blessings be upon him, forbade a man from drinking water while standing. Qatadah said: We asked Anas, 'What about eating?' He replied, 'That is even worse.'

Al-Mazari said: People have disagreed on this matter. The opinion of the majority is that it is permissible. Some, however, considered it disliked (makruh). One of our teachers said: Perhaps this prohibition applies to a person who brings water to his companions and then, as if monopolizing the act and violating the rule that the one who serves water drinks last, drinks while standing before them. Our teacher also said: Similarly, the command to vomit mentioned in the hadith of Abu Hurayrah is of the same nature. There is no disagreement among scholars that a person is not obligated to vomit. Some scholars have also stated: The stronger version of this narration is that it is mawquf (a statement attributed to Abu Hurayrah himself, not to the Prophet). The hadith of Anas likewise includes eating while standing, and there is no disagreement regarding the permissibility of eating while standing

From what I have observed, the hadiths concerning drinking water while standing serve as evidence for its permissibility. The hadiths containing the prohibition should be interpreted as encouraging what is recommended (i.e., that sitting while drinking is preferable and more complete), or alternatively, they may be explained as the Prophet disapproving of it due to its potential harm, while he himself was safe from such harm and therefore did so.

Al-Nawawi also summarizes the following: The meaning of these hadiths has become incomprehensible to some scholars. They have gone so far as to utter baseless statements, even showing the audacity to claim that some of these hadiths are weak. There is no point in elaborating on their errors; rather, what is correct should be stated, and their mistakes should be pointed out as a caution. There is nothing irreconcilable in these hadiths, nor is any of them weak. On the contrary, the correct position is this: The prohibition in these hadiths is interpreted as being for the purpose of discouragement (tanzih). Drinking while standing is permitted to maintain its continued permissibility. Those who claim abrogation (naskh) or make other such assertions have erred, because as long as reconciliation between texts is possible, abrogation is not resorted to even if the chronological precedence is established. The Prophet's practical example serves to clarify permissibility. Such an act can never be considered makruh for him. He would perform an act once or a few times for the purpose of explaining its permissibility, but he would perform the more virtuous act more frequently and consistently.

As for the command to vomit, it is interpreted as indicating recommendation (istihbab). Therefore, it is recommended (mustahabb) for a person who drinks while standing to vomit, based on this clear and authentic hadith. For if a command cannot be interpreted as obligatory, it is interpreted as recommended. Regarding 'Iyad's statement — that there is no disagreement among scholars that a person who drinks while standing is not obligated to vomit, and his implicit suggestion that the hadith is weak — no consideration whatsoever should be given to his indication. The fact that scholars do not consider vomiting obligatory does not preclude it from being recommended. Whoever claims that there is ijma' (consensus) that such a recommendation does not exist is making a baseless claim. Authentic Sunnah cannot be abandoned on account of mere illusions, claims, and absurdities.

--- End of al-Nawawi's words. ---

Lessons Derived from the Hadith:

  1. If a scholar sees that people are avoiding a certain act and knows it to be permissible, he should hasten to clarify the correct ruling in order to prevent the matter from being prolonged and mistakenly considered forbidden. If the scholar fears such a misconception, he should act quickly to explain the ruling even without being asked. If a question is posed to him, the necessity of clarification becomes even more binding.

  2. If a scholar observes a disapproved behavior from someone, he should not single that person out by name — unless there is a specific purpose for doing so — but should rather refer to it allusively, just as the Prophet, peace and blessings be upon him, would do in similar situations.

44

Haris kızı Ümmü el-Fadl'dan rivayete göre o "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e ikindi vakti Arafe'de vakfede iken bir kase süt gönderdi. O da o sütü eliyle alıp içti." Malik , Ebu'n-Nadr'dan: "Devesi üzerinde olduğu halde" fazlalığını da eklemiştir

45

Enes b. Malik r.a.'dan rivayete gÖre, "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e biraz su karıştırılmış bir süt getirildi. Sağ tarafında bedevi bir Arap, sol tarafında da Ebu Bekir vardı. Önce kendisi içti, sonra da bedevi Araba vererek: Sırasıyla sağdakilere verilir, diye buyurdu

