39 - Kefalet

Muhammed İbn Amr el-Eslemi babası Hamza'dan şöyle nakletmiştir: Ömer r.a., Hamza'yı zekat memuru olarak görevlendirmişti. Gittiği yerde adamın biri hanımının cariyesi ile cinsel ilişkide bulundu. Hamza, ondan kefil alıp Ömer'e geldi. Ömer ona yüz celde vurdurdu. Adam, ilişkide bulunduğunu iddia eden kimseleri doğruladı. Ömer, onun bilgi eksikliğini bir özür olarak kabul etti.

Ebu Hureyre r.a. Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den şöyle nakletmiştir: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem, israil-oğullarından bir kimsenin başından geçen hikayeyi şöyle anlatmıştır: "İsrailoğullarından adamın biri diğerinden bin dinar borç istedi. Karşı taraf ona, "Birilerini getir sana borç verdiğime dair şahitlik etsinler" dedi. Borç isteyen, "Şahit olarak Allah yeter" dedi. Diğer kimse, "O halde kefil getir" dedi. Borç isteyen, "Kefil olarak Allah yeter" dedi. Borç verecek olan kişi, "Doğru söylüyorsun" dedi ve bir vade belirleyerek bin dinarı borç olarak verdi. Parayı alan adam, bir deniz yolculuğuna çıktı İhtiyaçlarını gördü. Daha sonra geri dönmek üzere bir ulaşım aracı aradı Belirlenen borç vadesi geliyordu, fakat o bir binek bulamamıştı Hemen bir odun parçası alıp içini oydu, içine, bin dinarı ve para sahibine yazdığı mektubu koydu. Oyduğu yeri düzeltip kapattıktan sonra deniz kenarına gitti ve şöyle dedi: "Allah'ım' Muhakkak sen biliyorsun ki, ben falan kimseden borç almıştım. Benden kefil istediği zaman, "Kefil olarak Allah yeter" demiştim, o da buna razı olmuştu Benden şahit istemişti, "Şahit olarak Allah yeter" demiştim, o da buna razı olmuştu Ben, parasını ona ulaştırmak için bir gemi bulmaya çalıştım, fakat bulamadım. Bunu sana emanet ediyorum" diyerek odun parçasını deniz'e attı Odun denizin içinde kaybolduktan sonra geri döndü. Memleketine dönmek için bir vasıta bulmaya çalışıyordu. Alacaklı kişi de, parasını getirmesi ümidiyle deniz kenarına çıkmıştı Bu arada birden karşısına, içinde parası bulunan odun parçası çıktı Odun olarak yakmak amacıyla alıp evine götürdü. Odunu kırdığı zaman, içinde parayı ve borçlunun kendisine yazdığı mektubu buldu. Bir süre sonra borçlu kişi alacaklıya gelerek bin dinarı takdim etti ve: "Vallahi, şu an'a kadar hep paranı getirebilmek için bir vasıta bulmaya çalıştım. Geldiğim gemiden başka daha önce hiçbir binek bulamadım" dedi. Alacaklı, "Sen bana birşey göndermiş miydin?" diye sordu. Borçlu, "Geldiğim vasıtadan başka hiçbir binek bulamadığımı söylüyorum sana" dedi. Alacaklı, "Allah, odun parçası içinde gönderdiğin parayı ödedi" dedi. Bunun üzerine borçlu, bin dinarını alarak Allah'ın razı olacağı bir doğruluk ve dürüstlük duygusuyla çekip gitti

İbn Abbâs radıyallahü anhüma "Her biri için mevlâlar yaptık", "mirasçılar yaptık" demektir, dedi. "Yeminlerinizin karşılıklı bağladığı kimseler", Muhacirler ile Ensâr'dır ki, Muhacirler Medine'ye geldikleri ilk zamanlarda Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)'in kurduğu kardeşlik sebebiyle Ensâr'a kendi hısımlarından evvel mîrâsçı olurlardı. Fakat sonra "Erkek ve dişiden herbiri için mirasçılar yaptık...” (en-Nisâ: 33) âyeti inince, bu âyetin birinci kısmı (yânı âyetu'l-mevâlî) ikinci kısmını (yani akidleşme âyetini) neshetti, dedi. Sonra İbn Abbâs "Yeminlerinizin karşılıklı başladığı kimseler..." kavli hakkında: Ancak yardım etmek, ihsan eylemek ve nasihat etmek kaldı. Akidleşenler arasında verilegelen mîrâs gitti. Kardeşlik akdi sebebiyle mîrâs almakta olan kimseye vasiyet yapılabilir, dedi