46

Sehl b. Sa'd r.a.'dan rivayete göre "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e bir içecek takdim edildi. O da ondan içti. -Sağ tarafında genç bir delikanlı, sol tarafında da yaşlıca kimseler vardı.- Sağındaki gence: Bunlara vermeme izin veriyor musun, diye sordu. Genç: Allah'a yemin ederim ki hayır, ey Allah'ın Resulü! Başkasını kendime tercih ederek senden payıma düşeni ona veremem, dedi. (Sehı) dedi ki: Bu sefer Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem O içeceği o gencin eline koydu." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Bir kimse içme sırasında yaşça daha büyük olana vermek için sağında bulunan kimseden izin ister mi?" Buhari'nin bu hususta kesin hüküm vermeyiş sebebi, muayyen bir olayalup tahsis edilme ihtimalinin bulunmasından ötürü gibi görünüyor. Çünkü böyle bir tahsis söz konusu ise bir mecliste oturanların hepsi hakkında bu hüküm geçerli olmaz. Bu başlık altında Buhari bu konuda Sehl b. Said'ın rivayet ettiği hadisi zikretmektedir. Bu hadis İçecekler bahsinin baş taraflarında geçmiş bulunmaktadır. Orada bu gencin adı da, sol tarafta bulunan yaşlı şahısların bazılarının adları da verilmiştir. Allah Rasulünün: "Bana izin veriyor musun?" buyruğu, Enes tarafından rivayet edilen sağ tarafındaki bedevi Arap'tan izin vermesi ile ilgili ifadelerinde geçmemektedir. Nevevı ve başkaları bu hususta şu cevabı verirler: Buna sebep genç delikanlının, amcasının oğlu oluşudur. Bundan dolayı da onu nazlandırıyordu. Sol tarafta bulunan kimseler de aynı şekilde o gencin akrabaları idi. Bununla beraber onun gönlünü hoş ederek izin almak suretiyle ayrıca hükmü beyan edip, sünnetin sağ tarafta bulunan kimse, sol tarafta bulunanlara nispetle daha az faziletli olsa bile sağdakine öncelik vermek olduğunu da göstermiştir. Hadisten Çıkan Sonuçlar 1- Genelolarak içme sırasında sünnet olan, her yerde sağda olana öncelik vermektir. 2- Sağda bulunan kimseye öncelik tanımak, ondaki bir özellikten ileri gelmez. Bu sağ tarafının bir özelliğinden dolayıdır. Bu da sağın sol tarafa olan üstünlüğüdür. Bundan dolayı böyle bir uygulamanın sağda bulunan kimsenin tercih edilmesi anlamına gelmediği, aksine sadece onun ciheti dolayısıyla tercihi demek olduğu da anlaşılmaktadır

47

Cabir b. Abdullah r.a.'dan rivayete göre "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem beraberinde ashabından birisi bulunduğu halde ensardan bir adamın yanına girdi. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ve arkadaşı selam verdi. Adam da selamlarını alarak: Ey Allah'ın Rasulü, babam anam sana feda olsun. Bu vakit sıcak bir vakittir, dedi. O sırada da adam bahçesinde suyu bir taraftan diğer bir tarafa çeviriyordu. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem: -Adam bahçesinde suyu bir yerden bir başka yere çeviriyorken-: Eğer sende bir kırbada geceden kalmış bir miktar su varsa (bize onu getir), değilse doğrudan ağzımızIa içeriz, diye buyurdu. Adam: Ey Allah'ın Hasölü, yanımda bir kırbada geceden kalmış bir miktar su var, deyip çardağa doğru gidiverdi. Bir kaseye su doldurdu. Sonra da onun üzerine kendisine ait bir koyunun sütünü sağdı. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem O süt katılmış suyu içti. Sonra onu geri verdi ve onunla beraber gelmiş olan adam da içti

48

Enes r.a.'dan, dedi ki: "Ben ayakta amcalarima -en küçükleri olduğum halde- fadlh denilen içki yi sunuyordum. Bu sırada içki haram edildi denilince, onlar da: Onu dök, dediler. Biz de hemen döktük." (Süleyman et-Teyml dedi ki): "Enes'e: O zaman içkileri nelerdendi, diye sordum. Enes: Taze hurma ve koruk hurma(dan) idi, dedi. Ebu Bekr b. Enes de hemen dedi ki: Bu fadlh şarabı o gün onların içkileri idi. Enes buna karşı çıkmadı

49

Cabir b. Abdullah r.a. diyor ki: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Gece karanlığı bastırınca -yahut akşamı ettiğinizde- çocuklarınızı dışarı salmayınız. Çünkü o esnada şeytanlar etrafa yayılırlar. Geceden bir saat (süre) geçtikten sonra onları içeri alınız, kapıları kapatınız, Allah'ın adını anınız. Çünkü şeytan kapatılmış bir kapıyı açamaz. Ayrıca kırbalarınızın ağzını bağlayarak Allah'ın adını zikrediniz. Kaplarınızın üzerini de -üzerlerine enine bir şey uzatmak şeklinde dahi olsa-örtünüz, kandillerinizi de söndürünüz

50

Cabir'den rivayete göre Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur: "Uyuyacağınız vakit kandilleri söndürünüz, kapıları kapatınız. Su kaplarının ve kırbaların ağzını baSlayınız. Yiyecek ve içecek bulunan kapların üzerini -ravi dedi ki: Zannederim-: Uzerine enlemesine koyacağınız bir sopa ile dahi olsa örtünüz, dedi

51

Ebu Said el-Hudrı r.a.'dan şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem kırbaların ağızlarının kırılarak (dışa doğru kıvrılarak) su içilmesini yasakladı. " Bu Hadis 5626 numara ile gelecektir

52

Ebu Said el-Hudrı r.a.'dan şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i kırbaların ağızlarının dışarıya doğru kıvrılarak kırbalardan su içilmesini yasaklarken dinlemişimdir." (Ravilerden) Abdullah (b. el-Mubarek) dedi ki: Ma'mer ya da başkası: Bu, kırbaların ağızlarından içmek demektir, diye açıklamıştır. Fethu'l-Bari Açıklaması: "Kırba ve tulumların ağızlarını dışarıya doğru kıvırmak." Bu lafız (ihtinas) bükülmek, kıvrılmak ve kınlmak anlamlarına gelir. (Kırba ve tulum anlamı verilen) eskıye ise sikaa'nın çoğul u olup küçük ya da büyük olsun deriden yapılan su kapları kastedilmektedir. Kırba'nın büyük de, küçük de olabileceği, sikaa denilen su kabının ise ancak küçük olacağı söylenmiştir. "Ağızlarının kırılarak onlardan su içilmesini" ibaresinde geçen kırmak'tan kasıtgerçek manasıyla kırmak ve parçasını ayırmak değil, onları kıvırmaktır

53

(Eyyub es-Sahtiyanı) dedi ki: İkrime bize dediki: "Dikkat edin size kısa kısa bazı şeyleri haber vereceğim. Bunları bize Ebu Hureyre tahdis etmişti. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem kırba ya da tulumun ağzından içmeyi ve kişinin kendi evine komşusunun bir ağaç (kütüğünün) ucunu yerleştirmesine engel olmasını nehyetti

54

Ebu Hureyre r.a.'dan rivayete göre "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem kırba ve tulumun ağzından içmeyi yasaklamıştır

55

İbn Abbas r.a.'dan rivayete göre "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem kırba ve tulumların ağızlarından içmeyi yasaklamıştır

56

Abdullah b. Ebi Katade'den rivayete göre o babasından şöyle dediğini rivayet etmiştir: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: Sizden herhangi bir kimse (bir kab'dan) su içerse kab'ın içerisinde nefes alıp vermesin. Sizden. herhangi bir kimse küçük abdestini bozarsa sağ eliyle zekerini silmesin. Sizden herhangi bir kimse (helada) silindiği zaman sağ eliyle de silinmesin." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Su kabı içerisinde nefes alıp vermenin yasaklanması." Bu başlık altında Ebu Katade yoluyla gelen hadisi zikretrriiş bulunmaktadır ki bu hadise dair açıklamalar daha önce Taharet bölümünde (154.hadiste) geçmiştir

57

عن ثُمامةَ بنِ عبد الله قال: «كان أنسٌ يتنفَّسُ في الإناء مرَّتَين أو ثلاثاً، وزعَمَ أنَّ النبيَّ صلى الله عليه وسلم كان يتنفَّسُ ثلاثاً».