Enes İbn Malik r.a. şöyle anlatır: Abdurrahman İbn Avf yanımıza gelmişti. Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem onunla, Sa'd İbnü'r-Rebı' arasında kardeşlik bağı kurdu

Asım şöyle nakletmiştir: Enes İbn Malik'e, "Sana, Resulullah'ın, "İslam'da kabileler arası yapılan andıaşmalar (hilf) yoktur" buyurduğu haberi ulaştı mı?" diye sordum. Enes bana, "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, Kureyş kabilesi ile Ensar arasında benim evimde kabile anlaşması (hilf) yaptı" diye cevap verdi. Tekrar:

Seleme İbnü'l-Ekva' r.a. şöyle anlatır: Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e, namazını kıldırması için bir cenaze getirildi. Hz. Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem), "Borcu var mı?" diye sordu. "Hayır" dediler. Bunun üzerine namazını kıldırdı. Daha sonra bir cenaze daha getirdiler Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, "Borcu var mı?" diye sordu. "Evet" dediler. Bunun üzerine Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Arkadaşınızın namazını kılın" buyurdu. Ebu Katade, "Ey Allah'ın Resulül Borcunu ben üstleniyorum, namazını siz kıldırın," dedi. Bunun üzerine Hz. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem vefat edenin namazını kıldırdı

Cabir İbn Abdullah r.a.'ın naklettiğine göre Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Bahreynlin malları gelecek olursa sana şu kadar vereceğim" buyurmuştu. Fakat söz konusu mallar gelmeden önce Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ahirete göç etti. Bahreyn'in malları geldiği zaman Hz. Ebu Bekir r.a., "Resulullah'ın vaadte bulunduğu kimse varsa ya da ondan alacağı bulunan kimse varsa bize gelsin" şeklinde bir duyuru yaptırdı. Bunun üzerine ben ona gittim ve "Benim şu kadar alacağım var" dedim. Ebu Bekir r.a. bana o paradan bir miktar alıp verdi ve "say" dedi. Verdiği para, beşyüz adetti. Bana, "bunun iki katını daha al" dedi Tekrar:

Narrated by 'Ubadah ibn al-Walid ibn al-Samit (رضي الله عنه): My father and I had set out to seek knowledge among a tribe of the Ansar before the death of the Companions. The first person I met was Abu Yasar, a Companion of the Messenger of Allah (ﷺ), accompanied by a young man who was carrying letters and wearing a Ma'afiri cloak. His servant was also wearing a Ma'afiri cloak. My father said to him, "O uncle, I see on your face signs of anger or grief." He replied, "Yes, a man from the tribe of Harami owed me money. I went to see his family, greeted them, and asked where he was. They said he was not there. His son, still young, came out and I asked him where his father was. He said, 'As soon as he heard you, he hid behind my mother's bed.' I said to him, 'Come out; I know where you are.' He came out. I asked him why he had hidden. He replied, 'By Allah, I will not lie to you. I feared lying to you or breaking my word, for you are a Companion of the Messenger of Allah (ﷺ). The truth is, I am going through financial hardship.' I asked him to swear by Allah several times, which he did. He then produced the written acknowledgment of the debt and tore it up with his own hand, saying, 'Pay me back when you are able to; otherwise, you owe me nothing.' Abu Yasar placed his fingers over his eyes and his heart and said, 'The Messenger of Allah (ﷺ) said: "Whoever gives respite to a debtor in difficulty, or waives his debt, Allah will shelter him in His shade."'" I said to him, "O uncle, if you took your servant's cloak and gave him your two garments, or took his two Ma'afiri garments and gave him your cloak, each of you would have one garment." He stroked my head and said, "O Allah, bless the son of my brother. O son of my brother, my eyes have seen, my ears have heard, and my heart has retained that the Messenger of Allah (ﷺ) said: 'Feed your servants and clothe them as you clothe yourselves. Giving away the goods of this world is easier for me than having to give them my good deeds on the Day of Resurrection.'"