شرح فتح الباري: «الشُّرب في نَفَسَين أو ثلاثة»: عقَدَ البخاريُّ هذه الترجمةَ بهذا اللفظ، مع أنَّ لفظَ الحديث الذي أوردَه فيها «يتنفَّس»، وكأنه أرادَ بذلك الجمعَ بين هذا الحديث والحديث الذي قبله؛ إذ يبدو بينهما تعارضٌ في الظاهر: فالحديثُ الأوَّل صريحٌ في النهي عن التنفُّس في الإناء، بينما الثاني يُثبِتُ التنفُّس أثناء الشرب. فيُحمَلُ الأمرُ على حالَين مختلفَين: النهيُ يتعلَّق بالتنفُّس داخلَ الإناء، والجوازُ يتعلَّق بالتنفُّس خارجَه. وقد جاء في سنن ابن ماجه عن أبي هريرة مرفوعاً: «إذا شرِبَ أحدُكم فلا يتنفَّسْ في الإناء، فإذا أرادَ أن يعودَ فلْيُبعِدِ الإناءَ ثم ليَعُدْ إن شاء».

قال الأَثْرَم: «اختلافُ الرواية في هذا يدلُّ على الجواز وعلى استحباب التنفُّس ثلاثاً. والنهيُ عن التنفُّس في الإناء إنما يُرادُ به ألَّا يتنفَّسَ بحيث يدخُلُ نَفَسُه في الإناء، لا أن ينهى عن التنفُّس خارجَه استراحةً».

واستُدِلَّ بهذا الحديث لِمالك على جواز الشرب في نَفَسٍ واحد. وروى ابنُ أبي شيبة أنَّ سعيدَ بنَ المسيَّب وغيرَه رأَوا جوازَه. وقال عمرُ بنُ عبد العزيز: «إنما نُهِيَ عن التنفُّس في الإناء، فأما مَن لا يتنفَّسُ فيه فله أن يشرَبَ في نَفَسٍ واحد إن شاء». وأقول: هذا تفريقٌ حسن. وقد ورَدَ في حديثٍ مرفوعٍ عن أبي قتادة عند الحاكم الأمرُ بالشرب في نَفَسٍ واحد، فيُحمَلُ هذا أيضاً على الأحوال المذكورة.

قال المُهَلَّب: «النهيُ عن التنفُّس في الإناء كالنهي عن النَّفْخِ في الطعام والشراب؛ وذلك لئلَّا يَقَعَ شيءٌ من ريقِ الشارب فيه، فيتقزَّزَ منه مَن يشرَكُه فيه، إذ التقزُّزُ من مثل هذا جِبِلَّةٌ في أكثر الناس. والنهيُ في الأصل إنما هو في حال مُشارَكة الآخَرين. أما إذا كان الإنسانُ وحدَه أو مع زوجتِه أو مع مَن يعلَمُ أنه لا يتقزَّزُ من ذلك فلا بأس به». وأقول: والأَوْلى حملُ النهي على العموم في جميع الأحوال؛ لأنه مع كلِّ هذا لا يُؤمَنُ بقاءُ شيءٍ من الأثر أو تلوُّث الإناء أو نحوُ ذلك.

قال ابنُ العربي: «قال علماؤنا: هذا من مكارم الأخلاق. غير أنَّ تقديمَ ما يتقزَّزُ منه الإنسانُ إلى أخيه حرام. فإن فعَلَ ذلك بنفسِه ثم جاء أحدٌ يريد أن يناوِلَه فعليه أن يُخبِرَه بما فعَلَه، فإن لم يُخبِرْه كان قد غشَّه، والغشُّ حرام».

58

Narrated from Ibn Umar (may Allah be pleased with them both) that the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) said: "Eat of the sacrificial meat for three days." And Ibn Umar, when he departed from Mina having refrained from eating the sacrificial meat, would eat his bread with olive oil.

59

ibn Ebi Leyla'dan, dedi ki: "Biz Huzeyfe ile birlikte çıktık. Huzeyfe Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in şöyle buyurduğunu zikretti: Altın ve gümüş kaplarda içmeyiniz. İpek ve atlas da giyinmeyiniz. Çünkü bunlar kıyamet gününde onlarındır, ahirette de sizin olacaktır

60

Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in zevcesi Ümmü Seleme'den rivayete göre Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: "Gümüş kab'dan içen bir kimse aslında karnına yudum yudum cehennem ateşini doldurur

61

Bera b. Azib'den, dedi ki: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem bize yedi şeyemretti, yedi şeyi de yasakladı: Bize hastayı ziyaret etmeyi, cenazelerin arkasından gitmeyi, aksırıp elhamdulillah diyene yerhamukellah demeyi, davette bulunanın davetine icabet etmeyi, selamlaşmayı yaygınlaştırmayı, mazluma yardım etmeyi ve yemin verenin yeminini yerine getirmesini emretti. Diğer taraftan bize altın yüzük takmayı, gümüş içinde içmeyi -ya da gümüş kaptan içmeyi- içi pamukla doldurulmuş, yüzleri atlas ve ipek olan eğer ve semeı-ler üzerine konulan küçük yastıklar kullanmayı, el-kassiy denilen ipek katılmış elbiseler kullanmayı, ince ipek, kalın ipek ve atlastan elbiseler giyinmeyi yasakladı. " Fethu'l-Bari Açıklaması: Bu hadislerde altın ve gümüş kapIal'da yemenin ve içmenin erkek ya da kadın bütün mükelleflere haram olduğu ve bunların kadınların süs eşyaları gibi olmadığı belirtilmektedir. Çünkü bunlar herhangi bir şekilde kadın için mubah kılınan süs eşyaları ile ilgisi olmayan şeylerdir. Kurtubi ve başkaları şöyle demektedir: Hadis-i şerifte yemek ve içmek için altın ve gümüş kapların kullanılmasının haram olduğu belirtilmektedir. Koku sürünmek, sürmedanlık ve diğer kullanım şekilleri de bunlara dahildir. Cumhur da böyle demiştir. Daha önce geçtiği üzere kullanım dışındaki amaçlar için kap edinme hususundaysa görüş ayrılığı vardır. Daha meşhur olan, bu tür kapları edinmenin dahi yasak olduğudur. Cumhurun görüşü de budur

62

Ümmü'l-Fadl'dan rivayete göre "Ashab Arafe günü Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in oruçlu olup olmadığı hususunda şüphe ettiler. Ona içinde süt bulunan bir kase gönderildi. O da o sütü içti." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Kase, bardak ve çanaklarda içmek." Yani bu mübah mıdır? Yoksa fasıkların şiarından olduğu için yasak mıdır? Muhtemelen Buhari bu kaplarda içmenin fasıkların şiarınd~m olsa dahi (mübah) olabileceğine işaret etmek istemiştir. Çünkü burada asıl göz önünde bulundurulan, içilen şeydir ve onların özel içme şekilleridir. Bu gibi hallerde onlara benzemeye çalışmak mekruhtur. Fakat bunun böyle olması, eğer bu hallerden uzak kalınabiliyorsa, kase ve benzeri kapIal'da içmenin mekruh olmasını gerektirmez

63

Sehl b. Sa'd r.a.'dan, dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e Araplardan bir kadından söz edildi. O da Ebu Useyd es-Saidl'ye, o kadına haber göndermesini emir buyurdu. Ebu Useyd kadına haber gönderdi. Kadın gelip, Saide oğullarına ait bir kalede konakladı. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem evinden çıkıp kadının yanına geldi. Kadının bulunduğu yere girince, başını önüne eğmiş bir kadın ile karşılaştı. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem onunla konuşunca kadın: Senden Allah'a sığınınm, dedi. Nebi: Ben de senin benden sığınmanı kabul ettim, dedi. Kadına: Bunun kim olduğunu biliyor musun, diye sordular. Kadın hayır, dedi. Ona: Bu Hasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'dır. Sana evlenmek için talip olmak üzere gelmişti, dediler. Kadın: Demek ki ben çok bedbaht birisiymişim, dedi. O gün Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem dönüp geldi ve nihayet Saide oğulları sakifesi (sundurması) altında arkadaşları ile birlikte oturdu. Sonra da: Ey Sehl bize su ver, buyurdu. Ben onlara işte bu kaseyi çıkardım, onunla onlara su ikram ettim, dedi." (Hadisi Sehl'den rivayet eden Ebu Hazim dedi ki:) Sehl bize o kaseyi çıkardı. Biz de ondan içtik. (Ebu Hazim) dedi ki: Bundan sonra Ömer b. Abdulaziz (Medine valisi iken) bunun kendisine hibe edilmesini istedi. O da o kaseyi ona hibe etti

64

Asım el-Ahvel'den, dedi ki: "Ben Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in kasesini Enes b. Malik'in yanında gördüm. -Bu kase çatlamıştı da onu gümüş telle bağlamıştı.- Asım dedi ki: O kase nudar ağacından yapılmış, enlice, güzel bir bardak idi. Yine Asım dedi ki: Enes: Andolsun Hasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e bu kas e ile şu kadar şu kadardan fazla defa su içirmişimdir, dedi." Asım dedi ki: İbn S1r1n de şöyle dedi: "Bu kasenin demirden bir halkası vardı. Enes onun yerine altın ya da gümüş bir halka koymakistemişti de Ebu Talha ona: Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yaptığı hiçbir şeyi sakın değiştirme, dedi. Enes de vazgeçti." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in kasesinden ... " Onun bereketinden istifade etmek üzere "içmek." "Abdullah b. Selam bana dedi ki." Abdullah meşhur sahabidir. Daha sonra Sehl b. Sa'd'ın el-Cevniyye diye bilinen kadının olayını ve bu kadının Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in kendisine talip olmak üzere geldiği sırada ondan Allah'a sığınması hadisesini nakletmektedir. Bu hadiseye dair geniş açıklamalar Talak bölümünün baş taraflarında (5255 ve 5256.hadislerin şerhinde) geçmiş bulunmaktadır. "Kadın: Demek ki ben çok bedbahtmışım, dedi." Bu sözlerinden maksadı Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile evlenme fırsatını kaçırdığı için bedbaht olduğunu ifade etmektir. "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem geri dönüp Saide oğulları Sakifesinde (sundurmasının altında) oturdu." Sakife, Ebu Bekir es-Sıddık radıyallahu anh'a halifelik için bey'atin gerçekleştiği yerdir. Hadisten çıkan sonuçlar 1- Arkadaşlara karşı teklifsiz olmak ve arkadaşının yanında yiyecek, içecek ne varsa getirmesini istemek, 2- Arkadaşını künyesi ile çağırarak onu tazim etmek, 3- Salihlerin eserlerinin bereketinden yararlanmak istemek, 4- Arkadaşından kendisine ağır gelmeyecek şeyleri hibe etmesini istemek, mümkündür. "O nudar ağacından enli, güzel bir kase idi." Nudar, odunun ve her şeyin katıksız olanına denilir. Bunun aslının neb' denilen Arabistan kirazından olduğu, renginin de sarıya çaldığı söylenir. Ebu Hanife ed-Dıneverı: Bu, kap yapmak için kullanılabilecek en kaliteli kerestedir, demiştir

65

Cabir b. Abdullah r.a.'dan, dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile birlikte idim. İkindi namazı vakti girmiş, beraberimizde de çok az miktarda bir sudan başkası yoktu. Bu az miktardaki su, bir kaba konularak Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e getirildi. O da elini o suyun içine soktu ve parmaklarını açtı. Daha sonra da: Haydi ab de st alacaklar gelsin, bereket Allah'tandır, diy~ buyurdu. And olsun suyun, parmakları arasından kaynadığını gördüm. (O seferde bizimle beraber bulunan) insanlar ab de st aldılar ve içtiler. Ben de içebildiğim kadarını içmek konusunda elimden geleni esirgemedim. Çünkü onun bere15et olduğunu öğrenmiştim." (Ravilerden Salim b. Ebi'l-Ca'd) dedi ki: "Ben Cıı.bir'e: O gün kaç kişi idiniz, diye sordum. O: Bin dört yüz kişi idik, dedi." Fethu'l-Bari Açıklaması: "Bereket için içmek ve bereketli sudan içmek." el-Mühelleb dedi ki: Sudan bereketli diye söz edilmesi, kendisine bereket ihsan edilerek mübarek kılınan şeye de bereket denilmesi dolayısı iledir. "Elimden geleni esirgemedim." Yani bereketli oluu dolayısıyla bu sudan alabildiği kadar çok içmeye çalıtığını anlatmak istemektedir. İbn Battal dedi ki: Bu hadisten anlaşıldığına göre mucize yoluyla bereketin açıkça görüldüğü yemek ya da içmekte aç gözlülük de, israfa girmek de söz konusu değildir. Hatta bundan çokça elde etmeye çalı~mak, müstehaptır