We then went to see Jabir ibn 'Abdullah at the mosque. He was praying in a single garment while his cloak was lying beside him. I sat down between him and the Qiblah and said, "May Allah have mercy on you. You are praying in a single garment while your cloak is right there?" He then pressed his hand against my chest in this manner — spreading and curling his fingers — and said, "I wanted a fool like you to come and see me doing this, so that he would do the same. The Messenger of Allah (ﷺ) came to this mosque with a palm branch, saw some spittle near the Qiblah, and wiped it away with the branch. He then said, 'Who among you would like Allah to turn His face away from him?' We were alarmed. He repeated it three times. We said, 'No one, O Messenger of Allah.' He said, 'When one of you prays, Allah is before him: let him not spit in front of him nor to his right, but to his left, under his left foot. And if he cannot do otherwise, let him spit into his garment and fold it.' He also said, 'Bring something fragrant.' A young man from our tribe brought perfume; the Prophet (ﷺ) placed it at the tip of the branch and touched the spot where the spittle had been. Jabir said, 'That is why you should perfume your mosques.'"

He also narrated: "We set out with the Messenger of Allah (ﷺ) on the expedition to Batn Buwat, in search of al-Majdi ibn 'Amr al-Juhani. We were so poorly equipped that five, six, or seven of us shared a single camel. An Ansari man's turn came to ride; he made the camel kneel, but it was slow to get up. He said, 'Go! May Allah curse you!' The Messenger of Allah (ﷺ) said, 'Who has cursed his camel?' He replied, 'It was I, O Messenger of Allah.' The Prophet (ﷺ) said, 'Dismount; we do not want to travel with a cursed animal. Do not curse yourselves, nor your children, nor your property. It may be that your curse coincides with a moment when Allah is about to grant your request.'"

He also narrated: "We set out with the Messenger of Allah (ﷺ) until evening, near a water tank. The Prophet (ﷺ) said, 'Who will go and prepare the tank, drink, and serve us?' I said, 'I will, O Messenger of Allah.' He asked, 'Who will accompany Jabir?' Jabbar ibn Sakhr stood up. We repaired the tank and filled it, then the Prophet (ﷺ) came, let his camel drink, and then performed ablution. I did the same. Jabbar went to relieve himself, then the Prophet (ﷺ) led the prayer. I tried to cover my body with my cloak, but it was too short, so I tied it around my neck. I stood to the left of the Prophet (ﷺ), and he moved me behind him to his right. Jabbar came and stood to his left, and the Prophet (ﷺ) moved both of us behind him. After the prayer, he said to me, 'O Jabir! When your garment is short, tie it around your waist.'

Jabir also narrated: "We set out on an expedition with the Messenger of Allah (ﷺ), and each of us had only one date per day to eat. We would suck on it, and we would beat the leaves of trees and eat them until our mouths were sore. One day, someone did not receive his date; we bore witness on his behalf and he received it."

He also said: "We set out with the Messenger of Allah (ﷺ) and arrived in a wide valley. The Prophet (ﷺ) went away to relieve himself; I followed him with a bucket of water. He found only two trees for cover. He took a branch of one of them and said, 'Come under my control, by the permission of Allah,' and the tree bent toward him. He did the same with the second. He joined the two branches together and said, 'Come together, by the permission of Allah.' Afterward, he asked me to cut a branch from each tree and plant them at the spot where he had been, for he had seen two graves whose occupants were being punished, and he wished to intercede for them as long as the branches remained fresh. We returned to the camp and the Prophet (ﷺ) asked for water for ablution. There was only a drop left in a waterskin. He said some words, pressed the waterskin, and placed his hands in a basin with his fingers spread apart. I poured the water saying 'Bismillah,' and water gushed from between his fingers until the basin was full. Everyone was able to drink. The people complained of hunger; he supplicated to Allah, and we arrived at the shore of the sea, where a great beast had been cast ashore. We cooked it and ate our fill. Five men could fit inside its eye socket, and a large camel could pass beneath its rib without ducking."

Ebu Hureyre r.a. şöyle anlatır: Resuılullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e borcu bulunan bir cenaze getirildiği zaman "Borcu için (techiz masraflarını) aşan bir mal bıraktı mı?" diye sorardı. Eğer borcunu karşılayacak kadar mal bıraktığı söylenirse onun cenaze namazını kılardı. Aksi halde, müminlere, "Arkadaşınızın namazını kılın" buyururdu. Fetihler artıp (mallar çoğalınca), "Ben, mu'minlere kendi nefislerinden daha yakınım. Bir müslüman borçlu olarak ölürse borcunu ödemek bana aittir. Mal bıraktığı zaman ise malı mirasçılarınındır" buyurmuştur. Tekra: